Thủ tướng Andy Burnham tiến hành cải tổ mạnh mẽ, đánh dấu chính quyền cánh tả nhất kể từ thập niên 1970

Ngay trong ngày đầu tiên nhậm chức, Thủ tướng Andy Burnham đã tiến hành một cuộc cải tổ lớn khi sa thải nhiều nhân vật thân tín của người tiền nhiệm Keir Starmer, gồm Rachel Reeves, David Lammy và Lord Hermer, thể hiện quyết tâm lãnh đạo một chính phủ với hướng đi cánh tả rõ nét, tương đương với giai đoạn thập niên 1970 tại Vương quốc Anh.

Đáng chú ý, Burnham gây bất ngờ khi bổ nhiệm John Healey, cựu Bộ trưởng Quốc phòng, làm Bộ trưởng Tài chính thay vì Ed Miliband hay Shabana Mahmood, những ứng viên được đồn đoán rộng rãi. Các vị trí then chốt khác cũng chứng kiến các thay đổi: Angela Rayner được tái bổ nhiệm làm Bộ trưởng Nhà ở và Chính quyền địa phương sau khi rời khỏi vị trí này trước đó do một khoản thuế bất động sản chưa thanh toán.

Burnham nhanh chóng trình bày các biện pháp giảm chi phí sinh hoạt, trong đó có việc cắt giảm hóa đơn năng lượng, đặt giới hạn trần phí xe buýt ở mức 2 bảng Anh và thậm chí xem xét kiểm soát giá thuê nhà. Ông khẳng định mọi chính sách mới sẽ được tài trợ đầy đủ, khiến giới quan sát lo ngại về khả năng tăng thuế nhằm bù đắp chi phí.

Thủ tướng cũng cam kết sẽ mang lại hy vọng cho người dân và công bố sẽ thực hiện những thay đổi lớn nhất trong 40 năm qua, xây dựng một mô hình chính trị và kinh tế mới. Tuy nhiên, ông cũng sẵn sàng đưa ra những quyết định khó khăn, như cải tổ chăm sóc xã hội, tương tự như cam kết chưa thực hiện được khi còn là Thị trưởng Manchester.

Việc Burnham công khai thừa nhận muốn làm mới lại các chính sách của thập niên 1970, một thời kỳ được biết đến với căng thẳng công nghiệp, lạm phát cao và thuế suất đỉnh điểm, đã làm dấy lên những cảnh báo từ nhiều phía. Chẳng hạn, Kemi Badenoch, viết trên Daily Mail, mô tả đây là một cuộc "thí nghiệm liều lĩnh" và kêu gọi Thủ tướng hạn chế chi tiêu phúc lợi thay vì tăng thuế.

Cựu lãnh đạo đảng Brexit, Nigel Farage, còn kêu gọi tổ chức bầu cử ngay lập tức, đồng thời bày tỏ lo ngại về cách Burnham tiếp nhận quyền lực.

Ed Miliband được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Ngoại giao, mặc dù đây là lựa chọn gây tranh cãi khi chính quyền Mỹ coi việc này là "sai lầm". Wes Streeting được giao phụ trách Bộ Quốc phòng, còn Lisa Nandy giữ chức Bộ trưởng Văn hóa. Yvette Cooper bị giáng chức xuống vị trí Bộ trưởng Y tế.

Shabana Mahmood vẫn đảm nhiệm vai trò Bộ trưởng Nội vụ sau khi giảm nhẹ các kế hoạch kéo dài thời gian cư trú của người nhập cư trước khi được cấp quyền sống tại Anh. Louise Haigh, trước đây từng phải rời khỏi nội các do bị kết án gian lận, nay được bổ nhiệm làm Bộ trưởng hỗ trợ Thủ tướng, một vị trí quan trọng.

Andy Burnham trở thành Thủ tướng thứ bảy trong một thập kỷ đầy biến động của chính trường Anh. Ông nhấn mạnh đây là thời điểm để thế hệ chính trị gia hiện tại "nâng cao trình độ" và khôi phục sự ổn định cho đất nước.

Dù không đứng tên trong chương trình tranh cử của Labour và không tổ chức tranh cử lãnh đạo, Burnham khẳng định ông có quyền hợp pháp để điều hành đất nước dựa trên đa số thành viên nghị viện ủng hộ. Ngoài ra, ông dự kiến công bố tầm nhìn phát triển 10 năm vào mùa thu năm nay.

Ông cũng từ chối tổ chức bầu cử sớm, mặc cho áp lực từ cả trong và ngoài đảng. Thủ tướng không đề cập đến các chủ đề nóng khác như nhập cư, tội phạm hay chính sách đối ngoại trong bài phát biểu đầu tiên tại Downing Street.

Những thay đổi sâu rộng này báo hiệu một chương mới đầy thử thách và quyết liệt của chính trường Anh khi Thủ tướng trẻ tuổi nhất trong số các nhà lãnh đạo hiện tại bắt đầu hành trình cầm quyền với nhiều cam kết táo bạo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.