Cháy rừng ở Guadalajara thiêu rụi một phần tư diện tích công viên tự nhiên Sierra Norte

Đám cháy tại La Mierla, tỉnh Guadalajara, Tây Ban Nha, được xem là vụ cháy rừng lớn nhất từng ghi nhận tại vùng Castilla-La Mancha với khoảng 29.000 ha rừng bị thiêu rụi. Đám cháy đã lan rộng và thiêu hủy khoảng một phần tư Công viên Tự nhiên Sierra Norte, một khu bảo tồn thiên nhiên quan trọng với đa dạng sinh học cao cùng các khu rừng quý hiếm và hệ sinh thái đặc thù.

Công viên Tự nhiên Sierra Norte được thành lập năm 2011, trải rộng trên diện tích 116.953 ha thuộc phía tây bắc tỉnh Guadalajara, bao phủ 35 đơn vị hành chính địa phương. Đây là một trong những công viên tự nhiên rộng lớn nhất bán đảo Iberia, nổi bật với các hệ sinh thái rừng đa dạng, bao gồm các cánh rừng ven sông Sorbe, Bornova và Cañamares, được đánh giá là hệ sinh thái có tầm quan trọng sinh học cao, chứa nhiều loài cây quý như cây aliso và nhiều loài động vật như sói Iberia và đại bàng perdicera.

Nhóm chuyên gia thuộc Ecologistas en Acción đánh giá đám cháy đã gây thiệt hại nghiêm trọng đến các khu rừng ven sông và một số vùng rừng thông tái sinh, mặc dù giá trị ở các vùng rừng thông thấp hơn. Vùng dự trữ sinh quyển ven sông Pelagañinas cũng bị ảnh hưởng. Ông Alberto Mayor, người phát ngôn của tổ chức bảo tồn Ecologistas en Acción tại Guadalajara, nhấn mạnh tính đa dạng sinh học cao của các rừng này và đề cập đến sự hiện diện của các loài được bảo vệ cũng như động vật có giá trị như loài sói và đại bàng. Chính quyền Castilla-La Mancha hiện chưa đưa ra đánh giá chính thức về tác động môi trường của vụ cháy.

Đám cháy xảy ra tại vùng hẻo lánh, nơi có thưa thớt dân cư và thực vật dày đặc, tạo điều kiện thuận lợi khiến ngọn lửa lan nhanh và khó kiểm soát. Dịch vụ Phòng cháy chữa cháy Infocam đã tiến hành sơ tán khoảng 34 làng và khu dân cư nhỏ với tổng cộng khoảng 1.200 người, may mắn chưa có thiệt hại về người. Lực lượng cứu hỏa đã cơ bản ngăn chặn đám cháy tiến gần thành phố Soria (Castilla y León) với dân số khoảng 40.000 người.

Đại diện Ecologistas en Acción kêu gọi các cơ quan chức năng cung cấp nguồn lực phù hợp để đối phó hiệu quả với các vụ cháy rừng thuộc thế hệ thứ sáu cùng với những tác động của biến đổi khí hậu hiện nay. Tổ chức này đánh giá những cố gắng hiện tại vẫn chưa đủ để kiểm soát hoàn toàn các đám cháy trong bối cảnh điều kiện thời tiết và khí hậu ngày càng khắc nghiệt.

Công viên bao gồm ba khu bảo tồn tự nhiên đã được công nhận trước đây như Khu dự trữ Macizo del Lobo-Cebollera, Công viên Tự nhiên Hayedo de Tejera Negra được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới và khu dự trữ ven sông Pelagallinas. Khu vực này sở hữu cảnh quan núi cao độc đáo, với đa dạng địa chất và sinh thái cũng như di sản văn hóa, dân tộc phong phú. Đặc biệt, nơi đây là nguồn phát sinh của các con sông Jarama, Sorbe và Bornova, góp phần hình thành các thung lũng lớn định hướng bắc – nam, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và đời sống trong công viên.

Vùng núi cao này nổi tiếng với các khu rừng hỗn hợp từ hạt dẻ, sồi trắng đến những rừng nguyên sinh đặc trưng của vùng ôn đới như các rừng beech và wary. Riêng rừng beech Tejera Negra, một trong những rừng beech ở phía nam nhất châu Âu, hiện may mắn chưa bị ảnh hưởng trực tiếp bởi cháy, dù gần khu vực đám cháy.

Hệ động vật trong khu bảo tồn có khoảng 260 loài động vật có xương sống, trong đó 195 loài được bảo vệ nghiêm ngặt. Các loài chim săn mồi như đại bàng perdicera, đại bàng hoàng gia và kền kền leonado cùng nhiều loài chim rừng khác sinh sống trong khu vực. Đáng chú ý, loài sói Iberia, vốn được xem là động vật có nguy cơ tuyệt chủng, đang hồi phục và phân bố lại trong khu vực.

Ecologistas en Acción yêu cầu mở cuộc điều tra làm rõ nguyên nhân vụ cháy và xem xét liệu các hoạt động nông nghiệp tại khu vực có tuân thủ các biện pháp phòng ngừa trong điều kiện nguy cơ cháy cao hay không. Nếu phát hiện vi phạm, tổ chức này tuyên bố sẽ tham gia kiện tụng những người có trách nhiệm. Đồng thời, họ đề xuất cần rà soát và củng cố các quy định liên quan đến lao động nông nghiệp trong mùa nguy cơ cháy cao để giảm thiểu rủi ro và bảo vệ tính mạng người dân cũng như lực lượng chữa cháy.

Alberto Mayor nhấn mạnh rằng “chống cháy không chỉ là chiến đấu với ngọn lửa khi nó đã xảy ra, mà còn cần phải có chính sách phòng chống bền vững và duy trì quanh năm, cùng với các biện pháp ngăn chặn tình trạng dân cư vùng nông thôn bị rút lui”.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.