Quan hệ Đối tác Toàn diện New Zealand - Philippines thúc đẩy an ninh khu vực Đông Nam Á

Trong khuôn khổ các cuộc họp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Manila, New Zealand và Philippines đã chính thức công bố nâng cấp quan hệ lên mức Đối tác Toàn diện, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quan hệ song phương nhân dịp kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Thông báo này được Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Ma. Theresa Lazaro và người đồng cấp New Zealand Winston Peters cùng đưa ra, tiếp nối cam kết nâng cao mối quan hệ trong chuyến thăm Manila của Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon vào tháng 4 năm 2024.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Winston Peters nhấn mạnh rằng "Việc nâng cấp quan hệ lên đối tác toàn diện thể hiện tầm quan trọng của việc hợp tác nhằm duy trì một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ổn định, dựa trên các quy tắc quốc tế". Điều này không chỉ củng cố thêm tình hữu nghị truyền thống giữa hai nước mà còn mở ra cơ hội hợp tác đa chiều trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Tuyên bố chung của hai Bộ trưởng Ngoại giao xác nhận rằng việc nâng cấp quan hệ phản ánh sự tiến triển mạnh mẽ trong hợp tác chính trị, an ninh quốc phòng, giao thương kinh tế và giao lưu nhân dân trong hai năm qua. Đặc biệt, hai bên đã cùng công bố lộ trình hợp tác với bốn lĩnh vực ưu tiên: tăng 50% thương mại song phương đến năm 2030, hợp tác phát triển năng lượng địa nhiệt, ký kết bản ghi nhớ hợp tác giáo dục, và mở rộng hợp tác quốc phòng.

Trong lĩnh vực quốc phòng, năm 2025, New Zealand và Philippines ký kết Thỏa thuận Tình trạng Lực lượng Thăm viếng (SOVFA), cho phép quân đội hai nước tổ chức các cuộc tập trận chung trên lãnh thổ nhau, đồng thời nâng cao khả năng phối hợp huấn luyện và hỗ trợ hậu cần thông qua Thỏa thuận Hỗ trợ Hậu cần Chung năm 2024.

Chuyên gia phân tích Julio Amador, CEO của Amador Research Services và là học giả tại Perry World House, cho biết thỏa thuận SOVFA cùng các thỏa thuận hậu cần thể hiện quyết tâm của Philippines muốn mở rộng mạng lưới đối tác quốc phòng. "Nếu xảy ra các sự cố bất ngờ, việc có nhiều đối tác cùng hỗ trợ sẽ mang lại lợi thế đáng kể," ông nhận định.

Bên cạnh đó, Amador cũng lưu ý rằng việc hợp tác với New Zealand, quốc gia đang gia tăng vai trò tại khu vực Indo-Pacific, giúp Manila tăng cường vị thế trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt. Với khoảng cách địa lý khá xa so với các nước khác trong khu vực, sự tham gia của Wellington được xem là dấu hiệu của việc New Zealand cam kết mạnh mẽ hơn đối với các vấn đề khu vực Đông Nam Á.

Ông Winston Peters cũng khẳng định Philippines là một trong những đối tác năng động của New Zealand ở Đông Nam Á với dân số hơn 113 triệu người và nền kinh tế phát triển nhanh. Thủ tướng Christopher Luxon từng nhấn mạnh cơ hội lớn trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nhờ sự gia tăng tầng lớp trung lưu và tầm quan trọng của hợp tác kinh tế đi đôi với an ninh.

Chester Cabalza, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Phát triển và An ninh Quốc tế, nhận định việc hợp tác với New Zealand có thể giúp Philippines nâng cao khả năng tình báo và giám sát khu vực biển nhờ vào hệ thống nhận biết tình hình hàng hải tiên tiến của Wellington.

New Zealand là thành viên trọng yếu của liên minh tình báo năm mắt (Five Eyes) bao gồm Australia, Canada, Anh và Mỹ, vì vậy sự hợp tác này có thể hỗ trợ Philippines xây dựng một trung tâm tình báo mạng chuyên biệt nhằm ứng phó với các hình thức chiến tranh thông tin chưa rõ ràng trong khu vực.

Ông Amador cũng đề xuất Philippines tăng cường hợp tác phát triển nguồn nhân lực với New Zealand, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục đại học và trao học bổng cho sinh viên Philippines nhằm khai thác thế mạnh giáo dục của Wellington.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.