Bangladesh cần nâng cao năng lực bảo vệ thương mại khi chuyển đổi khỏi LDC

Việc Bangladesh thoát khỏi danh sách các nước kém phát triển (LDC) sẽ đặt ra nhiều thách thức mới trong lĩnh vực thương mại quốc tế. Theo báo cáo của Ủy ban Thương mại và Thuế quan Bangladesh (BTTC), sự sụt giảm các ưu đãi thuế quan và thuận lợi trong xuất khẩu khiến cạnh tranh với hàng nhập khẩu nước ngoài trở nên dữ dội hơn. Điều này làm gia tăng các rủi ro đối với ngành công nghiệp nội địa do các mặt hàng nhập khẩu bất công, từ đó đòi hỏi các giải pháp bảo vệ thương mại hiệu quả hơn.

Nguy cơ các thị trường châu Âu và Mỹ áp dụng hạn chế và giảm ưu đãi cho hàng hóa Bangladesh sẽ thúc đẩy quốc gia này phải cải thiện năng lực ứng phó để duy trì sức cạnh tranh trong môi trường mới.

Báo cáo của BTTC đề xuất việc thành lập Hội đồng Bảo vệ Thương mại Quốc gia bao gồm sự tham gia của chính phủ, các ngành công nghiệp và các cơ sở giáo dục đại học. Mục tiêu là xây dựng một tổ chức hợp tác toàn diện để nâng cao khả năng ứng phó nhanh chóng và hiệu quả trước các hành vi thương mại bất công như chống bán phá giá, chống trợ cấp và biện pháp phòng vệ tạm thời.

Hệ thống bảo vệ thương mại không chỉ dừng lại ở các biện pháp pháp lý mà còn bao gồm các hoạt động điều tra, thu thập dữ liệu, giám sát thị trường, tiến hành các vụ kiện quốc tế và đào tạo nhân sự chuyên môn. Do vậy, sự phối hợp liên ngành là rất quan trọng để đảm bảo các biện pháp có thể triển khai một cách hiệu quả và bền vững.

Thông tin chính xác về giá cả hàng hóa nhập khẩu, mức giảm sản lượng nội địa, việc làm bị mất, thiệt hại lợi nhuận và thị phần các doanh nghiệp nội địa là cơ sở căn bản để thực hiện các cuộc điều tra thương mại bảo vệ. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp Bangladesh hiện vẫn chưa lưu trữ hoặc cung cấp dữ liệu theo chuẩn quốc tế khiến việc chứng minh thiệt hại và đưa ra các biện pháp bảo vệ trở nên khó khăn.

Do đó, báo cáo khuyến nghị ngành công nghiệp cần được nâng cấp trở thành đối tác trung tâm trong hệ thống bảo vệ thương mại và thiết lập các hệ thống thu thập, lưu trữ và cảnh báo sớm thông tin về những xu hướng hàng hóa đổ bộ bất hợp pháp.

Điều tra chống bán phá giá và biện pháp bảo vệ thương mại không đơn thuần là công việc hành chính mà đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về kinh tế, thống kê, kế toán và luật quốc tế. Vì thế, BTTC đề xuất các trường đại học và viện nghiên cứu tham gia vào quá trình này như một 'trung tâm tư duy' độc lập, cung cấp các phân tích và nghiên cứu hỗ trợ hoạch định chính sách và các vụ kiện thương mại.

Cách làm của các nước như Ấn Độ, Mỹ và Liên minh châu Âu là ví dụ, khi họ thường xuyên hợp tác với các tổ chức này để khai thác dữ liệu và hỗ trợ điều tra nhằm củng cố các vụ kiện chống bán phá giá và chống trợ cấp.

Bộ trưởng Thương mại Khondakar Abdul Muktadir bày tỏ sự nhận thức sâu sắc về các thách thức khi rời nhóm LDC và đã triển khai nhiều biện pháp như tái cơ cấu Viện Ngoại thương Bangladesh, thành lập các nhóm chuyên trách nghiên cứu chính sách WTO và đàm phán các hiệp định thương mại tự do.

Đối với việc thành lập Hội đồng Bảo vệ Thương mại Quốc gia, Bộ trưởng cho biết có nhiều đề xuất nhưng không phải tất cả đều có thể triển khai ngay, song hy vọng trong vòng một năm sẽ nâng cao đáng kể năng lực thể chế đáp ứng được các yêu cầu thương mại mới.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng các quốc gia phát triển đã xây dựng cơ sở dữ liệu chặt chẽ và hệ thống phối hợp cao với ngành công nghiệp, hỗ trợ điều tra hiệu quả các trường hợp thương mại bất công. Liên minh châu Âu duy trì trao đổi dữ liệu thường xuyên với các ngành công nghiệp, Mỹ mở các cuộc điều tra dựa trên yêu cầu từ doanh nghiệp, còn Ấn Độ tận dụng các viện nghiên cứu để phân tích kinh tế và pháp lý đồng thời hỗ trợ các vụ kiện WTO.

Trong khi đó, Bangladesh vẫn còn thiếu hụt truyền thống chia sẻ dữ liệu và phối hợp theo tiêu chuẩn quốc tế, ảnh hưởng đến khả năng phản ứng nhanh và hiệu quả trước các hành vi bất công trên thị trường toàn cầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.