Đức cấp phép nhà máy nhiên liệu hạt nhân liên doanh với Rosatom của Nga

Ngày 21/6, chính quyền Đức thông báo đã đồng ý cấp phép cho Framatome, công ty sản xuất linh kiện lò phản ứng hạt nhân của Pháp, tiến hành sản xuất thanh nhiên liệu hạt nhân tại nhà máy đặt ở phía Bắc nước Đức. Đơn đăng ký này đề xuất sử dụng giấy phép và công nghệ của các công ty nhà nước Nga trong lĩnh vực hạt nhân, cụ thể là TVEL và Rosatom, trong khuôn khổ một liên doanh.

Quyết định này được Bộ môi trường bang Niedersachsen với sự tư vấn của Bộ môi trường liên bang Đức thông qua, dù có sự cảnh giác cao độ về rủi ro chính trị do xung đột Nga - Ukraine. Cơ quan quản lý Đức cho biết hồ sơ đã được xem xét kỹ lưỡng và việc từ chối không có cơ sở pháp lý.

Phát ngôn viên Bộ môi trường liên bang Đức bày tỏ quan điểm chỉ trích mối hợp tác với công ty nhà nước Nga, nhưng khẳng định quyết định được dựa trên luật pháp hạt nhân hiện hành của Đức. Bộ cũng nhấn mạnh rằng công cụ phù hợp để xử lý các quan ngại này không phải là luật hạt nhân mà là các lệnh trừng phạt do Liên minh châu Âu ban hành.

Sau khi EU chưa đạt được sự đồng thuận mở rộng trừng phạt trong lĩnh vực hạt nhân đối với Nga, Đức vẫn tiếp tục vận động để EU áp đặt các biện pháp này, nhằm giảm thiểu rủi ro an ninh trong hợp tác hạt nhân với Nga.

Giấy phép hiện hành kèm theo một số điều kiện nghiêm ngặt nhằm hạn chế nguy cơ bảo mật và phá hoại, bao gồm việc cấm nhân viên TVEL và Rosatom tiếp cận nhà máy sản xuất tại Đức, cũng như yêu cầu thực hiện các cuộc đánh giá an ninh bên ngoài đối với thiết bị và thanh nhiên liệu nhập khẩu từ Nga.

Framatome chào đón quyết định này, cho rằng nó củng cố an ninh năng lượng châu Âu, bảo vệ chủ quyền công nghiệp và thể hiện cam kết cung cấp giải pháp nhiên liệu đa dạng, an toàn cho các nhà máy điện hạt nhân sử dụng lò phản ứng thiết kế Nga tại châu Âu.

Công ty Pháp từng nhấn mạnh sự hợp tác hiện tại là bước trung gian hỗ trợ khách hàng vận hành lò phản ứng Nga chuyển dần sang nguồn cung cấp nhiên liệu đa dạng hơn, đồng thời phát triển công nghệ sản xuất riêng để giảm phụ thuộc Nga trong tương lai.

Hiện tại chưa có thỏa thuận chung trong EU để mở rộng trừng phạt đối với ngành hạt nhân của Nga, tuy nhiên Đức vẫn đang tích cực vận động. Một phát ngôn viên Bộ môi trường Đức cho biết nước này hợp tác chặt chẽ cùng các đối tác châu Âu để thúc đẩy các biện pháp này nhằm bảo đảm an ninh và độc lập trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân tại khu vực.

Việc cấp phép hoạt động sản xuất nhiên liệu mà sử dụng công nghệ Nga diễn ra trong bối cảnh EU và các đồng minh quốc tế đang tăng cường sức ép kinh tế và chính trị lên Nga do chiến tranh tại Ukraine, song Đức cho rằng luật pháp quốc nội và khu vực vẫn là căn cứ cuối cùng để xét duyệt, đồng thời tiếp tục theo đuổi các giải pháp trừng phạt bổ sung.

Động thái này tạo ra một bước ngoặt đáng chú ý đối với quan hệ hợp tác giữa châu Âu và Nga trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân, đồng thời cho thấy sự phức tạp và những thách thức trong việc cân bằng giữa an ninh quốc gia, lợi ích công nghiệp và áp lực chính trị quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.