Tổng thống Ba Lan bác đề xuất hợp pháp hóa quyền cho các cặp đôi đồng giới

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki, người đồng thuận với phe đối lập cánh hữu, đã dùng quyền phủ quyết với dự luật cho phép các cặp đôi không kết hôn, bao gồm các cặp đồng giới, ký kết một thỏa thuận pháp lý nhằm trao một số quyền nhất định. Nếu được thông qua, đây sẽ là lần đầu tiên Ba Lan công nhận quan hệ đồng giới trong luật nội địa.

Ông Nawrocki cho rằng bước đi này đe dọa đến thể chế hôn nhân được bảo vệ trong Hiến pháp với định nghĩa là sự liên kết giữa một người nam và một người nữ. Ông cảnh báo rằng dự luật sẽ “giới thiệu quan hệ dân sự dưới hình thức khác”, có nguy cơ thay thế hôn nhân và làm mất đi vị thế đặc biệt của hôn nhân trong xã hội.

Dự luật được Hạ viện và Thượng viện Ba Lan thông qua vào tháng 5 và 6, do liên minh cầm quyền của Thủ tướng Donald Tusk, từ cánh tả đến trung hữu, hậu thuẫn. Dự luật cho phép các cặp đôi đồng giới và khác giới ký hợp đồng trước công chứng viên, đăng ký tại văn phòng đăng ký, nhận một số quyền tương tự hôn nhân.

Những quyền được trao bao gồm quyền sở hữu chung tài sản, kê khai thuế chung, quyền tiếp cận thông tin y tế của bạn đời, miễn thuế thừa kế và quà tặng, cùng quyền quyết định thủ tục mai táng cho đối phương nếu một người qua đời. Tuy nhiên, hai đảng đối lập lớn là Đảng Luật pháp và Công lý (PiS) cực hữu và Liên đoàn Phải tả (Konfederacja) phản đối dự luật.

Ông Nawrocki nhấn mạnh các quyền này không đi kèm nghĩa vụ tương tự hôn nhân và có thể chấm dứt dễ dàng hơn hôn nhân truyền thống. Ông tuyên bố: “Hôn nhân, yếu tố bảo đảm sự ổn định gia đình tốt nhất, không thể trở thành lựa chọn bình đẳng do chính quyền cung cấp”. Đồng thời ông cũng vẫn mở cửa với những luật lệ đảm bảo quyền chăm sóc sức khỏe và thủ tục hành chính cho người thân, nhưng phải khẳng định hôn nhân là duy nhất.

Quyết định phủ quyết của Tổng thống lập tức vấp phải sự chỉ trích từ đại diện chính phủ về bình đẳng, Katarzyna Kotula, người cho rằng ông Nawrocki “quay lưng với 2 triệu người đang sống trong các mối quan hệ không chính thức”. Bà khẳng định sẽ tiếp tục vận động để xã hội thay đổi, dù không qua cánh cửa chính thức thì vẫn có thể qua cánh cửa khác.

Chính phủ Ba Lan cũng đã bắt đầu công nhận hôn nhân đồng giới được thực hiện tại các quốc gia EU khác theo phán quyết của Tòa án Công lý châu Âu, dù vẫn chưa đầy đủ các quyền lợi cho các cặp đôi. Người phát ngôn chính phủ Adam Szłapka chỉ trích tổng thống vì ngăn cản các biện pháp giúp nâng cao quyền lợi và an toàn cho nhiều người Ba Lan.

Dù liên minh chính phủ ủng hộ cải cách, tuy nhiên vẫn tồn tại những khác biệt bên trong về vấn đề này, đặc biệt từ đảng Nông dân Ba Lan (PSL) trung hữu. Kế hoạch được sửa đổi nhẹ nhàng trong dự luật đã bị tổng thống phủ quyết, nhưng khảo sát dư luận nhà nước CBOS cho thấy điều tra mới nhất có tới 62% người Ba Lan ủng hộ việc công nhận các quan hệ đối tác dân sự đồng giới, mức cao nhất trong lịch sử khảo sát.

Dù Ba Lan chưa hoàn toàn chấp nhận hôn nhân đồng giới, quyết định của tổng thống thể hiện sự tiếp tục giữ gìn định nghĩa cứng rắn về hôn nhân truyền thống trong bối cảnh quốc gia đang chịu áp lực công nhận quyền lợi cho cộng đồng LGBT+ theo chuẩn mực EU.

Theo Notes from Poland

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.