Chuyển đổi lên nhiên liệu E20 tại Ấn Độ gây tranh luận về chất lượng và hiệu quả sử dụng

Từ tháng 4/2025, Ấn Độ chính thức áp dụng nhiên liệu xăng pha trộn 20% ethanol (E20) trên toàn quốc, sớm hơn 5 năm so với kế hoạch ban đầu. Chương trình E20 nhằm giảm sự phụ thuộc vào dầu nhập khẩu, tăng cường an ninh năng lượng quốc gia và hỗ trợ nông dân thông qua thị trường ethanol từ cây trồng như mía, ngô và gạo dư thừa. Chính phủ Ấn Độ cho biết đã tiết kiệm gần 1,97 lakh crore rupee ngoại tệ và thay thế khoảng 316 triệu tấn dầu thô nhờ chương trình này.

Tuy nhiên, kể từ khi triển khai, nhiều người dùng xe đã phản ánh các vấn đề đáng chú ý liên quan đến hiệu suất và độ bền của xe chạy bằng E20. Nhiều thợ sửa xe tại chợ sửa chữa xe Karol Bagh ở New Delhi cho biết họ tiếp nhận ngày càng nhiều xe gặp hiện tượng giảm nhiên liệu, máy xe giật cục và hư hỏng các bộ phận nhiên liệu như kim phun và bơm xăng. Đặc biệt, tình trạng tắc nghẽn ống dẫn nhiên liệu, hỏng cảm biến oxy (O2 sensor) cũng trở nên phổ biến hơn.

Karol Bagh là trung tâm sửa xe sôi động với gần 100 cửa hàng nằm dưới tán cây lớn, nơi các thợ máy như Abdul Aziz và Tanveer Ahmed Khan đón nhận nhiều xe bị sự cố từ khi E20 được áp dụng. Theo họ, tình trạng tạp chất bám vào kim phun nhiên liệu và bộ chế hòa khí đã tăng lên, cùng với số lượng cảm biến O2 hỏng ngày càng nhiều, dẫn đến việc xe phải được tháo lắp kiểm tra kỹ lưỡng hơn trước.

Chi phí sửa chữa các bộ phận liên quan đến hệ thống nhiên liệu, đặc biệt là bơm xăng và cảm biến oxy, đã tăng đáng kể, từ vài nghìn lên tới 15.000 rupee hoặc hơn, tùy loại xe. Một số xe thậm chí cần đại tu động cơ với chi phí lên tới 40.000 rupee. Dù vậy, các thợ sửa xe thừa nhận rằng nhu cầu tăng cao cũng đồng nghĩa với việc công việc của họ thêm phần nhộn nhịp.

Nhiều lái xe không hài lòng với sự thay đổi này và cho rằng mức giảm tiết kiệm nhiên liệu thực tế có thể lên tới 20%, cao hơn nhiều con số 3-5% mà chính phủ đã thừa nhận do ethanol có năng lượng thấp hơn xăng. Một số người như Damajot Kaur ở Chandigarh còn gặp sự cố xe chết máy khi đang di chuyển và phải bỏ ra chi phí sửa cao hơn dự kiến.

Tuy nhiên, chính phủ Ấn Độ chưa công bố kết quả nghiên cứu chi tiết từ Automotive Research Association of India (ARAI) về tác động của E20, khiến thị trường dấy lên nhiều đồn đoán về ảnh hưởng thực tế của loại nhiên liệu này. Một số báo cáo cho thấy E20 có thể gây hư hại cho các bộ phận cao su trên xe không thiết kế cho nhiên liệu này, đặc biệt là những xe BS-VI và E10-compatible.

Chuyên gia Vinay Piparsania từ MillenStrat Advisory & Research cho biết ethanol không phải là nguyên nhân trực tiếp gây hư hỏng. Ethanol có tính chất dung môi mạnh khiến các cặn bẩn tích tụ lâu ngày trong xe cũ bị bong ra, dẫn đến tắc lọc và kim phun. Ethanol cũng dễ hút ẩm từ không khí, làm nhiên liệu nhiễm nước nếu không bảo quản đúng cách, điều này ảnh hưởng xấu tới hệ thống nhiên liệu và khiến hiện tượng động cơ giật xảy ra.

Đối với ô tô sản xuất sau năm 2023, các nhà sản xuất đã thiết kế và hiệu chỉnh cả phần cơ khí và phần mềm điều khiển động cơ để phù hợp với E20, giúp đảm bảo độ bền và hiệu suất vận hành. Việc này gồm kiểm tra kỹ lưỡng các bộ phận như bơm nhiên liệu, ống dẫn, con dấu và thay đổi thuật toán phun nhiên liệu. Do vậy, các xe được chứng nhận tương thích E20 có khả năng vận hành ổn định hơn rất nhiều.

Bên cạnh yếu tố tương thích xe, chất lượng nhiên liệu cũng đang là mối quan ngại lớn. Các đại lý xăng dầu cho rằng bản chất hút ẩm của ethanol khiến E20 dễ bị nhiễm nước nếu bồn chứa và hệ thống phân phối không được bảo dưỡng và nâng cấp đầy đủ. Nước có thể lọt vào bồn chứa ngầm qua mưa hoặc ngưng tụ hơi từ xe chở nhiên liệu.

Nhiễm nước gây ra hiện tượng tách lớp, khi nước và ethanol lắng xuống dưới đáy bồn, còn xăng tạo lớp phía trên, khiến bơm nhiên liệu hút phải hỗn hợp chứa nhiều nước ảnh hưởng đến xe. Tình trạng này được ghi nhận nghiêm trọng hơn ở các khu vực ven biển có nước ngầm cao.

Một số trường hợp gây chú ý như chiếc SUV ở Bihar bị hư hỏng ngay sau khi đổ xăng nhiễm bẩn đã lan truyền trên mạng xã hội, khiến dư luận và cơ quan chức năng chú ý. Các công ty dầu khí lớn tại Ấn Độ như IOCL, BPCL và HPCL đang phối hợp kiểm soát chặt chẽ để ngăn chặn nhiên liệu kém chất lượng ra thị trường.

Trong khi đó, người tiêu dùng vẫn cần thông tin minh bạch và hệ thống bảo dưỡng nâng cấp để tránh phải chịu thiệt hại lớn từ sự thay đổi nhiên liệu đầy thách thức này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.