Mỹ cảnh báo lãnh đạo mới Iran có thể thúc đẩy chương trình hạt nhân quân sự

Các cơ quan tình báo Mỹ tin rằng Mojtaba Khamenei, lãnh đạo tối cao mới của Iran, tỏ ra quan tâm và có khả năng theo đuổi chương trình phát triển vũ khí hạt nhân nhiều hơn so với người cha và cũng là người tiền nhiệm của ông. Người tiền nhiệm này từng tuyên bố không phát triển vũ khí hạt nhân và sự do dự đó được cho là thật sự, dù lâu nay Mỹ vẫn cho rằng Iran mong muốn có khả năng chế tạo hạt nhân quân sự.

Trái với cha mình, Mojtaba Khamenei chưa từng công khai kêu gọi phát triển bom hạt nhân nhưng các đánh giá tình báo Mỹ nhận định ông cùng chính phủ hiện tại ở Iran, vốn mang lập trường cứng rắn hơn sau khi Mỹ và Israel tiêu diệt nhiều nhà lãnh đạo trước đó của Iran, có tham vọng phát triển vũ khí hạt nhân tiên tiến hơn.

Chính phủ Iran hiện tại đã tích cực củng cố kiểm soát đối với khu vực eo biển Hormuz, điểm chiến lược quan trọng trên tuyến vận tải dầu mỏ toàn cầu. Đồng thời, họ tỏ ra là một đối tác thương lượng khó khăn trong nhiều vòng đàm phán quốc tế liên quan đến chương trình hạt nhân và các xung đột khu vực.

Những diễn biến này diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran không giảm nhiệt. Việc Iran có xu hướng gia tăng theo đuổi vũ khí hạt nhân được xem như hệ quả nghiêm trọng từ cái chết của lãnh đạo tối cao trước đây và các bước đi nhằm thay đổi chế độ mà chính quyền Trump từng theo đuổi.

Một số thông tin tình báo về quan điểm của Mojtaba Khamenei phần lớn được thu thập trước khi cuộc chiến xảy ra. Khamenei hiện chịu thương tật do bị thương nặng trong giai đoạn đầu của cuộc chiến và đã hạn chế xuất hiện công khai cũng như giao tiếp để tránh trở thành mục tiêu tấn công bằng máy bay.

Mặc dù ông vẫn giữ quyền kiểm soát chính phủ Iran, giới chức đánh giá ông không có quyền uy tuyệt đối và ảnh hưởng lớn như cha mình, người đã nắm quyền hơn 36 năm liên tục.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xem xét khả năng tăng cường chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Việc nhận định lãnh đạo tối cao Iran có thể theo đuổi vũ khí hạt nhân sẽ góp phần tạo cơ sở cho quyết định này.

Dù quan chức Mỹ khẳng định Tehran chưa khôi phục chương trình hạt nhân, Iran đã có những động thái bảo vệ các tài sản hạt nhân của mình sau các cuộc tấn công vào các cơ sở quan trọng vào năm 2025. Một số thiết bị ly tâm đã được di chuyển đến một cơ sở ngầm kiên cố được Mỹ gọi là Pickaxe Mountain, nằm ở trung tâm Iran.

Việc này cho thấy Iran đang giữ gìn khả năng hạt nhân của mình trong điều kiện chiến tranh và nhiều giai đoạn ngừng bắn tạm thời.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.