Rubio cáo buộc Iran điều lực lượng Vệ binh Cách mạng vào Yemen giữa căng thẳng với lực lượng Houthi

Ngày 22/7, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Iran đã triển khai các chuyến bay trực tiếp từ Tehran đến Yemen để vận chuyển thành viên thuộc lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cùng các đối tượng khác vào nước này. Ông Rubio đưa ra tuyên bố trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại trưởng Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) tại Manila, Philippines, khi căng thẳng giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi do Iran hỗ trợ đang ngày càng leo thang.

Ông Rubio nhấn mạnh rằng hành động này đã khiến Saudi Arabia đáp trả bằng các biện pháp quân sự. Tuy nhiên, ông không cung cấp thông tin cụ thể về số lượng IRGC được chuyển đến hay bằng chứng xác thực về các chuyến bay này.

Lực lượng Houthi cũng đã tuyên bố phong tỏa các tàu liên quan tới Saudi Arabia tại eo biển Bab el-Mandeb, một trong những tuyến đường biển quan trọng nối Biển Đỏ với Vịnh Aden, nơi vận chuyển khoảng 12% thương mại toàn cầu và một phần tư lượng container thế giới, qua kênh đào Suez. Đây là động thái có thể khiến xung đột lan rộng và gây gián đoạn nghiêm trọng cho thương mại quốc tế.

Blockade được đưa ra như phản ứng trước các hạn chế của Saudi Arabia đối với Yemen và một vụ tấn công vào sân bay ở Sanaa, thủ phủ do lực lượng Houthi kiểm soát. Các phiến quân Houthi cho rằng vụ tấn công nhằm ngăn chặn chuyến bay chở các lãnh đạo Houthi trở về từ Iran, tuy nhiên ông Rubio bác bỏ điều này và cáo buộc Iran lợi dụng các chuyến bay trực tiếp để đưa lực lượng IRGC vào Yemen.

Sau vụ tấn công tại sân bay ở Sanaa, lực lượng Houthi đã phóng tên lửa và sử dụng máy bay không người lái tấn công sân bay quốc tế Abha của Saudi Arabia, đánh dấu một trong những đợt đối đầu nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua giữa hai bên. Mỹ đã trao đổi liên tục với Saudi Arabia về nguy cơ từ phía Houthi trong tuần qua.

Ông Rubio cảnh báo rằng bất kỳ hành động nào hạn chế hoạt động vận chuyển hàng hóa qua Biển Đỏ đều có thể gây tác động nghiêm trọng tương tự như tình hình tại eo biển Hormuz. Saudi Arabia khẳng định sẽ giữ cho eo biển Bab el-Mandeb luôn thông suốt và sẽ có biện pháp cứng rắn trước các mối đe dọa từ lực lượng Houthi đối với các tàu thương mại.

Eo biển này là tuyến vận chuyển trọng yếu kết nối châu Âu và châu Á bằng đường biển qua kênh đào Suez. Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng ở eo biển Hormuz làm thu hẹp hoạt động giao thương, Saudi Arabia ngày càng phụ thuộc vào các tuyến xuất khẩu qua Biển Đỏ để đưa dầu tới thị trường quốc tế.

Cơ quan SABA do lực lượng Houthi kiểm soát tuyên bố đã cảnh báo sáu tàu phải đổi hướng đi, tuy nhiên thông tin này chưa được kiểm chứng độc lập. Trong chiến dịch trước đó liên quan đến cuộc chiến ở Gaza, lực lượng Houthi từng tấn công hơn 100 tàu, bao gồm cả những tàu không liên quan rõ đến Israel.

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết đến nay mối đe dọa phong tỏa hoàn toàn chưa xảy ra, tuy nhiên Mỹ sẽ sẵn sàng có biện pháp xử lý nếu tình hình thay đổi.

Trong khi đó, quân đội Mỹ đang thực hiện đêm tấn công thứ 11 liên tiếp nhằm vào các mục tiêu ở Iran, với các mục tiêu gần đây gồm kho chứa máy bay và khu vực lưu trữ drone. Ông Rubio cảnh báo việc để Iran kiểm soát eo biển Hormuz, thu phí qua lại và tấn công các tàu không tuân thủ sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm cho quyền kiểm soát các tuyến đường thủy quốc tế khác trên thế giới.

Ông Rubio khẳng định Iran chi tiền để hỗ trợ các nhóm vũ trang như lực lượng Houthi, Hezbollah, các nhóm quân militia ở Iraq và Hamas, thay vì đầu tư cho người dân của mình. Đây là biểu hiện của chính sách ủng hộ các tổ chức khủng bố và các lực lượng làm mất ổn định khu vực Trung Đông.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.