Andy Burnham ra mắt Nội các và chính sách mới gây tranh cãi tại Anh

Andy Burnham, cựu Thị trưởng Greater Manchester, vừa chính thức nhậm chức Thủ tướng Anh, trở thành người thứ bảy giữ chức này trong vòng một thập kỷ qua. Ông cam kết nhiệm kỳ của mình sẽ là một "công tắc chuyển đổi" nhằm chấm dứt sự bất ổn chính trị kéo dài tại Westminster kể từ sau cuộc trưng cầu Brexit năm 2016. Mục tiêu của Burnham là xây dựng một "chính phủ giảm chi phí sinh hoạt" thông qua việc thiết lập một Nội các mới và triển khai các gói hỗ trợ tài chính dành cho công chúng.

Trong tập mới nhất của podcast Deep Dive thuộc Daily Mail, biên tập viên chính trị James Tapsfield bày tỏ sự hoài nghi về nhiều quyết định đầu tiên của Thủ tướng Burnham, đặc biệt là việc bổ nhiệm Louise Haigh trở lại chính trường cùng sự lựa chọn Ed Miliband làm Bộ trưởng Ngoại giao. Tapsfield nhận định rằng Ed Miliband không sở hữu kỹ năng ngoại giao cần thiết và thường tỏ ra khó chịu, thậm chí có những cử chỉ kỳ lạ trước ống kính, điều có thể gây khó khăn trong quan hệ với Mỹ, đặc biệt là trước sự không ưa của cựu Tổng thống Donald Trump với các chính sách liên quan đến khí thải và địa chính trị. Thêm vào đó, mối quan hệ của Miliband với một số chính trị gia như Gavin Newsom, người không được Trump ưa thích, cũng được xem là thách thức trong việc xử lý các vấn đề đối ngoại, trong đó có quan hệ Mỹ - Iran và sự cho phép sử dụng các căn cứ không quân Anh.

Burnham công bố hàng loạt biện pháp nhằm giảm bớt gánh nặng kinh tế cho người dân như giảm VAT cho hóa đơn năng lượng trong nước, giới hạn giá vé xe buýt ở mức 2 bảng Anh, giảm thuế doanh nghiệp đối với các quán rượu và các địa điểm âm nhạc trực tiếp, đồng thời cam kết xóa bỏ tình trạng vô gia cư. Tuy nhiên, các chính sách này đã gặp phải những phản ứng thận trọng từ các chuyên gia và phe phê bình về tính khả thi và cách thức tài trợ. Chính phủ khẳng định nguồn vốn được tái phân bổ từ việc cắt giảm hoặc rà soát lại các chương trình như hệ thống định danh số và các ưu đãi thuế khác. Dù vậy, các nhà phê bình cho rằng việc xác định nguồn tiền vẫn còn mờ mịt. Trong đó, ngay sau khi Burnham công bố tiết kiệm 45 bảng Anh mỗi năm cho hóa đơn năng lượng, đại diện trung thành của nhà lãnh đạo đối lập Starmer, Darren Jones, đã chỉ ra trên mạng xã hội rằng quỹ dành cho chương trình định danh số chưa từng được ước lượng chi tiết.

James Tapsfield cũng chỉ ra rằng bộ máy của Burnham đang hướng tới một "cơn bão" các chính sách mang lại cảm giác tích cực trong cộng đồng, nhằm tránh sai lầm từng mắc phải bởi những chính trị gia trước đó với tuyên bố quá bi quan về tình hình kinh tế. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng việc thiếu sự kiểm soát tài chính thận trọng có thể khiến Burnham mất uy tín trước thị trường và công chúng. Nhiều chương trình hiện nay dường như chỉ được tài trợ từ các ngân sách đã có, không kèm theo nguồn vốn bổ sung thực sự. Ví dụ, nỗ lực giới hạn giá vé xe buýt dựa trên ngân sách khoảng 450 triệu bảng Anh đã có dấu hiệu gặp khó khăn. Bên cạnh đó, chính phủ cũng đề nghị chuyển từ việc cấp các khoản viện trợ không hoàn lại cho các dự án khí hậu ở các nước đang phát triển sang hình thức cho vay, song các chi tiết cụ thể vẫn đang được hoàn thiện. Bộ trưởng Giao thông Heidi Alexander cũng thừa nhận vấn đề này vẫn chưa được rõ ràng.

Nói chung, chính phủ của Burnham đang sử dụng các khoản vay để tài trợ cho các gói hỗ trợ nhằm kích thích loạt chính sách ban đầu nhằm giành được sự ủng hộ nhanh chóng từ công chúng. Tuy nhiên, bài học từ những người tiền nhiệm cảnh báo về sự lệ thuộc vào chi tiêu công không bền vững có thể gây thiệt hại lâu dài cho độ tin cậy tài chính của quốc gia. Người dân Anh sẽ còn phải theo dõi sát sao các bước đi tiếp theo để đánh giá liệu Andy Burnham có thể thực sự trở thành một nhà lãnh đạo mang lại sự ổn định và phát triển bền vững cho đất nước trong bối cảnh đầy thách thức hiện nay.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.