Tariffs mới của Trump đặt gánh nặng lên người dân Mỹ và gây phản ứng quốc tế

Tổng thống Donald Trump tiếp tục gây sóng gió trong quan hệ với các đồng minh và đối tác thương mại khi áp đặt hàng loạt mức thuế mới lên hơn 80 quốc gia, thay thế cho mức thuế chung 10% mà ông ban hành từ tháng 2 nhưng bị Tòa án tối cao Mỹ đánh giá là không hợp pháp. Các mức thuế mới dao động từ 10% đến 12,5%, áp dụng cho các thị trường lớn như Vương quốc Anh, Mexico, Canada, Australia, Ấn Độ, Trung Quốc và 27 nước thành viên Liên minh châu Âu.

Chính quyền Trump cho biết đây là biện pháp theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974, nhằm vào những quốc gia bị cáo buộc không thực thi đầy đủ các lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Tuy nhiên, nhiều quan chức và chuyên gia quốc tế đặt câu hỏi về tính chính xác và động cơ của nước Mỹ khi triển khai chính sách này.

Thông báo từ Washington lập tức tác động tiêu cực đến thị trường chứng khoán châu Á trong đêm qua. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản giảm 3,1%, SSE Composite của Trung Quốc giảm 1,4%. Hang Seng của Hong Kong chịu ảnh hưởng nặng nhất với mức giảm 11,4%, Kospi của Hàn Quốc giảm 6,2%, trong đó chủ yếu do ảnh hưởng tới các công ty sản xuất chip lớn.

Tại châu Âu, thị trường có biến động khác nhau khi bước vào phiên giao dịch ngày thứ Sáu: Stoxx 600 giảm 0,7% rồi ổn định giảm nhẹ 0,1%, Cac 40 của Pháp ban đầu sụt gần 1% nhưng sau đó tăng nhẹ 0,12%, Dax của Đức giảm 8% rồi tăng 0,51%, FTSE 100 của Anh tăng 0,28%.

Phản ứng từ các lãnh đạo trên thế giới cho thấy sự nghi ngờ và bất bình. Bà Kaja Kallas, đại diện chính sách đối ngoại EU, nhấn mạnh quy định lao động trong Liên minh là nghiêm ngặt với các quyền lợi người lao động, do đó lý do của Mỹ không đủ thuyết phục.

Từ Washington, đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer khẳng định việc áp thuế nhằm buộc các nước thực thi lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa làm ra bởi lao động cưỡng bức. Tuy nhiên, các nghị sĩ Dân chủ lên tiếng phản đối mạnh mẽ. Hạ nghị sĩ Linda Sánchez (California) gọi đây là cái cớ giả tạo nhằm tránh phán quyết của Tòa án và Quốc hội, đồng thời chỉ ra việc áp thuế đồng đều giữa Trung Quốc – nước bị cáo buộc vi phạm nghiêm trọng lao động cưỡng bức – với Australia là điều phi lý do Australia không sản xuất hàng hóa cho các tập đoàn của Trump.

Hạ nghị sĩ Brendan Boyle (Pennsylvania) đánh giá chính sách thuế mới như "một loại thuế tiêu dùng mới" làm khó khăn thêm cho người dân Mỹ trong điều kiện kinh tế hiện tại. Ngay cả đồng minh trong chính quyền cũng bày tỏ lo ngại, theo nguồn tin của Politico, rằng mọi chính sách không nhắm tới việc giảm giá cả sẽ gây tác động tiêu cực, đặc biệt là chính sách thuế mới này gây áp lực về chi phí lên người tiêu dùng.

Chính phủ Brazil bác bỏ cáo buộc từ Mỹ cho rằng nước này và 84 quốc gia khác không thi hành hiệu quả lệnh cấm lao động cưỡng bức, gọi mức thuế 12,5% đối với hàng nhập khẩu từ Brazil là "hoàn toàn tùy tiện và không được lý giải". Trong bối cảnh căng thẳng thương mại, các nhà lãnh đạo như Doug Ford – Thủ hiến Ontario – bày tỏ sự khó khăn khi xử lý quan hệ với ông Trump, người thay đổi quan điểm liên tục khiến đối tác quốc tế không kịp thích nghi.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.