Hơn 20.000 nhân viên y tế Nigeria di cư ra nước ngoài trong một năm

Theo phân tích, chỉ có 60.551 trong số 95.456 bác sĩ được đăng ký hiện đang giữ giấy phép hành nghề hợp lệ, tương đương khoảng 63%, và chỉ 51% trong số họ thực sự làm việc trong hệ thống y tế của Nigeria. Đối với ngành điều dưỡng và hộ sinh, mặc dù Nigeria có tới 267.951 người đăng ký, chỉ 113.123 người có giấy phép hành nghề, chiếm tỷ lệ 42%, trong đó 78% vẫn làm việc tại Nigeria.

Về địa điểm làm việc mới, nước Anh dẫn đầu với số lượng lớn bác sĩ và y tá Nigeria đăng ký hành nghề tại đây. Theo dữ liệu từ Hội đồng Y khoa Anh (General Medical Council - GMC), từ tháng 5/2023 đến tháng 4/2026 có tới 4.691 bác sĩ Nigeria được kết nạp vào danh sách hành nghề tại Anh. Số lượng này cộng dồn hiện đạt 15.896 người, giúp Nigeria trở thành quốc gia có đông bác sĩ quốc tế hành nghề tại Anh thứ ba, chỉ sau Ấn Độ và Pakistan.

Bên cạnh Anh, Mỹ cũng là điểm đến hấp dẫn với 3.895 bác sĩ Nigeria được cấp phép hành nghề tính đến năm 2020. Canada và Saudi Arabia cũng thu hút không ít nhân viên y tế Nigeria nhờ lương cao, điều kiện làm việc tốt cùng chế độ phúc lợi cạnh tranh.

Những người trong ngành cho biết họ di cư do mức lương thấp, tiền lương bị chậm hoặc không thanh toán, điều kiện làm việc thiếu thốn, bất ổn an ninh và thiếu cơ hội phát triển nghề nghiệp. Tiến sĩ Sadiya Gumi, Chủ tịch Concerned Medics Foundation tại Anh, nhận định hệ thống y tế Nigeria đang không giải quyết được các vấn đề cơ bản khiến dòng nhân lực tiếp tục đổ ra nước ngoài.

Có những trường hợp như bác sĩ chuyên khoa thần kinh Salamat Aliu-Ibrahim đã chuyển sang Mỹ làm việc với chức vụ Giám đốc Y khoa Khoa Nhi tại Freeman Children’s Clinic, bang Missouri. Chị Gumi cũng cho rằng một số bác sĩ di cư không chỉ vì công việc mà còn vì các yếu tố như giáo dục cho con cái và môi trường sống an toàn hơn.

Các bác sĩ đã ổn định cuộc sống tại nước ngoài như Pelumi Adetona tại Canada và Ebun Kolawole tại Anh cũng chia sẻ rằng nếu không có sự thay đổi rõ rệt về mức lương, hạ tầng và môi trường làm việc tại Nigeria, họ sẽ khó trở về. Đặc biệt, hơn 80% nhân viên y tế được khảo sát đang cân nhắc di cư ra nước ngoài.

Người phát ngôn Hiệp hội Bác sĩ Nội trú Nigeria, Tiến sĩ Shuaibu Ibrahim cho biết, số lượng bác sĩ nội trú giảm từ khoảng 20.000 cách đây 10 năm còn 12.000 hiện nay do số lượng di cư và không có sự bù đắp tương xứng. Ông cảnh báo Nigeria chỉ có 2,2 bác sĩ cho 10.000 dân, thấp hơn mức cần thiết để duy trì hệ thống y tế hiệu quả.

Áp lực công việc cũng rất cao, nhiều bác sĩ thường xuyên trực suốt tháng. Đồng thời, sự thiếu an toàn khi làm việc do bị bệnh nhân hoặc thân nhân bệnh nhân hành hung ngày càng nghiêm trọng khiến nhiều người mất đi động lực công tác. Mức lương tháng thấp nhất của bác sĩ ở Nigeria chỉ khoảng 1,5 triệu Naira, trong khi tại Saudi Arabia có thể nhận được tới 10-15 triệu Naira.

Tại Nhà nước Abuja hôm thứ Sáu, Tổng thống Bola Tinubu tiếp đoàn đại biểu Hiệp hội Nhân viên Y tế Nigeria ở nước ngoài. Ông Tinubu kêu gọi cộng đồng y tế Nigeria tại nước ngoài phát huy vai trò thu hút nhân viên y tế trở về đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Tổng thống nói rằng không đâu bằng quê hương và nêu gương bản thân từng học tập, làm việc ở Mỹ nhưng đã trở về xây dựng sự nghiệp tại Nigeria.

Ông Tinubu nhấn mạnh rằng cần nỗ lực thực sự để cải tổ y tế quốc gia, hứa sẽ theo đuổi các chính sách tạo môi trường làm việc tốt hơn nhằm giữ chân lực lượng y tế trong nước và thu hút những người đang làm việc ở nước ngoài trở về.

Hiện tình trạng di cư nhân lực y tế từ Nigeria tiếp tục gây áp lực lớn lên hệ thống y tế quốc gia và đặt ra thách thức nghiêm trọng về đào tạo và thu hút nguồn nhân lực ở lại hoặc quay trở về phục vụ đất nước.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.