Diễn biến chính quanh cải cách cần sa trước bầu cử giữa kỳ Mỹ
Trước thềm bầu cử giữa kỳ Mỹ dự kiến diễn ra vào tháng 11 năm 2026, cải cách luật pháp liên quan đến cần sa đang trở thành một chủ đề đáng chú ý. Hai bang Massachusetts và Idaho sẽ tổ chức bỏ phiếu về các sáng kiến liên quan đến hợp pháp hóa cần sa. Ngoài ra, trong các bang khác như Kansas và Iowa, các ứng viên cho chức vụ thống đốc cũng đang tranh luận gay gắt liên quan đến vấn đề này.
Mặc dù nhiều người coi những vấn đề kinh tế, nhập cư, căng thẳng với Iran hay việc phát triển các trung tâm dữ liệu AI là những ưu tiên hàng đầu đối với cử tri, cải cách cần sa vẫn thu hút sự quan tâm của cả đảng Dân chủ lẫn đảng Cộng hòa trong những tháng gần kề.
Bối cảnh pháp lý và chính trị của việc hợp pháp hóa cần sa tại Mỹ
Trong khi 40 bang cùng thủ đô Washington, D.C. đã hợp pháp hóa cần sa y tế hoặc cho người trưởng thành sử dụng từ năm 1996, cần sa vẫn được xếp vào danh mục thuốc nguy hiểm cấp độ I theo Đạo luật Kiểm soát Chất gây nghiện năm 1970 ở cấp liên bang. Điều này tạo ra mâu thuẫn giữa luật bang và luật liên bang, gây khó khăn cho ngành công nghiệp trị giá khoảng 30 tỷ USD và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này.
Tháng 12 năm 2025, cựu Tổng thống Donald Trump đã thúc giục Bộ Tư pháp Mỹ nhanh chóng điều chỉnh cần sa từ danh mục I thành danh mục III, hạng mục gồm các loại thuốc như Tylenol có codein, ketamine và testosterone. Động thái này được cho là nhằm kích thích sự ủng hộ từ các cử tri muốn các quy định nghiêm ngặt về cần sa được nới lỏng, đồng thời tạo áp lực chính trị trước bầu cử giữa kỳ.
Tháng 4 năm 2026, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche ký lệnh điều chỉnh cần sa y tế do bang cấp phép về danh mục III, giúp giảm bớt hạn chế nghiên cứu và gánh nặng thuế liên bang cho doanh nghiệp. Đây được xem là bước tiến quan trọng, dù chỉ mang tính chất một phần.
Sự ủng hộ và phản đối trong công chúng và giới chính trị
Theo khảo sát Gallup tháng 11 năm 2025, 64% người trưởng thành tại Mỹ ủng hộ việc hợp pháp hóa cần sa. Tuy nhiên, mức độ ủng hộ giảm so với mức 70% của năm 2023, đặc biệt là trong cộng đồng cử tri đảng Cộng hòa, giảm từ 53% xuống còn 40%. Trong khi đó, nhóm đảng Dân chủ ủng hộ ổn định là 85% và nhóm độc lập là 66%.
Trong khi nhiều doanh nghiệp lớn hoạt động trong ngành cần sa như Trulieve, Curaleaf và Green Thumb Industries tài trợ hàng triệu USD cho các chiến dịch ủng hộ cựu Tổng thống Trump trong việc thúc đẩy cải cách, không ít nghị sĩ đảng Cộng hòa vẫn thể hiện thái độ phản đối. Hơn 20 thượng nghị sĩ và nhiều thành viên Hạ viện GOP đã ký thư yêu cầu chính phủ dừng việc đổi loại cần sa.
Phía đảng Dân chủ thì chỉ ủng hộ lệnh điều chỉnh ở mức độ một phần, đồng thời nhóm 17 thượng nghị sĩ, trong đó có Cory Booker, Chuck Schumer và Ron Wyden, tái đệ trình dự luật Cannabis Administration and Opportunity Act nhằm hoàn toàn xóa bỏ việc cấm cần sa ở cấp liên bang.
Tranh luận và quan điểm tại các bang trọng điểm
Ở Idaho, cử tri sẽ quyết định sáng kiến cấm các biện pháp trưng cầu dân ý do công dân khởi xướng về cần sa và các chất gây nghiện. Một đề xuất về hợp pháp hóa cần sa y tế đã không ra được lá phiếu do thiếu đủ chữ ký hỗ trợ, mặc dù nghiên cứu cho thấy gần 75% người dân ủng hộ.
Tại Kansas, vấn đề cần sa không nằm trong lá phiếu, nhưng lại là điểm tranh luận chính trong cuộc đua thống đốc. Ứng viên đảng Dân chủ Cindy Holscher ủng hộ hợp pháp hóa cần sa dùng cho người lớn, trong khi đối thủ đảng Cộng hòa Ty Masterson phản đối và từng chặn nhiều dự luật về cần sa y tế.
Trong khi đó, Iowa chứng kiến quan điểm trái ngược rõ ràng giữa hai ứng viên thống đốc, GOP Zach Lahn phản đối việc hợp pháp hóa cần sa giải trí còn đối thủ Dân chủ Rob Sand ủng hộ và đề xuất kế hoạch thu thuế và quản lý ngành.
Cuộc bỏ phiếu ở Massachusetts gây chú ý với sáng kiến có tên "Đạo luật khôi phục chính sách cần sa hợp lý", dự kiến sẽ duy trì chương trình cần sa y tế hiện hành nhưng bãi bỏ việc hợp pháp hóa cần sa giải trí đã được thông qua năm 2016. Đây sẽ là lần đầu tiên một sáng kiến hợp pháp hóa do cử tri phê chuẩn bị đảo ngược.
Đánh giá thực tế cho thấy sáng kiến này đang gặp nhiều khó khăn khi đa số cử tri Massachusetts phản đối, trong đó có 41% cử tri Cộng hòa, theo khảo sát của Đại học New Hampshire. Các nhóm vận động như NORML đã tham gia chiến dịch phản đối mạnh mẽ.
Quan điểm về tác động bầu cử và triển vọng tương lai
Vấn đề cải cách cần sa được xem là có sức hút nhất định trong xã hội và chính trường Mỹ hiện nay, dù chưa thể trở thành ưu tiên hàng đầu của đa số cử tri. Theo nhận xét của Morgan Fox, giám đốc chính trị tổ chức NORML, các sáng kiến và cuộc đua chính trị ở nhiều bang phản ánh nhận thức ngày càng rõ về tầm quan trọng của chủ đề này.
Trong khi đó, những người phản đối cảnh báo việc đặt cược vào vấn đề này để giành phiếu bầu có thể không đem lại kết quả mong muốn, như từng xảy ra với chính cựu Tổng thống Trump. Mặt khác, chính phủ và các nhóm vận động vẫn đang tiếp tục theo đuổi việc điều chỉnh luật pháp để hỗ trợ ngành cần sa và tạo lập môi trường nghiên cứu thuận lợi hơn.
