Giải thích về tiếng ồn địa chấn do hoạt động con người

Trong những ngày gần đây, mạng xã hội và một số phương tiện truyền thông như DAZN và El Confidencial đã lan truyền thông tin cho rằng các lễ ăn mừng chiến thắng của đội tuyển Tây Ban Nha trong trận chung kết World Cup bóng đá, bao gồm bàn thắng của Ferran Torres, bàn thắng bị từ chối của Nico Williams và tiếng còi kết thúc trận đấu, đã gây ra một trận động đất tại bán đảo Iberia. Tuy nhiên, đây là tin sai lệch.

Theo Viện Bản đồ và Địa chất Catalunya (ICGC), các thiết bị đo địa chấn ở Catalunya và Madrid đã ghi nhận những rung động dữ dội hơn mức bình thường tại các thời điểm này, nhưng những rung động đó không phải là động đất thực sự mà thuộc loại "tiếng ồn địa chấn do con người gây ra" (ruido sísmico antropogénico).

Đặc điểm của tiếng ồn địa chấn do con người

Tiếng ồn địa chấn được định nghĩa là những chuyển động nền của mặt đất phát sinh từ các nguồn không do hoạt động kiến tạo vỏ Trái Đất. Ngoài hoạt động con người, tiếng ồn này còn có thể bắt nguồn từ sóng biển, gió mạnh, giao thông hoặc máy móc nặng, theo ICGC.

Các sấm kế và thiết bị gia tốc tại nhiều điểm khác nhau trên lãnh thổ Tây Ban Nha đã ghi nhận các chuyển động rung rõ ràng khác biệt so với tiếng ồn nền bình thường của khu vực. Tuy nhiên, những chuyển động này không được xếp vào loại động đất, vốn được xác định là các rung động phát sinh từ quá trình kiến tạo địa chất và được nghiên cứu theo các tiêu chí lý địa vật lý.

Rung động gây ra bởi hoạt động của con người yếu hơn và không lan truyền xa bằng động đất, vì chúng chỉ hoạt động như các sóng bề mặt thay vì các sóng chính hoặc sóng phụ truyền qua bên trong Trái Đất.

Những bằng chứng đo được từ các sự kiện lớn ở Tây Ban Nha

Đơn cử, nghiên cứu năm 2024 về các rung động phát sinh trong buổi hòa nhạc của Taylor Swift cũng chỉ rõ đặc điểm của tiếng ồn địa chấn do người gây ra. Trung tâm nghiên cứu GEO3BCN, liên kết với Hội đồng Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Tây Ban Nha (CSIC), đã công bố hình ảnh ghi lại dữ liệu từ chín trạm địa chấn trên toàn quốc cho thấy sự gia tăng rõ rệt tiếng ồn địa chấn vào các thời điểm người hâm mộ ăn mừng chiến thắng trận chung kết bóng đá.

Tại Catalunya, Mạng lưới Kỹ thuật Địa chấn Giáo dục ghi nhận chi tiết hơn các cột sóng rung lớn tại các địa điểm như Sabadell, Mollet del Vallès, Santa Coloma de Gramenet, Barcelona, Banyoles, Olot và Torroella de Montgrí.

Tiếng ồn địa chấn do hoạt động con người không phải là hiện tượng mới

Không chỉ trong trận chung kết World Cup 2022, các rung động do lễ ăn mừng bóng đá Tây Ban Nha còn được phát hiện trong trận chung kết Euro 2024, đặc biệt tại Madrid và Barcelona. Ngoài các sự kiện thể thao, các buổi hòa nhạc lớn cũng tạo ra tiếng ồn địa chấn tương tự, như các buổi trình diễn của Lady Gaga, Billie Eilish và Aitana tại Barcelona cùng với các điệu nhảy truyền thống sardana ở Portal de l’Àngel.

Verificat, nền tảng kiểm chứng thông tin phi lợi nhuận tại Catalunya, khẳng định việc phát hiện và phân loại rung động này giúp ngăn chặn những hiểu lầm không chính xác trên mạng xã hội. Verificat là thành viên của Mạng lưới Kiểm chứng Thông tin Quốc tế (IFCN) và Mạng lưới Tiêu chuẩn Kiểm chứng Âu Châu (EFCSN).

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Các rung động được ghi nhận trong lễ ăn mừng bóng đá Tây Ban Nha không phải là động đất mà là tiếng ồn địa chấn do con người gây ra.
  • Tiếng ồn địa chấn do hoạt động con người yếu hơn và không lan truyền xa như động đất thật sự.
  • Hiện tượng này đã được ghi nhận trong nhiều sự kiện lớn ở Tây Ban Nha, bao gồm World Cup 2022 và Euro 2024.
  • Ngoài thể thao, các buổi hòa nhạc và sự kiện tập trung đông người cũng tạo ra tiếng ồn địa chấn tương tự.
  • Các tổ chức nghiên cứu và kiểm chứng thông tin tại Tây Ban Nha đã xác nhận và giải thích rõ về hiện tượng này.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.