Thống kê hiện tượng dùng tay phải phổ biến ở con người

Trên toàn cầu, gần 90% người chọn tay phải làm tay thuận, một thực tế hiếm gặp ở các loài động vật khác. Trong khi nhiều loài linh trưởng cũng có dấu hiệu sử dụng tay lấn về một bên, tỷ lệ này không cao và rõ nét như ở con người. Hiện tượng này đang thu hút sự quan tâm của giới khoa học bởi nó ẩn chứa nhiều điều kỳ bí về quá trình tiến hóa của loài người.

Hai yếu tố tiến hóa quyết định thói quen dùng tay phải

Đội ngũ nghiên cứu thuộc Đại học Oxford đã tổng hợp và phân tích dữ liệu hành vi của 2.025 cá thể từ 41 loài khác nhau, gồm cả linh trưởng và các động vật khác. Họ chú trọng quan sát thói quen dùng tay khi ăn uống, sử dụng công cụ, cũng như so sánh kích thước cơ thể và cấu trúc não. Kết quả được công bố trên tạp chí PLOS Biology cho thấy, thói quen dùng tay phải của con người không phải do một nguyên nhân đơn lẻ mà là kết quả của nhiều thay đổi tiến hóa phối hợp.

Quảng cáo300 × 250

Hai yếu tố quan trọng nhất được xác định là thói quen đi lại trên hai chân thẳng đứng và sự phát triển kích thước não. Khi tổ tiên của chúng ta bắt đầu duy trì thân hình thẳng đứng và di chuyển trên hai chân, hai tay của họ được giải phóng khỏi chức năng di chuyển. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để sử dụng tay làm các công việc khác như cầm nắm và mang đồ vật. Qua thời gian, các hoạt động tinh vi và phức tạp hơn của đôi tay cũng phát triển mạnh mẽ.

Mối liên hệ giữa não bộ và ưu tiên sử dụng tay phải

Giáo sư Thomas A. Puschel, chuyên gia nhân chủng học tiến hóa tại Đại học Oxford, cho biết đây là lần đầu tiên các giả thuyết lớn về thói quen dùng tay phải được kiểm chứng thông qua một nghiên cứu toàn diện. Ông nhấn mạnh thói quen này gắn liền với sự phát triển của não bộ, đặc biệt là sự lớn lên và phân chia chức năng của hai bán cầu não. Bán cầu não trái kiểm soát nửa người bên phải, nên người sử dụng tay phải chiếm ưu thế.

Các hậu tố tiến hóa cũng cho thấy ở các tổ tiên cổ xưa như Ardipithecus và Australopithecus, tỉ lệ dùng tay phải không nổi bật và gần giống với các loài linh trưởng lớn khác. Tuy nhiên, từ Homo ergaster, Homo erectus cho đến người Neanderthal, xu hướng này dần tăng lên rõ rệt, đạt đỉnh cao mạnh mẽ ở người hiện đại.

Trường hợp đặc biệt và hướng nghiên cứu tương lai

Có ngoại lệ như loài Homo floresiensis, tổ tiên người có kích thước nhỏ hơn, với tỉ lệ dùng tay phải thấp hơn do kích thước não bộ nhỏ và thói quen di chuyển vừa bằng hai chân vừa trèo cây. Điều này cho thấy đa dạng phong cách sống ảnh hưởng đến sự phân bố thói quen dùng tay.

Quảng cáo300 × 250

Mặc dù nghiên cứu đã làm rõ nhiều khía cạnh, các nhà khoa học vẫn chưa hoàn toàn hiểu hết vì sao một số người lại thuận tay trái hay cách văn hóa duy trì thói quen dùng tay phải trong xã hội loài người. Ngoài ra, một số loài động vật như chim yến và kangaroo cũng thể hiện xu hướng dùng một chi chủ yếu, gây tò mò về quá trình tiến hóa song song của các loài.

Sự khám phá này mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới về quan hệ giữa sinh học, văn hóa và tiến hóa trong thói quen sử dụng tay của con người.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Khoảng 90% người trên thế giới sử dụng tay phải làm tay thuận.
  • Thói quen dùng tay phải hình thành do tiến hóa đi thẳng trên hai chân và sự phát triển lớn của não bộ.
  • Phân tích 2.025 cá thể từ 41 loài linh trưởng và động vật khác đã làm rõ nhiều bản chất tiến hóa của thói quen này.
  • Xu hướng dùng tay phải rõ rệt tăng dần qua các tổ tiên Homo ergaster, Homo erectus đến Neanderthal và người hiện đại.
  • Một số loài như Homo floresiensis có tỉ lệ thuận tay phải thấp hơn do kích thước não nhỏ và thói quen sinh hoạt đặc biệt.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.