Cuộc xung đột tại eo biển Hormuz leo thang với các cuộc tấn công của Mỹ và cảnh báo về nguy cơ bắn phá ở Bahrain

Vào sáng thứ Sáu, một nhà báo của Associated Press ghi nhận ít nhất bảy tiếng nổ và quan sát thấy cột khói đen bốc lên gần một căn cứ quân sự có lực lượng Mỹ đóng tại thành phố Irbil, khu vực bán tự trị của người Kurd tại Iraq. Các vụ nổ bắt đầu lúc khoảng 9h30 giờ địa phương và kéo dài với ít nhất bốn cột khói đen từ các khu vực xung quanh hoặc bên trong căn cứ. Hiện chưa có thông tin về thương vong cũng như nguyên nhân cụ thể của các vụ nổ. Lực lượng Iraq và Mỹ chưa có bình luận chính thức về sự việc.

Trong khi đó, Bahrain vào sáng sớm cùng ngày đã kích hoạt còi báo động, cảnh báo người dân tìm nơi trú ẩn khi phát hiện có nguy cơ bắn phá. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Mỹ vừa kết thúc đợt tấn công thứ 13 liên tiếp nhằm vào Iran trong đêm, làm tình hình khu vực vùng Vịnh thêm phần căng thẳng.

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), các đòn tấn công nhằm vào Iran được thiết kế để “làm suy yếu hơn nữa khả năng của Iran đe dọa các tàu dân sự và thương mại khi di chuyển qua các vùng biển chiến lược”. Đây là nỗ lực nhằm tái lập quyền kiểm soát của Mỹ đối với eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển quan trọng chiếm một phần năm lượng dầu khí toàn cầu trong thời bình. Các cuộc không kích kết thúc trước 5h sáng giờ địa phương.

Các đòn tấn công nhắm vào nhiều mục tiêu chiến lược của Iran, bao gồm căn cứ hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng ở phía bắc Iran. Các phương tiện truyền thông bán chính thức Iran như Fars và ISNA cho biết thêm rằng các vụ nổ cũng xảy ra trên đảo Qeshm, nơi lưu giữ các thuyền bay không người lái được sử dụng để tấn công tàu trên eo biển Hormuz, cùng với hoạt động bắn phá ở tỉnh Isfahan, nơi có căn cứ không quân lớn cũng như một trong những cơ sở hạt nhân của Iran. Các khu vực Khuzestan và Fars ở phía tây nam và nam Iran cũng hứng chịu các cuộc tấn công.

Truyền thông nhà nước Iran cho biết, trong một vụ tấn công tên lửa của Mỹ ở ngoại ô thành phố Ahvaz bên dòng sông Karun đã có 4 người thiệt mạng và 5 người bị thương. Vụ nổ tại tỉnh Lorestan (tây Iran) khiến 2 người bị thương, trong khi các vụ nổ ở thành phố cảng Bandar Abbas cũng làm 2 người bị thương. Bandar Abbas là một trung tâm quan trọng trong việc vận chuyển hàng hóa thương mại cũng như vật tư quân sự.

Đồng thời, Houthi - lực lượng nổi dậy được Iran hậu thuẫn tại Yemen, tuyên bố đã tấn công hai tàu dầu Saudi Arabia trên Biển Đỏ. Các cuộc tấn công này đe dọa gây gián đoạn nghiêm trọng tuyến vận chuyển dầu mỏ từ cảng Yanbu của Saudi Arabia, làm tăng thêm khó khăn cho tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz đang bị đóng cửa một phần do xung đột.

Hãng phân tích dữ liệu hàng hải Lloyd’s List Intelligence cảnh báo, hải trình qua eo biển Bab el-Mandeb tại mũi phía nam bán đảo Ả Rập, là tuyến vận chuyển khoảng 12% thương mại toàn cầu, trong đó có một phần tư container quốc tế, kết nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và tuyến đường châu Âu-Á qua kênh đào Suez của Ai Cập, đang đứng trước nguy cơ bị tắc nghẽn do các cuộc tấn công của Houthi.

Saudi Arabia đã sử dụng đường ống vận chuyển dầu qua đất liền để chuyển hàng triệu thùng dầu/ngày từ kho cảng ở Yanbu nhằm tránh sự tắc nghẽn tại Vịnh Ba Tư. Tổng thống Donald Trump cảnh báo sẽ áp dụng “hình phạt quân sự lớn” đối với các lực lượng Houthi nếu các vụ tấn công tiếp tục diễn ra.

Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đã có chuyến thăm đến Tehran vào ngày thứ Năm, kêu gọi hòa bình và đối thoại trong bối cảnh Iraq giữ mối quan hệ gần gũi với cả Mỹ và Iran. Văn phòng của ông cho biết ông cam kết không để lãnh thổ Iraq trở thành nơi để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Trước đó, ông al-Zaidi đã gặp Tổng thống Donald Trump tại Washington trong tháng này.

Trên mạng xã hội, Tổng thống Trump nói rằng số tiền Iran bị Mỹ phong tỏa sẽ được chi trả cho việc sửa chữa các con tàu bị thiệt hại trong cuộc xung đột. Ông khẳng định đây là hành động công bằng và hợp lý, dù chưa rõ các cơ chế pháp lý để thực hiện điều này ra sao. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lên tiếng chỉ trích ý kiến này, cho rằng việc chính phủ thường xuyên tịch thu tài sản sẽ gây bất ổn và hỗn loạn không thể kiểm soát.

Cuộc xung đột cũng gây nên tác động trực tiếp đến giá dầu thế giới, khi giá dầu thô Brent đã tăng hơn 6% lên mức khoảng 100 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 5 năm ngoái. Giá dầu nhảy vọt khi những hi vọng về thỏa thuận hòa bình mong manh đã tan vỡ, tạo áp lực trực tiếp lên thị trường và kinh tế toàn cầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.