Tổng thống Argentina Javier Milei tố đảng Dân chủ Mỹ tài trợ chiến dịch chống Argentina tại World Cup

Hơn một tuần kể từ khi Ferran Torres ghi bàn thắng quyết định trong hiệp phụ giúp Tây Ban Nha giành chức vô địch World Cup thứ hai, Tổng thống Argentina Javier Milei vẫn cho rằng giải đấu chưa kết thúc đối với ông. Milei khẳng định có một chiến dịch có chủ đích chống lại Argentina, khiến đội tuyển và người hâm mộ nước này bị chỉ trích với những cáo buộc phân biệt chủng tộc và lý thuyết âm mưu rằng đội bóng của Lionel Messi được FIFA ưu ái.

Không dừng lại ở đó, vị Tổng thống cánh hữu này cáo buộc chiến dịch này được tài trợ bởi đảng Dân chủ Mỹ cũng như chính phủ Brazil và Mexico, trong đó chính phủ Brazil do Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva lãnh đạo đã góp phần lớn nhất trong việc tài trợ chiến dịch. Ông Milei gọi đó là công việc của những "tư tưởng tiến bộ" không muốn "ý tưởng tự do" thành công, phát biểu trong cuộc phỏng vấn với một đài phát thanh địa phương vào Chủ nhật.

Các chuyên gia phân tích tại Argentina cho rằng Milei đang dùng lý thuyết này nhằm đánh lạc hướng sự suy giảm nghiêm trọng về phổ biến của mình. Một số ý kiến khác cho rằng chiến dịch chống Argentina thật sự là kế hoạch thắt lưng buộc bụng nghiêm ngặt như đang được Tổng thống này thực hiện. Tuy nhiên, luận điệu của Milei lại lan rộng đến cả những người không ủng hộ ông.

Ví dụ, Pablo Torres, 52 tuổi, một chủ hiệu sách ở Buenos Aires, dù chưa từng bầu cho Milei, cũng cảm nhận sự “tấn công” dữ dội trên mạng xã hội khiến ông cảm thấy phẫn nộ và chán ghét. Ông cũng nhận định một số cáo buộc phân biệt chủng tộc lại đến từ những cường quốc thuộc địa từng thực hiện buôn bán nô lệ và tiêu diệt nhiều dân tộc, đồng thời phủ nhận sự tồn tại của cộng đồng người da đen tại Argentina và lịch sử cùng bản sắc của quốc gia này.

Trong giải đấu, các sự cố phân biệt chủng tộc của một số người ủng hộ Argentina đã thu hút sự chú ý lớn. Trước trận chung kết, diễn viên Mỹ Samuel L Jackson đã kêu gọi cộng đồng người da đen trên Instagram không cổ vũ Argentina do cho rằng nước này "là một trong những quốc gia phân biệt chủng tộc nhất thế giới".

Bài đăng nhận được phản ứng từ các tổ chức như Amnesty International Argentina. Tổ chức này thừa nhận sự tồn tại của phân biệt chủng tộc ở Argentina nhưng cảnh báo không nên “đơn giản hóa cả một quốc gia thành một định kiến”. Ngược lại, Milei cho rằng chỉ trích nhằm vào Argentina bắt nguồn từ phe đối lập của ông, những người đã "ủng hộ phong trào thức tỉnh (woke)" và cáo buộc ông cùng đất nước phân biệt chủng tộc.

Cuối tuần trước, khi vẫn đang ở Brazil, Milei đã đổ lỗi cho chính phủ nước này về chiến dịch chống Argentina. Ông tham dự buổi ra mắt chiến dịch tranh cử của thượng nghị sĩ cánh hữu Flávio Bolsonaro, con trai của cựu tổng thống Jair Bolsonaro và là đối thủ chính của Lula trong cuộc bầu cử tổng thống tháng 10 tới.

Trong bài phát biểu, Milei gọi Lula là “kẻ trộm” và “tù nhân”, khiến chính phủ Brazil phản ứng mạnh mẽ. Ông cũng nói rằng “nơi phát ra nhiều đòn tấn công nhất trong chiến dịch chống Argentina là Brazil”. Lập luận này được ông củng cố thêm vào hôm sau khi bổ sung Mexico và đảng Dân chủ Mỹ vào danh sách những bên bị ông cáo buộc tài trợ chiến dịch.

Nhà nhân chủng học kỹ thuật số Mercedes Máspero đã phân tích hơn 2 triệu bài đăng trên mạng xã hội và phát hiện "một số mô hình phối hợp rõ rệt" trong việc sử dụng các cụm từ lặp lại như "disgusting human beings" (những con người đáng khinh) bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau. Dù vậy, bà cho biết khó xác định rõ đây có phải một chiến dịch phối hợp lớn hay không vì luận điểm này lan rộng rất nhanh và đa dạng trên mạng.

Nhà nghiên cứu Natalia Aruguete, thuộc Hội đồng Nghiên cứu Khoa học và Kỹ thuật Quốc gia Argentina (CONICET), cho biết bà chưa thấy bằng chứng về một chiến dịch phối hợp quy mô lớn, dù có tồn tại một cuộc đối thoại thù địch rộng lớn và xuyên biên giới tập trung vào Argentina. Bà thừa nhận Brazil xuất hiện nhiều trong các cuộc thảo luận về phân biệt chủng tộc nhưng bác bỏ cáo buộc của Milei về việc chính phủ Brazil dính líu vào chiến dịch.

Một số nhà phê bình lưu ý rằng việc chính phủ sử dụng luận điệu về chiến dịch chống Argentina từng xuất hiện trong thời kỳ độc tài quân sự 1976-1983, mà trong đó chính quyền đã bác bỏ các cáo buộc về vi phạm nhân quyền bằng cách gọi đó là một "chiến dịch chống Argentina".

Milei, trong bối cảnh chính phủ ông đang chịu nhiều áp lực với tỷ lệ thất nghiệp tăng và các bê bối tham nhũng làm sụt giảm lòng tin, được cho là lợi dụng câu chuyện ngày để chuyển hướng sự chú ý khỏi các vấn đề trong nước sang một kẻ thù bên ngoài. Theo bà Natalia Aruguete, câu chuyện này phù hợp với chiến lược của ông trong cuộc "chiến tranh văn hóa" chống lại phe tả khi mà chính quyền đang thể hiện dấu hiệu suy yếu.