Đề xuất biến Năm Quốc gia Đọc sách thành Thập kỷ Quốc gia về Văn hóa đọc

Báo cáo mới của ủy ban điều tra về văn hóa đọc cho biết, chương trình Năm Quốc gia Đọc sách nên được kéo dài thành Thập kỷ Quốc gia về văn hóa đọc nhằm duy trì và củng cố thói quen đọc sách lâu dài. Jonathan Douglas, CEO của Tổ chức Văn học Quốc gia, nhận định việc kéo dài này sẽ giữ cho việc đọc sách trở thành ưu tiên dài hạn và tạo cơ hội để thay đổi toàn diện nhằm tích hợp văn hóa đọc vào mọi khía cạnh giáo dục.

Ủy ban đề xuất chính phủ thiết lập Cam kết Quốc gia về Đọc sách, đảm bảo trẻ em được tiếp cận đều đặn với sách và trải nghiệm đọc xuyên suốt từ khi sinh ra đến 18 tuổi, bất kể hoàn cảnh xuất thân. Đồng thời, đề nghị mở rộng mạng lưới thư viện từ bậc tiểu học đến trung học và khôi phục nguồn kinh phí bị cắt giảm kể từ năm 2010. Ủy ban cũng ủng hộ việc cấp thẻ thư viện tự động cho trẻ mới sinh.

Báo cáo chỉ ra sự cạnh tranh của thiết bị màn hình là nguyên nhân chính làm giảm thời gian đọc sách cho vui của trẻ. Nhiều học sinh chia sẻ họ ưu tiên các nền tảng giải trí như TikTok, Netflix thay vì đọc sách. Tuy nhiên, điều này không phải là nguyên nhân duy nhất; còn có các yếu tố như chi phí sinh hoạt tăng, thay đổi mô hình làm việc, thiếu tiếp cận thư viện và áp lực chương trình học. Ngoài ra, Jonathan Douglas cũng phân tích nguyên nhân giới tính khiến nam giới ít đọc hơn, do các yếu tố văn hóa mua sách cho con gái, thiếu hình mẫu đọc sách nam giới và số lượng giáo viên nam giảm.

Báo cáo đánh giá Năm Quốc gia Đọc sách chưa tạo ra ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của Bộ Giáo dục liên quan đến trường học và giáo dục sớm. Đặc biệt, trẻ em có nhu cầu giáo dục đặc biệt và khuyết tật, như chứng khó đọc, chưa được chú trọng. Khuyến nghị tập trung phát triển sự yêu thích đọc sách ở giai đoạn đầu, thay vì chú trọng quá mức vào chuẩn bị đi học hay dạy âm học.

Ủy ban chỉ trích cuộc rà soát chương trình giáo dục năm ngoái đã bỏ lỡ cơ hội phát triển niềm vui đọc sách chân thực cho học sinh. Báo cáo cũng nêu rõ sự thiếu đa dạng trong chương trình thi GCSE Văn học khi chỉ có 1,5% học sinh học tác phẩm của tác giả thuộc nhóm sắc tộc thiểu số.

Tổng kết cuộc điều tra, ủy ban cho rằng sự suy giảm văn hóa đọc không phải là điều tất yếu mà là kết quả của những lựa chọn chính sách, hệ thống giáo dục phân mảnh và sự tiếp cận không đồng đều. Isobel Hunter, Giám đốc điều hành của Libraries Connected, nhấn mạnh ủy ban đã đưa ra lời gọi hành động rõ ràng, mong muốn chính phủ tới tích hợp văn hóa đọc vào sứ mệnh mở rộng cơ hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho mọi người.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.