Người Úc sống ở nước ngoài mất gần hết tiền hưu trí do vụ phá sản First Guardian

Cameron Smith, 53 tuổi, người Úc sống tại Thụy Sĩ gần 20 năm, đã lên tiếng cảnh báo những người Úc hải ngoại nên rà soát tài khoản hưu trí sau khi ông bất ngờ phát hiện số tiền trong quỹ hưu trí của mình giảm sút mạnh mẽ từ 180.547 USD còn đúng 4.106 USD mà không hề hay biết. Sự việc xảy ra liên quan tới vụ phá sản của First Guardian và Shield Master Fund (FGMF) năm 2024, vốn làm thiệt hại khoảng 1,2 tỷ USD, ảnh hưởng đến hơn 12.000 nhà đầu tư.

Ông Smith chuyển đến Thụy Sĩ vào năm 2007 và sau đó quyết định vào năm 2018 gom chung các khoản hưu trí tích góp ở Úc vào một tài khoản duy nhất. Ông lựa chọn YourChoiceSuper do Diversa Trustees quản lý để hợp nhất quỹ, đặt cọc 2.000 USD cho quá trình này. Tuy nhiên, khoản tiền này sau đó được đầu tư vào quỹ FGMF mà ông không hề được thông báo hay đồng ý.

Quá trình hợp nhất quỹ được xử lý bởi cố vấn tài chính Nizi Bhandari, người sau đó bị cáo buộc tư vấn không có giấy phép và hành vi không trung thực, trong cuộc điều tra của Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Úc (ASIC). Ông Smith chỉ biết thông tin này khi được Google cảnh báo về việc Bhandari bị xóa tư cách. Trước đó ông từng nghĩ số tiền trong quỹ của mình đã tăng lên 250.000 USD nhưng thực tế thì giá trị lại giảm một nửa.

Ông Smith còn phát hiện Ferras Merhi của Venture Egg Financial Services Pty Ltd được bổ nhiệm làm cố vấn tài chính mới, người này đang bị ASIC cáo buộc thực hiện hành vi không công bằng, không đặt lợi ích khách hàng lên hàng đầu, đưa ra lời khuyên có xung đột lợi ích và báo cáo tư vấn sai lệch trong khi nhận nhiều triệu đô la.

Ông Smith đã cố gắng tái đầu tư quỹ của mình nhưng khi ông gửi đơn phàn nàn lên Cơ quan Giải quyết Khiếu nại Tài chính Úc (AFCA), các email từ FTI Consulting – đơn vị thanh lý First Guardian đã thông tin rằng phần lớn số tiền trong tài khoản của ông đã bị đóng băng ở mức khoảng 178.557,45 USD. Ông còn phát hiện một email bị lọt vào hòm thư rác báo cáo tình trạng đóng băng này.

Ngoài ra, ông đã nộp đơn khiếu nại chính thức đối với Diversa Trustees Limited và Financial Services Group Australia Pty Ltd, công ty hiện đang trong tình trạng thanh lý. Dù may mắn có các tài khoản hưu trí riêng lẻ từ công việc ở nước ngoài, ông Smith vẫn lo ngại còn nhiều người Úc khác không biết rằng khoản tiết kiệm hưu trí của họ đã bị mất trắng.

Melinda Kee, người quản lý nhóm SOS Save Our Super và cũng là nạn nhân trong vụ việc First Guardian, cho biết chưa có thống kê chính xác số người bị ảnh hưởng đang sinh sống ở nước ngoài. Trong khi đó, Ferras Merhi tuyên bố sẽ chiến đấu lại tất cả các cáo buộc với lời khẳng định mình không làm gì sai trái và mong chờ kết quả xét xử tại tòa án.

Vụ phá sản đồng thời khiến quỹ bồi thường của chính phủ Úc gặp khủng hoảng tài chính với khoản thiếu hụt tới 170 triệu USD. ASIC cũng đã khởi kiện Diversa Trustees Limited tại Tòa Liên bang do không cảnh báo rủi ro thanh khoản của First Guardian, khiến nhà đầu tư bị mắc kẹt khi quỹ bị đóng băng và tiến hành thanh lý.

Đại diện Diversa phủ nhận vi phạm pháp luật và cho rằng tổn thất xảy ra là do gian lận và hành động sai trái của các quản lý First Guardian, khẳng định họ luôn hành động vì lợi ích thành viên. Đồng thời, Diversa đã đề nghị chính phủ hỗ trợ tài chính cho các thành viên bị ảnh hưởng, tin rằng đây là trường hợp cần được ưu tiên giúp đỡ.

Andrew Peterson, Giám đốc điều hành Diversa, thừa nhận đây là giai đoạn khó khăn cho các nhà đầu tư và cam kết đưa những người phạm tội ra trước công lý, đồng thời khắc phục thiệt hại do gian lận gây ra.

Vụ việc là cảnh báo lớn cho cộng đồng người Úc hải ngoại về việc cẩn trọng kiểm tra các quỹ hưu trí để tránh rủi ro mất tiền không mong muốn trong tương lai.