Trump cáo buộc Trung Quốc can thiệp bầu cử Mỹ, quan hệ song phương đối mặt thử thách

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những chỉ trích mạnh mẽ nhằm vào Trung Quốc trong bài phát biểu kéo dài gần 30 phút tại Nhà Trắng vào tối thứ Năm (giờ Washington), khi ông cáo buộc Bắc Kinh can thiệp vào các cuộc bầu cử của Mỹ. Ông tuyên bố Trung Quốc đã tiến hành vụ đánh cắp dữ liệu bầu cử lớn nhất trong lịch sử, lấy cắp dữ liệu của 220 triệu cử tri Mỹ, trong đó có tên, địa chỉ, số điện thoại, xu hướng chính trị cùng nhiều thông tin nhạy cảm khác. Trump cũng buộc tội cơ quan tình báo Mỹ chưa đánh giá đúng mức độ can thiệp 'độc ác' của Trung Quốc.

Ông Trump cho biết thêm rằng chính phủ Trung Quốc đang cố gắng lôi kéo các nhà lãnh đạo kinh doanh Mỹ chống lại ông và chi trả tiền lớn cho các nhà báo Mỹ viết các bài báo tiêu cực nhằm hạ thấp uy tín của ông.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm thứ Sáu phản bác mọi cáo buộc của Trump, khẳng định chúng “hoàn toàn không có cơ sở thực tế”. Người phát ngôn Lin Jian nhấn mạnh Trung Quốc tuân thủ nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác và không có hứng thú can thiệp vào bầu cử Mỹ. Ông cũng kêu gọi Mỹ xem xét lại hành động, dừng ngay các cáo buộc vô căn cứ và có đóng góp tích cực hơn cho quan hệ song phương Mỹ - Trung.

Phát biểu của Trump diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai nước vừa có dấu hiệu hạ nhiệt từ chuyến thăm Trung Quốc của ông hồi tháng Năm, khi ông và Chủ tịch Tập Cận Bình nhất trí xây dựng "mối quan hệ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược". Tuy nhiên, bài phát biểu mới nhất này đang làm dấy lên nghi ngại về khả năng tiếp tục các cuộc gặp cấp cao, trong đó có chuyến thăm Mỹ dự kiến của Chủ tịch Tập vào tháng Chín, lần đầu tiên trong hơn một thập kỷ có lãnh đạo Trung Quốc thăm chính thức Mỹ.

Michael Kugelman, học giả tại Atlantic Council, nhận định Trump từ lâu thể hiện sự tiếp cận mâu thuẫn với Trung Quốc, lúc thì ủng hộ hợp tác, lúc thì thúc đẩy cạnh tranh. Các cáo buộc mới này có thể làm suy yếu cách tiếp cận thận trọng của ông với Bắc Kinh và sẽ gây phản ứng dữ dội tại Trung Quốc, ảnh hưởng tới ngoại giao hai nước.

Giáo sư Hilton Root tại Đại học George Mason cho rằng Trump đang phải cân bằng lợi ích đối nội và đối ngoại khi xây dựng hình ảnh Trung Quốc như kẻ thù không thể khoan nhượng ở trong nước, trong khi cần Trung Quốc giữ vai trò trung gian thực dụng ở ngoại giao.

Ở trong nước Mỹ, bài phát biểu của Trump nhận được sự ủng hộ từ cử tri Cộng hòa nhưng cũng gặp phản ứng chỉ trích. Nhóm nghị sĩ trong Ủy ban Hạ viện về người Mỹ gốc Á và Thái Bình Dương cáo buộc Trump dùng thuyết âm mưu để biện minh cho kế hoạch bầu cử của mình, trong khi Phó Tổng thống Kamala Harris trước đó đã dự đoán Trump sẽ tiếp tục tuyên truyền dối trá về bầu cử 2020 để đánh lạc hướng công chúng khỏi các vấn đề kinh tế và cuộc xung đột tại Iran.

Trump không phải lần đầu tiên cáo buộc Trung Quốc can thiệp bầu cử Mỹ. Năm 2018 và 2020, ông cũng từng đưa ra các tuyên bố tương tự, nhưng cáo buộc mới nhất là toàn diện và cụ thể nhất. Tuy nhiên, đánh giá tình báo Mỹ công bố năm 2021 cho biết chính Nga mới là quốc gia can thiệp để giúp Trump, còn Trung Quốc đã cân nhắc nhưng không thực hiện hành động tương tự.

Trong khi đó, quan hệ Mỹ - Trung đang có dấu hiệu căng thẳng gia tăng. Lầu Năm Góc liệt kê nhiều công ty Trung Quốc vào danh sách có liên hệ với quân đội, Trung Quốc đáp trả bằng cách thêm 10 công ty Mỹ vào danh sách kiểm soát xuất khẩu. Mỹ cũng triển khai lại tàu tuần duyên từ Trung Đông sang Biển Đông và siết chặt quy định cấp thị thực cho các nhóm người từ Trung Quốc, bao gồm sinh viên và nhà báo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.