Tình trạng thiếu hụt hiến tạng tại Australia và sự khác biệt giữa ủng hộ và đăng ký

Brooklyn Wangmann qua đời khi chỉ mới 4 tuổi trên bàn phẫu thuật. Trong khoảnh khắc đau thương ấy, cha mẹ cô bé không ngần ngại đồng ý hiến tạng. Gan của Brooklyn đã cứu sống một bệnh nhi khác thông qua ca ghép trực tiếp tại Bệnh viện Nhi đồng Westmead cách đây ba năm. Mẹ của Brooklyn, Rebecca Wangmann, chia sẻ rằng họ cảm thấy Brooklyn là một cô bé luôn mong muốn giúp đỡ người khác, và việc hiến gan là cách để một phần của con được sống tiếp.

Câu chuyện của Brooklyn cũng phản ánh sự hiếm hoi của việc hiến tạng ở trẻ em tại Australia. Năm ngoái, chỉ có 9 trẻ em trên toàn quốc trở thành người hiến tạng. Tỷ lệ đồng ý hiến tạng khi mất của trẻ nhỏ dưới 16 tuổi trong giai đoạn 2021-2025 trung bình đạt 46%, thấp hơn mức 55% của những người trên 16 tuổi. Điều này cho thấy mức độ khó khăn, trăn trở mà các gia đình phải đối mặt khi quyết định hiến tạng trong những thời điểm bi thương như vậy.

Mặc dù phần lớn người Australia ủng hộ việc hiến tạng, thực tế lại cho thấy một sự khác biệt lớn giữa sự ủng hộ và việc đăng ký thực tế. Chương trình DonateLife quốc gia bắt đầu từ năm 2009 đã ghi nhận hơn 20.000 người được cứu sống từ hơn 7500 người hiến tạng đã qua đời cùng sự đồng ý của gia đình.

Tuy nhiên, số lượng người đăng ký hiến tạng vẫn chưa đủ đáp ứng nhu cầu. Ví dụ, hiện có 136 người đang chờ ghép gan tại Australia và trong 5 năm qua đã có 72 người tử vong khi còn nằm trong danh sách chờ đợi. Tỷ lệ hiến tạng thực tế ở New South Wales (NSW) đã tăng nhẹ trong thập kỷ qua, từ 127 lượt năm 2013 lên 160 lượt năm 2025. Trên toàn quốc, số lượt hiến tạng cũng tăng từ 435 năm 2015 lên 557 năm ngoái.

Trái ngược với số lượng hiến tạng tăng nhẹ, số người đăng ký trên Sổ đăng ký hiến tạng Australia tại NSW lại giảm rõ rệt trong 5 năm gần đây. Trong thời gian đại dịch COVID, số lượng người đăng ký đã tăng kỷ lục nhờ vào việc người dân có thể đăng ký ngay khi truy cập giấy chứng nhận tiêm vaccine qua ứng dụng Medicare, đạt đến 110.000 lượt đăng ký mới năm 2021. Tuy nhiên, con số này giảm xuống còn 34.000 năm 2025.

Tiến sĩ Michael O’Leary, Giám đốc Y tế DonateLife NSW, cho rằng sự thờ ơ và trì hoãn đã khiến nhiều người chỉ nghĩ đến việc đăng ký một lần rồi quên luôn. Ông nhấn mạnh rằng nếu tạo điều kiện để người dân dễ dàng tiếp cận và đăng ký, lượng người tham gia sẽ tăng lên đáng kể.

Tại Sydney và các khu vực có sự pha trộn đa dạng về dân tộc và văn hóa, tỷ lệ đăng ký người hiến tạng thấp hơn so với nơi khác. Do đó, các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh việc truyền thông bằng nhiều thứ tiếng và định hướng thông tin phù hợp với từng cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức và khuyến khích đăng ký hiến tạng.

Hiến tạng không chỉ cứu sống mà còn thay đổi cuộc đời hàng nghìn bệnh nhân. Tình trạng thiếu hụt người hiến vẫn tồn tại đòi hỏi các chiến lược đổi mới và sáng tạo được áp dụng để phù hợp với bối cảnh xã hội hiện đại.