Giá dầu diesel tại Ý gần chạm đỉnh lịch sử, khả năng áp dụng thuế nhập khẩu linh hoạt trong tháng 8

Theo số liệu mới nhất từ Bộ Doanh nghiệp Ý, giá trung bình của diesel trên mạng lưới phân phối đường bộ đạt 2,141 euro mỗi lít, chỉ thấp hơn đỉnh cao nhất trong tuần ngày 14/3/2022 là 1,3 cent. Thời điểm đó diễn ra chỉ vài tuần sau khi các xe tăng Nga tiến vào Ukraine, đẩy giá diesel lên mức 2,154 euro mỗi lít trung bình tuần và còn từng tăng lên đến 2,231 euro từng ngày, cao hơn gần 8 cent so với hiện nay. Dự báo của Gianni Murano, Chủ tịch Unem, cho thấy giá diesel có thể còn tăng thêm đến 8 cent dựa trên biến động giá dầu thế giới, vốn mới đây đã vượt ngưỡng 100 USD một thùng sau tháng 5.

Vào tháng 3/2022, Chính phủ Draghi đã áp dụng giảm thuế tiêu thụ đặc biệt 25 cent mỗi lít cùng với giảm 6,5 cent thuế VAT nhằm kìm giá nhiên liệu, biện pháp này tiếp tục được duy trì với quy mô nhỏ hơn trong năm sau đó, thậm chí dưới Chính phủ Meloni từ tháng 10/2022. Ước tính những hỗ trợ này tiêu tốn khoảng 7 tỷ euro. Dù vậy, giá diesel trong tháng này đã tăng mạnh 25,7 cent mỗi lít, cao hơn mức tăng của xăng là 15,1 cent, cho thấy áp lực lớn lên ngân sách và thị trường hiện nay.

Khác với năm 2022 khi lạm phát tại Ý tăng tới 8,1%, giúp ngân sách thu nhiều hơn từ thuế VAT, năm nay chính phủ lại phải đối phó với các hạn chế về ngân sách khi vẫn đang trong quá trình xử lý các mức thâm hụt công tài khóa theo quy định của EU. Từ tháng 3 đến 7 năm nay, Chính phủ Ý đã chi gần 2 tỷ euro để hỗ trợ giảm giá nhiên liệu, nhưng cuộc khủng hoảng tại khu vực Hormuz và kênh đào Suez đang khiến giá nhiên liệu khó có thể hạ nhiệt.

Hiện tại, giải pháp thuế nhập khẩu linh hoạt dựa trên số thu VAT tăng vọt do giá nhiên liệu chưa phát huy hiệu quả mạnh mẽ bởi những tác động tích cực từ việc giảm căng thẳng thị trường vào tháng 6 và chính sách giảm giá không đồng đều. Bộ Kinh tế Ý dự kiến sẽ xem xét khả năng áp dụng lại cơ chế này sau khi có báo cáo thu thuế của tháng 7, dự kiến vào tuần đầu tháng 8, đồng thời Bộ trưởng Kinh tế Giorgetti xác nhận kế hoạch đánh giá trong thời gian tới. Tuy nhiên, kinh nghiệm cho thấy giải pháp này chỉ có tác dụng hạn chế, khó có thể giải quyết triệt để áp lực giá tăng.

Để tránh hỗ trợ chung có tính chất thiên vị nhóm người có thu nhập cao hơn, chính phủ Ý đang nghiên cứu phương án hỗ trợ trực tiếp cho người lao động thu nhập trung bình thấp sử dụng ô tô phục vụ công việc, dưới dạng lợi ích bổ sung do doanh nghiệp chi trả. Dù vậy, đề xuất này chưa được đưa vào kế hoạch cụ thể.

Chính sách tài khóa linh hoạt của Liên minh Châu Âu liên quan đến năng lượng cũng chưa mang lại giải pháp thiết thực cho Ý trong thời điểm này. Việc sử dụng quỹ để bù đắp thu thâm hụt đòi hỏi phải có sự chấp thuận điều chỉnh ngân sách, dự kiến hoàn tất vào mùa thu sau khi Bộ trưởng Giorgetti có báo cáo chính thức tại Quốc hội từ đầu tháng 8. Hơn nữa, các khoản ngân sách ấy buộc phải dành cho các dự án giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch chứ không thể dùng cho giảm giá nhiên liệu hoặc hỗ trợ trực tiếp người dân.

Bảng giá nhiên liệu mới nhất của Ủy ban Châu Âu cho thấy тенденция tăng giá diesel trong tháng qua ở Ý là 4,6%, thấp hơn mức trung bình EU là 11,42% và thấp hơn nhiều so với mức tăng 24,8% của Đức, quốc gia cũng kết thúc chính sách giảm giá từ đầu tháng 7. Trong số các nước lớn EU, chỉ Pháp còn áp dụng trợ cấp một lần 100 euro cho người có thu nhập thấp và bắt buộc phải di chuyển ít nhất 30 km mỗi ngày vì công việc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.