Na Uy và các quốc gia Bắc Âu hợp tác phát triển năng lượng tái tạo

Vào ngày 19/7, các cuộc tụ tập của người Ba Lan, Ukraine và Belarus đã diễn ra tại thủ đô Warsaw và thành phố Wrocław ở tây nam Ba Lan nhằm phản đối sự gia tăng tình trạng thù địch đối với người Ukraine tại quốc gia này. Các cuộc biểu tình được tổ chức sau nhiều vụ bạo lực và cãi vã liên quan tới cộng đồng Ukraine, trong bối cảnh các nội dung mang tính chống người Ukraine gia tăng mạnh trên mạng xã hội Ba Lan.

Tại Warsaw, cuộc biểu tình "Good Neighborliness" (tạm dịch: "Hàng xóm tốt") diễn ra trước đại sứ quán Ukraine với sự tham gia của nhiều người cầm cờ Ba Lan, Ukraine và Belarus. Những người biểu tình hô khẩu hiệu "Đừng để họ chia rẽ chúng ta" và giương các biểu ngữ như "Chấm dứt thù ghét" hay "Chúng tôi luôn bên các bạn". Dzmitry Hałko, nhà tổ chức và cũng là nhà phân tích về thông tin sai lệch, cho biết sự kiện này là phản ứng tự phát trước các vụ việc mang tính kỳ thị và phân biệt chủng tộc xảy ra tại Ba Lan. Ông nhấn mạnh rằng các chiến dịch trên mạng sử dụng tài khoản giả mạo và robot (bots) tạo nên sự ảo giác về một áp lực số đông, nhưng chính người thật mới là những người xuống đường biểu tình.

Jerzy Wojcik, nhà xuất bản trang tin Sestry.eu tập trung vào quan hệ Ba Lan-Ukraine, cảnh báo rằng các tranh cãi chính trị và mạng xã hội tại Ba Lan đang góp phần kích động sự căm ghét giữa người Ba Lan và người Ukraine. Ông cho rằng cần phải lên tiếng mạnh mẽ để ngăn chặn tình trạng này, vì nếu không sẽ dẫn đến hậu quả tồi tệ cho quan hệ đôi bên.

Tại Wrocław, một nhóm nhỏ khoảng một tá người đã tổ chức một cuộc tụ tập trên quảng trường chợ thành phố kêu gọi người dân lên án các hành vi bạo lực và lời nói thù địch nhằm vào người Ukraine. Người tổ chức Ewa Trojanowska nhấn mạnh trách nhiệm của người dân thường trước các tổ chức và đảng phái chính trị trong việc phản đối những hành động này và bày tỏ sự ủng hộ toàn diện cho Ukraine trong cuộc chiến của họ.

Ba Lan là nơi cư trú của cộng đồng người Ukraine lớn kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự quy mô vào tháng 2/2022. Dù vậy, các mối quan hệ giữa hai nước vẫn căng thẳng vì những vấn đề lịch sử, chính trị và những tranh cãi về hỗ trợ người tị nạn. Gần đây, tại Bielsko-Biała, miền nam Ba Lan, một vụ xúc phạm ba người Ukraine, trong đó có hai bé gái 11 tuổi trên xe buýt thành phố, đã được điều tra và kẻ phạm tội 54 tuổi bị khởi tố.

Tại thành phố Gliwice, miền nam Ba Lan, một người đàn ông đeo mặt nạ đã bị cáo buộc dùng gậy bóng chày tấn công một người Ukraine 46 tuổi. Ngoài ra, một video lan truyền trên mạng cho thấy các nhóm cực đoan xông vào trụ sở một công ty của người Ukraine.

Báo cáo gần đây cũng cảnh báo sự trỗi dậy của các phong trào thù ghét người Ukraine. Trung tâm phân tích Res Futura đã khảo sát khoảng 520.000 bài viết trên mạng xã hội trong tháng 5 và nhận thấy lượng bài viết mang nội dung chống Ukraine tăng mạnh, trong khi các bài viết ủng hộ chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ, khoảng một trên một nghìn bài.

Làn sóng tuyên truyền Nga tập trung khai thác các sự kiện lịch sử nhạy cảm, đặc biệt là vụ thảm sát Volhynia trong Thế chiến II, với tài liệu giả mạo được FSB Nga công bố nhằm làm gia tăng thù địch chính trị giữa Ba Lan và Ukraine. Các kiểm chứng cho thấy tài liệu này phức tạp hóa các sự kiện lịch sử và không chính xác.

Đồng thời, các nhóm mạng như Matryoshka và Storm-1516 hoạt động phát tán video giả dạng phương tiện truyền thông phương Tây, điển hình là một phóng sự giả mạo như kênh France 24, cáo buộc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky chi 70 triệu euro xây dựng đài tưởng niệm cho lực lượng UPA có liên quan đến các cuộc thảm sát người dân Ba Lan.

Chính phủ Ba Lan cho biết đây là chiến dịch nhằm đẩy mâu thuẫn giữa hai quốc gia và làm xấu đi quan hệ cộng đồng tại Ba Lan. Ngoài ra còn có các thông tin sai lệch tuyên truyền người Ukraine là nguy hiểm hay vô ơn.

Cơ quan an ninh Ba Lan (ABW) đã khởi tố một thanh niên người Ukraine 18 tuổi với cáo buộc thực hiện 47 nhiệm vụ cho tình báo Nga, trong đó có hành vi xúc phạm các đài tưởng niệm nạn nhân Ba Lan của UPA nhằm kích động xung đột giữa người Ba Lan và Ukraine. Vụ việc này minh họa rõ cách thức tuyên truyền trên mạng kết hợp với các hành vi thực tế để thổi phồng tranh cãi xã hội.

Những việc này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao và xã hội gia tăng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự hòa hợp cộng đồng và tình hình ổn định tại Ba Lan.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.