Andy Burnham lên nắm quyền nhưng chưa sẵn sàng điều hành chính phủ Anh

Ngày hôm nay, Andy Burnham chính thức nhận vị trí Thủ tướng Anh sau khi Keir Starmer tuyên bố rời khỏi vị trí lãnh đạo Đảng Lao động cách đây một tháng. Trong bài phát biểu nhận nhiệm vụ trên, ông Burnham nhấn mạnh: “Đây là một khoảnh khắc tự hào với tôi và gia đình, cũng là lúc đầy cảm xúc. Nhưng tôi đã sẵn sàng, sẵn sàng để dẫn dắt.” Mặc dù vậy, cụm từ “sẵn sàng” được ông nhắc đi nhắc lại ba lần dường như cũng thể hiện sự tự trấn an bản thân về trọng trách mới.

Một trợ lý của Burnham thừa nhận rằng việc thay đổi lãnh đạo diễn ra nhanh hơn dự kiến, khiến ông và nhóm cộng sự không có đủ thời gian chuẩn bị chu đáo. Ban đầu, kế hoạch là giữ ông Keir Starmer ở lại cho đến gần Hội nghị Đảng lao động cuối tháng 9 để quá trình chuyển giao diễn ra thuận lợi hơn, nhưng Starmer quyết định rời đi sớm hơn. Một người ủng hộ Starmer từng châm biếm rằng ai cũng biết ông ấy sẽ không chỉ là người “trông nhà” cho Burnham trong suốt mùa hè.

Kết quả là khi Burnham nhậm chức Thủ tướng, ông đang xuất phát với ít thời gian chuẩn bị nhất trong lịch sử chính trị hiện đại của Anh. Buổi họp đặc biệt của Đảng Lao động hôm thứ Sáu để công bố sự nhậm chức của ông Burnham được đánh giá kém về mặt tổ chức, bài phát biểu tập trung nhiều vào quá khứ và chỉ hướng về nội bộ đảng mà không tạo ấn tượng mạnh với công chúng rộng rãi.

Chưa hết, kế hoạch xây dựng nội các vẫn đang còn nhiều tranh cãi và chưa được công bố chính thức. Một số vị trí chủ chốt, đặc biệt là Bộ trưởng Tài chính, vẫn chưa có người đảm nhận khiến tình hình càng thêm phức tạp. Các thành viên trong đảng như Shabana Mahmood và Ed Miliband được cho là đang cạnh tranh gay gắt cho vị trí này.

Bên cạnh đó, chính sách chính phủ chưa rõ ràng khi nhiều triển khai chưa đồng nhất và thường xuyên thay đổi, từ việc đề xuất thẻ căn cước, phát triển dầu khí Bắc Hải đến viện trợ nước ngoài. Các chính sách này chưa có một câu chuyện nhất quán để truyền tải, làm dấy lên lo ngại trong một số nghị sĩ về tính ổn định và chiến lược lâu dài.

Việc chuyển giao nhanh chóng cũng dẫn đến khủng hoảng nhân sự trong đội ngũ của Burnham. Hiện tại chưa có sơ đồ nhân sự cụ thể và kế hoạch công việc chi tiết cho 100 ngày đầu tiên hay thậm chí lịch trình hoạt động tháng đầu tiên của ông. Theo lời một cộng sự thân cận, “Không ai biết sẽ làm gì trong giai đoạn đầu, thậm chí đến người phụ trách còn chưa được chỉ định.”

Các đối thủ nội bộ tận dụng tình hình hỗn loạn hiện tại để dự đoán tương lai khó khăn cho Burnham, thậm chí cho rằng chính phủ mới sẽ sớm thất bại. Tuy vậy, có lí do để tin ông có thể ổn định được tình hình, nhờ kỳ nghỉ hè, tránh bớt áp lực từ Quốc hội, tạo thời gian thích nghi cho nội các và đội ngũ mới.

Burnham được đánh giá có một tầm nhìn ưu việt hơn người tiền nhiệm, khi tập trung vào lợi ích của người lao động tại khu vực cử tri của ông ở Makerfield. Chính sách này dự kiến sẽ tạo nên nền tảng định hướng cho các kế hoạch trong tương lai.

Ông cũng có kinh nghiệm xây dựng đội ngũ, từng hợp tác với các đối thủ chính trị ngay cả trong chính quyền địa phương Manchester, cho thấy khả năng đoàn kết và lôi kéo các phe phái đa dạng.

Tuy nhiên, vị trí Thủ tướng đến sớm và sự thiếu chuẩn bị vẫn là thử thách lớn với Burnham. Việc thiếu thời gian chuẩn bị cả về mặt chiến lược và tâm lý khiến những sai sót trong vài tuần đầu là điều khó tránh khỏi. Một đồng nghiệp của ông từng chia sẻ rằng từ những ngày còn là Thị trưởng Manchester, Burnham chưa khi nào phải đương đầu với trọng trách lớn đến vậy và hoàn cảnh hiện tại rất khác.

Burnham dự kiến sẽ đưa ra thông điệp “cho người dân không gian để thở” nhằm xoa dịu những lo lắng về cuộc sống như chi phí sinh hoạt, việc làm, tội phạm và kinh tế trong thời gian đầu cầm quyền. Dù vậy, rõ ràng chính ông cũng cần tìm được khoảng không gian để thích ứng với áp lực công việc mới vừa đảm nhận.

Thời điểm nhậm chức của Burnham đang được coi là một bước ngoặt quan trọng với chính trường Anh nhưng cũng đầy thử thách do quá trình chuyển giao nhanh và thiếu chuẩn bị kỹ lưỡng. Những tuần và tháng tới sẽ là thước đo quan trọng cho năng lực của tân Thủ tướng trong việc vực dậy và lãnh đạo đất nước.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.