Dự án GCAP: Hợp tác đa quốc gia phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới

Tại Triển lãm Hàng không Farnborough năm nay, mô hình dài 19 mét của chiếc máy bay chiến đấu GCAP thu hút đông đảo sự chú ý của các sĩ quan không quân và khách tham quan. Mặc dù không phải là chiếc máy bay tàng hình thật, mô hình này cho thấy dự án đã tiến triển tới mức độ nào. GCAP (Global Combat Air Programme) là chương trình hợp tác ba bên giữa Anh, Ý và Nhật nhằm phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới thay thế Eurofighter và F-35. Khởi động từ 2022, dự án do các tập đoàn BAE Systems, Leonardo và Mitsubishi Heavy Industries dẫn dắt và đã thành lập liên doanh Edgewing, với sự tham gia chia đều của ba nước.

Chi phí phát triển dự kiến lên tới khoảng 70 đến gần 90 tỷ euro, theo các chuyên gia độc lập, và dự kiến máy bay GCAP sẽ chính thức đi vào phục vụ từ năm 2035. Đây là dự án quốc phòng lớn nhất hiện nay của cả ba quốc gia tham gia.

Canada tham gia với vai trò quan sát viên, Saudi Arabia bày tỏ quan tâm

Mới đây, Canada đã đồng ý gia nhập chương trình GCAP với tư cách quan sát viên, theo thông báo vào ngày thứ Ba. Bộ trưởng Quốc phòng Canada David McGuinty dự kiến sẽ ký tuyên bố tại London, tuy nhiên Canada chưa góp tài chính và không tham gia phát triển chính thức. Nếu muốn, Canada có thể tham gia sâu hơn trong tương lai. Chuyên gia nhận định sự tham gia của Canada có thể coi như một bước tiến nhằm đa dạng hóa nguồn cung máy bay chiến đấu của nước này, hiện đang thay thế dần loại CF-18 Hornet bằng F-35. Tuy nhiên, do căng thẳng với chính quyền Trump trước đây, Canada đang tìm kiếm sự lựa chọn khác, với khả năng sử dụng máy bay GCAP trong tương lai.