Hạ viện Mỹ tiến gần đến cải cách bầu cử trọng điểm theo đề xuất của Mike Johnson

Ngày 10/6/2026, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson, đảng Cộng hòa bang Louisiana, đã đạt được thắng lợi lớn khi kế hoạch của ông nhằm thúc đẩy dự luật bảo vệ tính toàn vẹn bầu cử SAFEGUARDING AMERICAN VOTER ELIGIBILITY (SAVE) tiến bước trong Hạ viện. Dự luật này đã được đưa vào khuôn khổ một gói ngân sách lớn trị giá 95 tỷ USD và sử dụng thủ tục hòa giải ngân sách (budget reconciliation) để tránh sự cản trở từ phe Dân chủ và giúp đơn giản hóa việc thông qua tại Thượng viện.

Thủ tục hòa giải ngân sách cho phép đảng cầm quyền vượt qua yêu cầu 60 phiếu của Thượng viện bằng đa số đơn giản, tuy nhiên dự luật phải đáp ứng quy chuẩn nghiêm ngặt về chính sách tài chính để được chấp thuận.

Gói ngân sách 95 tỷ USD được đề xuất bao gồm 73 tỷ USD cho cuộc chiến của Mỹ với Iran, 12 tỷ USD hỗ trợ nông dân Mỹ, và 10 tỷ USD dành cho việc triển khai các biện pháp đảm bảo tính toàn vẹn bầu cử theo dự luật SAVE. Phần liên quan đến bầu cử gồm các quy định như yêu cầu xác minh danh tính cử tri bằng thẻ ID liên bang và bắt buộc chứng minh quyền công dân khi đăng ký bỏ phiếu.

Đây là những vấn đề gây tranh cãi lớn khi phe Dân chủ và một số nghị sĩ Cộng hòa nghi ngại về việc cấp ngân sách cho chiến tranh mà chưa có sự giám sát chặt chẽ hơn từ Quốc hội. Đồng thời, phe Dân chủ kịch liệt phản đối dự luật SAVE, coi đó như một hình thức gây khó khăn cho người đi bầu cử, trong khi đa số Cộng hòa cho rằng đây là biện pháp cần thiết để nâng cao lòng tin vào hệ thống bầu cử Mỹ.

Mặc dù có đa số, Chủ tịch Mike Johnson chỉ có thể mất tối đa hai phiếu Cộng hòa trong Hạ viện nếu muốn thông qua dự luật trong khuôn khổ đề xuất hiện tại. Vấn đề này khiến ông phải đối mặt với sức ép từ cả bên ngoài lẫn nội bộ đảng.

Trong khi nghị sĩ Chip Roy từ Texas thể hiện sự nghi ngờ và đòi hỏi dự luật phải được chi trả đầy đủ trong các gói hòa giải ngân sách sau, nghị sĩ Eric Burlison từ Missouri cũng bày tỏ thiếu tin tưởng vào khả năng duy trì nguyên vẹn văn bản dự luật trong Thượng viện. Các nghị sĩ nhóm tự gọi là "caucus 3AM" còn cảnh báo về nguy cơ dự luật bị thay đổi hoặc cắt giảm nhằm nhằm duy trì các khoản chi tiêu không kiểm soát trong các dự luật lớn.

Cựu Tổng thống Donald Trump công khai kêu gọi các nghị sĩ Cộng hòa trong Hạ viện ủng hộ dự luật SAVE và gói ngân sách liên quan, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chống lại sự can thiệp từ nước ngoài và ngăn chặn việc bỏ phiếu bất hợp pháp của người nước ngoài. Ông gọi đây là "bước đầu tiên" trong việc thực thi các cải cách bầu cử mà ông ủng hộ.

Trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, Trump viết: "Cảm ơn tất cả các nghị sĩ Cộng hòa Hạ viện đã ủng hộ bước đầu tiên để đưa càng nhiều điều của Dự luật SAVE AMERICA vào dự luật ngân sách càng tốt, và cám ơn Chủ tịch Mike Johnson. Tôi đang theo dõi sát sao kết quả bỏ phiếu và hy vọng các nghị sĩ Cộng hòa sẽ đoàn kết để bảo vệ bầu cử khỏi mọi hình thức can thiệp nước ngoài và bỏ phiếu của người nước ngoài bất hợp pháp".

Quá trình này mới chỉ là bước đầu trong một loạt các giai đoạn thảo luận và bỏ phiếu giữa Hạ viện, Thượng viện và cuối cùng là sự phê duyệt của Tổng thống Mỹ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.