Oradea tiếp tục đối mặt với việc từ chối cấp phép diễu hành Pride lần thứ tư liên tiếp

Từ năm 2023, các nhà hoạt động LGBT tại Oradea – một thành phố Tây Romania với dân số khoảng 180.000 người – đã liên tục xin phép tổ chức các sự kiện Pride. Tuy nhiên, thành phố này đã từ chối cấp phép mỗi năm, biến Oradea trở thành thành phố lớn duy nhất trong Liên minh châu Âu nhiều năm liền ngăn chặn các kế hoạch diễu hành Pride.

Iulian Ditiu, đồng sáng lập và chủ tịch ARK Oradea, nhóm tổ chức Pride địa phương, cho biết chính quyền thành phố thường dùng các lý do pháp lý hoặc kỹ thuật để từ chối. Ví dụ, năm 2024 họ bị thông báo rằng không có công viên nào của thành phố có thể sử dụng vào thời điểm yêu cầu. Năm sau, dù các nhà hoạt động đưa ra 12 tuyến đường khác nhau cho diễu hành thì đều bị bác bỏ. Trước sự kiện dự kiến năm nay diễn ra vào thứ Bảy, các nhà tổ chức đã đề xuất hơn 100 tuyến đường, song thành phố cho rằng tất cả đều trùng với các sự kiện khác hoặc đang có công trình hạ tầng công cộng lớn.

Ditiu nhận định những hạn chế liên tục này gửi đi thông điệp rằng cộng đồng LGBT không được chào đón tại Oradea, dù chính quyền chưa bao giờ thừa nhận việc cấm vì lý do giới tính hay xu hướng tình dục, mà luôn viện lý do kỹ thuật.

Tình trạng này đã thu hút sự chú ý quốc tế, khi 152 tổ chức đến từ 30 quốc gia ký tên kêu gọi chính quyền Oradea cho phép diễu hành diễn ra an toàn và tuân thủ luật pháp EU. Tuyên bố chung nhấn mạnh sau bốn năm liên tiếp Pride bị cấm, không thể chấp nhận lý do hành chính hoặc kỹ thuật nữa, bởi việc ngăn cản quyền tụ họp hòa bình ảnh hưởng đến mọi công dân.

Tuyên bố cũng đề cập đến việc so sánh Oradea với Budapest, nơi chính quyền cựu Thủ tướng Viktor Orbán và phong trào dân túy cánh hữu Hungary từng tìm cách cấm các sự kiện Pride, coi đó là dấu hiệu suy giảm dân chủ và luật pháp ở châu Âu.

Ditiu cho biết nhóm tổ chức dự định tiến hành diễu hành lần này dù không có giấy phép, giống như năm ngoái. Năm 2025, khoảng 500-600 người đã tham gia diễu hành bất chấp lệnh cấm, dẫn đến 9 người bị phạt tổng cộng gần 4.000 euro.

Năm nay, các đại diện từ nhiều phái đoàn ngoại giao cùng với đại diện quyền công dân Romania đã xác nhận sẽ tham gia hỗ trợ sự kiện. Dù đang phải đối mặt với tình huống đầy thách thức, Ditiu cảm thấy vừa thất vọng vì chính quyền từ chối bảo vệ quyền của cộng đồng LGBT, vừa lạc quan vì sự ủng hộ quốc tế và người dân ngày càng nhận thức rõ ý nghĩa của cuộc đấu tranh.

Ông nhấn mạnh rằng đây không đơn thuần là một vấn đề của cộng đồng LGBT mà còn là vấn đề dân chủ và quyền tự do hội họp công khai. Nếu quyền cơ bản này tại Oradea có thể bị tước bỏ mà không ai lên tiếng, điều đó có thể xảy ra bất cứ nơi nào ở châu Âu và cho bất kỳ cộng đồng nào.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.