Bầu cử tại Kashmir do Pakistan quản lý trước thềm mùa hè đầy bạo lực

Tại Muzaffarabad, thủ phủ của Kashmir do Pakistan quản lý, không khí bầu cử đang bao trùm với các biểu ngữ và cờ của các đảng phái chính trị như Pakistan Muslim League-Nawaz (PMLN) và Đảng Nhân dân Pakistan (PPP) được treo khắp nơi. Dù trải qua những tuần lễ với các cuộc biểu tình dữ dội làm chết hàng chục người, thành phố vẫn vận hành bình thường và người dân chuẩn bị cho cuộc bầu cử dự kiến diễn ra, nhưng phân chia thành ba ngày bỏ phiếu khác nhau do những lo ngại về an ninh.

Lịch bầu cử ban đầu được ấn định ngày 27/7, tuy nhiên sẽ diễn ra vào các ngày 27/7 tại khu vực Mirpur, 2/8 tại Muzaffarabad cùng 12 ghế dành cho người tị nạn từ Kashmir do Ấn Độ quản lý và 10/8 tại khu vực Poonch, điểm nóng của các cuộc biểu tình. Lý do được Ủy ban Bầu cử cho biết là nhằm tránh rủi ro do bất ổn gần đây gây ra.

Một trong các lý do chính cho bất ổn là việc tranh cãi về 12 ghế đại diện dành cho người tị nạn từ Kashmir do Ấn Độ quản lý đang sinh sống tại Pakistan. Các nhóm biểu tình, đứng đầu là Jammu Kashmir Joint Awami Action Committee (JAAC) yêu cầu bãi bỏ các ghế này, cho rằng chỉ người sống thực tế tại Kashmir do Pakistan quản lý mới nên được phép tranh cử.

Nhóm JAAC, thành lập năm 2023, từng biểu tình đòi các chính sách hỗ trợ kinh tế như trợ giá lúa mì, điện giá rẻ và loại bỏ các đặc quyền cho quan chức địa phương. Chính phủ Pakistan đã chấp thuận trợ cấp vào năm 2024, nhưng bất ổn leo thang khi JAAC tập trung phản đối các ghế do người tị nạn nắm giữ.

Chính quyền địa phương đã cấm JAAC dưới luật chống khủng bố hồi tháng 6, bắt giữ nhiều thành viên và lãnh đạo. Phản ứng dữ dội khiến hàng chục người thiệt mạng và nhiều khu vực bị phong tỏa gần như hoàn toàn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân và các hoạt động kinh tế, trong đó có việc phong tỏa giao thông, cắt dịch vụ internet và đóng cửa ngân hàng.

Mặc dù các hoạt động vận động tranh cử bị gián đoạn nghiêm trọng trong tháng 6 do biểu tình, các đảng lớn như PMLN và PPP vẫn tích cực chuẩn bị cho ngày bỏ phiếu. Tuy nhiên, sự vắng mặt của JAAC trên lá phiếu cùng việc nhiều ứng viên độc lập liên quan JAAC bị từ chối hồ sơ đã tạo ra nhiều tranh cãi về tính công bằng của cuộc bầu cử.

Các nhà chức trách lập luận rằng những ứng viên bị loại có liên quan đến các hoạt động bất hợp pháp và nằm trong các báo cáo cảnh sát cũng như danh sách theo dõi khủng bố. Bên phía JAAC, các thành viên cho rằng đây là cuộc bầu cử từng phần lựa chọn thay vì lựa chọn tự do của người dân.

12 ghế đại diện người tị nạn, chia đều cho khu vực Jammu và thung lũng Kashmir theo quy định từ những năm 1960, chiếm phần quan trọng trong cấu trúc chính trị ở Kashmir do Pakistan quản lý. Dù vậy, theo chuyên gia, những ghế này hiếm khi quyết định thành phần chính phủ mà phần lớn quyền lực thuộc về các chính trị gia bản địa hoặc liên quan đến chính quyền trung ương Pakistan tại Islamabad.

Chính phủ Pakistan thể hiện quan điểm không muốn thay đổi cơ chế ghế đại diện tị nạn, coi việc bãi bỏ chúng đồng nghĩa với phá hoại tiến trình bầu cử. Giới phân tích nhận định xung đột xung quanh các ghế này cùng các bất ổn vừa qua làm rõ sự phân hóa sâu sắc trong xã hội Kashmir do Pakistan kiểm soát.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.