Ngủ đủ giấc giữ vai trò quan trọng bảo vệ sức khỏe não bộ giữa thời đại màn hình phát triển

Giấc ngủ không chỉ là thời gian nghỉ ngơi đơn thuần mà còn là quá trình sinh học quan trọng giúp não bộ tự sửa chữa các tổn thương, củng cố ký ức và loại bỏ các chất thải chuyển hóa tích tụ trong khi tỉnh táo. Hội Thần kinh Ấn Độ nhấn mạnh khi giấc ngủ không đủ hoặc bị gián đoạn, chức năng não có thể bị suy giảm, kéo theo nguy cơ gia tăng một số chứng bệnh như rối loạn tâm trạng, đột quỵ và sa sút trí tuệ.

Vikram Huded - Chủ tịch Hiệp hội Đột quỵ Ấn Độ và Giám đốc Chương trình Nội thần kinh Can thiệp tại Narayana Health City chia sẻ, trong cuộc sống hiện đại, giấc ngủ đang là điều đầu tiên nhiều người hy sinh để đáp ứng áp lực công việc và sinh hoạt. Tuy nhiên, đó lại là yếu tố căn bản góp phần duy trì chức năng não và sức khỏe tổng thể. Ngoài ra, các thói quen sinh hoạt không lành mạnh như làm việc quá giờ, chế độ ăn uống kém, căng thẳng kéo dài và ít vận động cũng làm trầm trọng thêm tình trạng suy giảm chức năng não.

Chuyên gia cũng cảnh báo việc tiếp xúc với màn hình thiết bị số trong thời gian dài là một mối quan ngại ngày càng lớn tại Ấn Độ. Giáo sư Girish N. Rao, chuyên ngành Dịch tễ học tại NIMHANS cho biết việc sử dụng các thiết bị kỹ thuật số trở nên gần như không thể tránh khỏi trong cuộc sống hiện đại, nhưng cũng dễ dẫn tới tình trạng nghiện. Tình trạng này làm thay đổi cấu trúc phần thưởng của não bộ khiến người dùng ngày càng mất tập trung và chuyển liên tục giữa các ứng dụng, màn hình mà không có sự gắn kết sâu sắc.

Theo ông, sự phụ thuộc quá mức vào các thiết bị điện tử còn khiến hoạt động tư duy tích cực giảm sút, người dùng biến thành những người tiếp nhận thông tin thụ động thay vì phân tích và xử lý. Đây là chu trình nguy hại khi tiếp xúc màn hình và giấc ngủ kém ảnh hưởng qua lại lẫn nhau, khi nhiều người khó ngủ lại tìm đến thiết bị vì muốn thư giãn, nhưng ánh sáng và kích thích từ màn hình sẽ tiếp tục trì hoãn việc đi vào giấc ngủ, làm giảm chất lượng phục hồi của não bộ khi ngủ.

Theo bác sĩ Lokesh B. tại Bệnh viện Aster CMI, các ca bệnh ngày càng nhiều với các triệu chứng như suy giảm trí nhớ, khó tập trung, đau đầu và mệt mỏi tâm thần, nhưng thường bị bỏ qua hoặc nhầm là ảnh hưởng của lối sống bận rộn. Ông giải thích, việc sử dụng màn hình kéo dài đặc biệt là vào buổi tối làm giảm sản xuất melatonin, phá vỡ nhịp sinh học của cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến khả năng tự phục hồi, ghi nhớ và xử lý thông tin của não khi ngủ.

Chất cortisol tăng cao do stress kéo dài càng làm tổn thương các vùng não chịu trách nhiệm về học tập, trí nhớ và điều hòa cảm xúc. Để bảo vệ sức khỏe thần kinh, bác sĩ khuyến cáo cần ngủ đủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm, hạn chế dùng thiết bị điện tử ít nhất một giờ trước giờ ngủ, duy trì hoạt động thể chất thường xuyên, ăn uống cân đối và áp dụng phương pháp giảm stress như thiền và yoga.

Ông cũng lưu ý người dân không nên bỏ qua các dấu hiệu bệnh như đau đầu dữ dội đột ngột, yếu liệt hoặc tê bì một bên cơ thể, méo mặt, nói lắp, mất thăng bằng hoặc thị lực thay đổi bất thường. Việc điều trị sớm sau khi có dấu hiệu sẽ giúp cải thiện kết quả và giảm thiểu hậu quả nghiêm trọng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.