Mỹ đồng ý cấp quyền công nghệ làm giàu uranium cho Ả Rập Xê Út trong thỏa thuận hợp tác hạt nhân

Bộ Năng lượng Mỹ và chính quyền Saudi Arabia mới đây đã cùng ký một thỏa thuận quan trọng về hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân dân sự. Theo tuyên bố chính thức từ Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, thỏa thuận này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Mỹ tham gia sâu rộng vào chương trình năng lượng hạt nhân hòa bình của Saudi Arabia mà còn được đánh giá là mối quan hệ đối tác kéo dài hàng thập kỷ, với giá trị đầu tư ước tính lên tới nhiều tỷ đôla.

Mặc dù nội dung chi tiết của văn bản chưa được công bố công khai, thông tin từ The Wall Street Journal cho biết thỏa thuận có thời hạn 30 năm với kế hoạch đầu tư hàng chục tỷ USD. Điểm cốt lõi trong thỏa thuận là việc Ả Rập Xê Út được phép tiến hành công nghệ làm giàu uranium ngay tại lãnh thổ nước mình.

Trong khuôn khổ thỏa thuận, khả năng xây dựng nhà máy làm giàu uranium do các công ty Mỹ đảm nhiệm tại Ả Rập Xê Út sẽ chỉ được quyết định sau khi hoàn thành cuộc nghiên cứu chung kéo dài hai năm giữa Mỹ và Saudi Arabia nhằm xác nhận tính hợp lý của dự án. Nhà máy này sẽ vận hành theo cơ chế “hộp đen”, tức toàn bộ công nghệ bí mật sẽ do phía Mỹ quản lý và vận hành, hạn chế việc chuyển giao trực tiếp công nghệ nhạy cảm cho Saudi.

Ngoài ra, thỏa thuận quy định nếu kết quả nghiên cứu cho thấy các vấn đề bất lợi, Mỹ có quyền ngăn cản Saudi Arabia làm giàu uranium trong vòng 10 năm tiếp theo. Điều này nhằm đảm bảo rằng mọi hoạt động trên lãnh thổ Saudi đều không vi phạm các quy định về an toàn và không phổ biến vũ khí hạt nhân.