Quốc hội Veracruz thông qua cải cách tư pháp, tăng cường chức năng quyền tư pháp

Toàn thể Quốc hội bang Veracruz đã chính thức thông qua các sửa đổi hiến pháp nhằm mục đích thực hiện yêu cầu về sự hòa hợp pháp luật liên bang và cải thiện hoạt động của hệ thống tư pháp tại địa phương. Các thay đổi được trải qua với 36 phiếu thuận, 6 phiếu chống và không có phiếu trắng, tập trung vào việc khắc phục những bất cập hiện nay, đơn giản hóa quy trình xét xử và tăng cường bảo vệ sự độc lập của quyền tư pháp.

Một trong những điểm quan trọng là việc thay đổi ngày tổ chức cuộc bầu chọn các chức danh thẩm phán và tư pháp tại Veracruz. Theo quy định mới, đợt bầu chọn tiếp theo sẽ diễn ra vào Chủ nhật đầu tiên tháng 6 năm 2028, lùi so với kế hoạch trước đó. Giải thích về quyết định này, các nhà lập pháp nhấn mạnh đây là sự điều chỉnh theo tiêu chí kỹ thuật và vận hành nhằm đảm bảo quá trình diễn ra thuận lợi, minh bạch.

Song song với đó, quá trình lựa chọn ban đầu sẽ được hoàn thiện bằng cách tái cơ cấu các Ủy ban Đánh giá thuộc cả ba nhánh quyền lực của bang. Mỗi ủy ban sẽ gồm năm thành viên có uy tín, đạo đức và chuyên môn nổi bật trong lĩnh vực pháp lý. Trong số thành viên này sẽ bầu ra một người làm điều phối viên để dẫn dắt công việc của ủy ban.

Thành phần cải cách cũng bổ sung sự xuất hiện của Ủy ban Điều phối, một cơ quan tập thể có nhiệm vụ đưa ra các quyết định thống nhất và áp dụng các phương pháp đánh giá đồng bộ, nhằm bảo đảm các ủy ban hoạt động theo cùng các tiêu chuẩn kỹ thuật. Điều này giúp tránh sự khác biệt hoặc áp đặt chủ quan giữa các nhánh quyền lực, duy trì sự công bằng và minh bạch trong quy trình lựa chọn.

Bên cạnh đó, quy trình lựa chọn được cấu trúc gồm hai giai đoạn: đánh giá theo tiêu chuẩn xuất sắc và sàng lọc ngẫu nhiên, đồng thời nhấn mạnh yếu tố bình đẳng giới ngay từ khâu tổ chức ban đầu.

Các nguyên tắc tổ chức cũng được điều chỉnh để giao trách nhiệm cho Cơ quan Bầu cử Địa phương về việc tổ chức và điều phối toàn bộ công tác kỹ thuật, pháp lý và hậu cần trong ngày bầu cử. Mục tiêu là hòa quyện sự hợp pháp của hoạt động dân chủ với tiêu chuẩn kỹ thuật cao, hệ thống bình đẳng giới tự động và cơ chế giám sát hiệu quả hoạt động tư pháp sau đợt bầu chọn.

Những thay đổi luật pháp hướng tới việc thiết lập một hệ thống tư pháp độc lập, chuyên nghiệp và sát gần hơn với những thực trạng xã hội. Hệ thống công lý mới cam kết thực thi pháp luật một cách công bằng, khách quan và bảo vệ các quyền cơ bản của công dân.

Theo một điều khoản mới, các thẩm phán của Tòa án Kỷ luật tư pháp trúng cử trong kỳ bầu cử đặc biệt 2024-2025 sẽ đảm nhiệm nhiệm kỳ từ ba đến năm năm, tùy theo số phiếu bầu nhận được. Cụ thể, hai thẩm phán có nhiệm kỳ kết thúc vào năm 2028, ba người còn lại nhiệm kỳ kết thúc vào năm 2030 với người nhận được nhiều phiếu nhất sẽ có thời hạn dài nhất.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý tư pháp phải gửi báo cáo lên Quốc hội bang trước ngày 10 tháng 4 năm 2027 về tình hình các thẩm phán của Tòa án Tối cao, Tòa án Kỷ luật và Tòa án Hòa giải, cũng như các thẩm phán sơ thẩm.

Nhóm Lập pháp của Đảng Morena nhận định cải cách lần này giúp nâng cao chất lượng đánh giá và tính dân chủ trong hệ thống tư pháp, đồng thời củng cố mô hình đổi mới mang tính cách mạng được triển khai từ năm 2024 trong lĩnh vực pháp luật.

Ngược lại, đại biểu Indira de Jesús Rosales San Román của Đảng Hành động Quốc gia (PAN) bày tỏ nghi ngờ về ý định thực sự của cải cách, phản đối quan điểm cho rằng hệ thống tư pháp có thể trở nên thiên vị hay bị kiểm soát nhằm bảo vệ tội phạm và trừng phạt đối thủ chính trị, điều bà gọi là “bệnh tồi tệ nhất của quốc gia”.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.