Chuyên gia khẳng định PPK ở Ba Lan không bị rò rỉ nguồn vốn, không cần siết chặt

Trong những thời gian gần đây, một số phương tiện truyền thông tại Ba Lan đã cảnh báo về nguy cơ rò rỉ nguồn vốn từ các Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) khi cho rằng nhiều người tham gia đã rút tiền trước thời hạn cho các nhu cầu tạm thời thay vì để dành cho hưu trí. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia trong ngành, hiện tượng này không phản ánh đúng thực tế của chương trình.

Marta Damm-Świerkocka, thành viên ban giám đốc PFR Portal PPK, cho biết dữ liệu cho thấy PPK vẫn liên tục phát triển ổn định và tăng trưởng mạnh mẽ. Cụ thể, trong quý đầu năm 2026, số tiền đóng góp vào PPK đã tăng 32,9% so với quý trước đó, trong khi giá trị các khoản rút vốn chỉ tăng khoảng 10%. Tỷ lệ phần trăm các khoản rút so với tổng số đóng góp mới giảm từ 27,55% xuống còn 22,95%, với tổng tài sản của các quỹ ngày đáo hạn lên tới 55 tỷ złoty. Ngoài ra, trong nửa đầu năm nay đã có 280.000 người mới tham gia vào chương trình này.

Marta Damm-Świerkocka nhấn mạnh rằng chỉ 8% người tham gia đã thực hiện rút tiền sớm trong năm 2025, đồng nghĩa với 92% thành viên đang tiếp tục đầu tư có trách nhiệm cho tương lai của mình thông qua PPK. Bà cũng lưu ý rằng 56% trong số những người từng rút tiền chỉ thực hiện duy nhất một lần, cho thấy thao tác rút vốn thường mang tính chất tình huống cá nhân hoặc thử nghiệm chương trình hơn là xu hướng thường xuyên.

Bà khẳng định việc cho phép rút tiền sớm là điều quan trọng nhằm duy trì niềm tin của người tham gia bởi nhiều người cảm thấy an tâm khi biết rằng trong trường hợp cần thiết, họ có thể tiếp cận nguồn tiền của mình. Hạn chế quyền này có thể dẫn đến mất lòng tin và làm giảm sự hấp dẫn của PPK.

Đánh giá về quyền sở hữu tài sản trong PPK, Tiến sĩ Marcin Wojewódka, luật sư và Chủ tịch Viện Hưu trí Ba Lan, khẳng định rằng số tiền tích lũy trong PPK là tài sản riêng của người tham gia, được bảo đảm bởi quy định pháp luật. Dù ban đầu việc ghi nhận quyền sở hữu được thể hiện như một thủ pháp xã hội nhằm tăng cường sự tin tưởng, nhưng về cơ bản, quyền sở hữu này xuất phát từ quyền tài sản cụ thể, có thể định giá và thừa kế được.

Tiến sĩ Wojewódka cho biết người tham gia có quyền kiểm soát nguồn tiền thông qua các đơn vị quỹ ghi nhận trong tài khoản cá nhân và có thể sử dụng chúng theo các điều kiện luật định. Tài sản này được tách biệt hoàn toàn khỏi tài sản của nhà tuyển dụng và nhà nước, đảm bảo tính an toàn và riêng tư.

Oskar Sobolewski, chuyên gia về hưu trí và thị trường lao động tại HRK Payroll, nhận định việc rút tiền từ PPK là một quyền lợi được quy định trong luật nhưng không nên được sử dụng thường xuyên vì nó sẽ mất đi khoản phí trừ khi trong trường hợp chuyển đổi hay điều kiện y tế đặc biệt.

Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì quyền được rút vốn sớm để đảm bảo nhiều người lựa chọn tiếp tục tham gia PPK. Việc thay đổi luật về rút vốn sớm có thể gây tác động tiêu cực nhiều hơn là tích cực.

Tương tự, Marcin Materna, Giám đốc phân tích của Millennium Dom Maklerski, cũng phản đối việc siết chặt khả năng rút tiền trước thời hạn. Ông cho rằng thay vì can thiệp vào PPK, nên tập trung quảng bá tài khoản đầu tư cá nhân mới (Osobiste Konto Inwestycyjne - OKI) để nâng cao hiệu quả và thu hút sự quan tâm của công chúng. Thậm chí, việc tác động tiêu cực vào PPK có thể gây hoài nghi chung trong người dùng đối với các chương trình hưu trí hiện hành.

Tổng thể, PPK Ba Lan tiếp tục là một chương trình tiết kiệm hưu trí phát triển ổn định, trong đó quyền sở hữu và khả năng rút tiền sớm giúp duy trì niềm tin và tính bền vững của hệ thống. Các chuyên gia khuyến cáo không nên giới hạn quyền rút vốn nhằm tránh đe dọa đến sự hấp dẫn và sự tham gia lâu dài của người lao động.