Phê duyệt sản xuất nhiên liệu cho lò phản ứng Nga tại Lingen gây tranh cãi ở Đức

Bộ trưởng Môi trường bang Niedersachsen, Đức, đã phê duyệt việc mở rộng nhà máy sản xuất nhiên liệu hạt nhân tại Lingen để sản xuất các thanh nhiên liệu theo công nghệ của Nga, được sử dụng trong các lò phản ứng kiểu Liên Xô - đặc biệt ở một số nước Đông Âu. Việc cấp phép được Bộ Môi trường liên bang Đức xác nhận vào ngày 22/7/2026, đồng thời nhấn mạnh quy trình đã được thực hiện rất thận trọng và dưới các điều kiện nghiêm ngặt bảo đảm an toàn.

Những chi tiết cụ thể về điều kiện này chưa được công bố công khai. Bộ Môi trường Niedersachsen chịu trách nhiệm trực tiếp trong quyết định này và phối hợp cùng các cơ quan liên bang để đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực năng lượng hạt nhân.

Bộ Môi trường liên bang Đức bày tỏ sự thận trọng trước hợp tác với Rosatom, tập đoàn nhà nước Nga, nhất là trong bối cảnh xung đột quân sự nghiêm trọng giữa Nga và Ukraine. Bộ này cho rằng vấn đề về chính trị và an ninh liên quan đến Nga không phải là lĩnh vực của pháp luật hạt nhân mà là phạm vi cần triển khai các lệnh trừng phạt cấp Liên minh châu Âu (EU).

Hiện tại, chưa có đa số thành viên EU ủng hộ các lệnh trừng phạt trực tiếp đối với ngành hạt nhân Nga, khiến Đức tiếp tục vận động để gây thêm sự ủng hộ cho những biện pháp này. Trong khi đó, ông Christian Meyer, Bộ trưởng Môi trường bang Niedersachsen thuộc đảng Xanh, cũng lên án quyết định trên là "hoàn toàn sai lầm" và nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm phụ thuộc vào Nga, đặc biệt ở lĩnh vực nhạy cảm như năng lượng hạt nhân.

Meyer cho biết ông bị ràng buộc theo chỉ đạo của liên bang trong việc cấp phép và tuy không đồng thuận với kế hoạch, vẫn phải thực hiện nhiệm vụ pháp lý theo luật định.

Công ty Advanced Nuclear Fuels (ANF), đơn vị con của tập đoàn Pháp Framatome, là chủ sở hữu nhà máy tại Lingen. ANF đã đề nghị xin phép từ năm 2022 cho việc mở rộng nhà máy nhằm sản xuất các thanh nhiên liệu hình lục giác được sử dụng trong các lò phản ứng Liên Xô cũ hiện còn hoạt động chủ yếu ở các quốc gia Đông Âu.

ANF sẽ hợp tác với Rosatom để thực hiện mục tiêu này, bất chấp quan ngại về an ninh và sự phụ thuộc vào một đối tác Nga. Bộ Môi trường Niedersachsen cho biết đã có sự trao đổi và đánh giá kỹ lưỡng với các cơ quan liên bang để xem xét rủi ro cho an ninh nội địa cũng như an toàn bên ngoài liên quan đến hợp tác này.

Các nhóm bảo vệ môi trường và các hiệp hội dân sự đã lên tiếng phản đối kế hoạch từ trước với lo ngại về khả năng gián điệp hoặc phá hoại từ phía Nga. Họ cũng đặt câu hỏi về tính an toàn của việc hợp tác cùng quốc gia đang có xung đột vũ trang.

Sau khi quyết định được thông báo, các bên vẫn tiếp tục đòi hỏi sự minh bạch và đánh giá nghiêm ngặt hơn về các nguy cơ tiềm ẩn. Đức đang đối mặt câu hỏi cân bằng giữa lợi ích kinh tế, nhu cầu năng lượng và an ninh quốc gia trong môi trường chính trị phức tạp hiện nay.

Không chỉ là một câu chuyện về năng lượng hạt nhân, vấn đề này còn phản ánh căng thẳng địa chính trị và các thách thức về an ninh trong quan hệ giữa châu Âu và Nga.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.