Hong Kong tài trợ kỷ lục 12 dự án nghiên cứu đại học, trong đó AI nổi bật

Hội đồng tài trợ nghiên cứu (Research Grants Council - RGC) Hong Kong vừa công bố khoản tài trợ lên tới 478 triệu đô la Hong Kong cho 12 dự án nghiên cứu đại học trong đợt xét duyệt mới nhất. Đây là con số kỷ lục về số lượng và tổng giá trị dự án được phê duyệt, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nghiên cứu khoa học tại đặc khu hành chính này. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) góp mặt trong hơn một phần ba các đề xuất thành công, phản ánh xu hướng phát triển công nghệ tiên tiến của Hong Kong.

Trong đợt tài trợ này, City University nhận được khoảng 145 triệu HKD, dẫn đầu về nguồn vốn đổ vào. Tiếp theo là Đại học Hong Kong (HKU) với 119 triệu HKD và Polytechnic University được cấp 107 triệu HKD. Các nguồn kinh phí này được phân bổ theo hai chương trình tài trợ chủ lực của RGC, giúp thúc đẩy nhiều ngành nghiên cứu chiến lược và ứng dụng trong thực tiễn.

Chương trình Areas of Excellence (AoE) được cấp 158 triệu HKD, tăng gần 10% so với năm trước, nhằm hỗ trợ bốn dự án về hình ảnh y tế, sản xuất thông minh, tán xạ neutron và thương mại động vật hoang dã bền vững. Trong khi đó, chương trình Theme-based Research Scheme (TRS) nhận khoản tài trợ 320 triệu HKD cho tám sáng kiến chủ yếu tập trung vào lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, công nghệ xanh và trí tuệ nhân tạo.

Theo thông báo của RGC, ngay từ vòng tài trợ năm 2027-28, chủ đề "Công nghệ hàng không vũ trụ ở độ cao thấp và không gian" sẽ được bổ sung vào danh mục thách thức dưới chương trình TRS, với quá trình xét duyệt bắt đầu từ giữa tháng 7 cho các dự án trong lĩnh vực này.

Chủ tịch hội đồng RGC, giáo sư Timothy Tong Wai-cheung cho biết, các đề xuất được lựa chọn phản ánh rõ nét hướng đi chủ động của RGC hướng tới hòa nhập chiến lược phát triển quốc gia, đặc biệt là các lĩnh vực AI, sản xuất thông minh và vật liệu tiên tiến. Những sáng kiến này cũng góp phần thực hiện chiến lược thúc đẩy công nghiệp hóa mới và phát triển kinh tế dựa trên công nghệ của Hong Kong.

Chính phủ Hong Kong đang xây dựng kế hoạch phát triển 5 năm đầu tiên để đồng bộ với kế hoạch 15 năm của Trung Quốc, trong đó phát triển AI và kinh tế độ cao thấp được xác định là ưu tiên chiến lược trọng yếu.

Một dự án nghiên cứu kéo dài 5 năm do Đại học Hong Kong dẫn đầu đang hướng tới giải pháp giảm mạnh nhu cầu điện năng cho các trung tâm dữ liệu AI. Nhóm nghiên cứu dự kiến phát triển hệ thống cấp điện 3D tích hợp dọc với các mô-đun chip AI tiên tiến, bố trí nguồn cấp điện ngay trên hoặc bên cạnh chip thay vì cách xa như truyền thống.

Bằng cách rút ngắn khoảng cách truyền điện và tích hợp chặt chẽ nguồn điện với bộ xử lý, nhóm hy vọng giảm tổn thất chuyển đổi điện năng hơn 50%. Giáo sư Han Wang, điều phối viên dự án thuộc khoa kỹ thuật điện và điện tử của HKU, cho biết công nghệ này có thể cắt giảm năng lượng tiêu thụ của trung tâm dữ liệu từ 15 đến 20%, tương đương năng lượng sản xuất của khoảng 30 nhà máy điện hạt nhân.

Đội ngũ nghiên cứu sẽ hợp tác với Viện Nghiên cứu và Phát triển Vi mạch Hong Kong cùng các đối tác trong ngành như Huawei Technologies và China Resources Microelectronics. Giáo sư Han Wang khẳng định dự án sử dụng vật liệu như silicon carbide và gallium nitride với nguồn cung trong nước từ các nhà sản xuất wafer hàng đầu Trung Quốc, như Naura Technology Group, nhằm tránh các hạn chế về nguồn cung do căng thẳng địa chính trị.

Dự án khu siêu máy tính Sandy Ridge thuộc dự án đô thị lớn Northern Metropolis dự kiến trở thành đơn vị tiêu thụ điện lớn nhất tại Hong Kong khi hoàn thành vào năm 2032. Theo một nghiên cứu của Liên Hiệp Quốc, Hong Kong nằm trong nhóm 20 trung tâm dữ liệu hàng đầu thế giới và có dấu chân carbon cao hơn 43% so với mức trung bình toàn cầu, đứng nhóm các vùng có mức phát thải carbon trong ngành dữ liệu lớn nhất thế giới, cùng với Indonesia và Ấn Độ.

Trong khuôn khổ chương trình AoE, một sáng kiến do Đại học Hong Kong dẫn đầu đã giành được tài trợ kéo dài 5 năm nhằm phát triển thiết bị chụp cộng hưởng từ (MRI) di động, có thể đưa ra khỏi bệnh viện và phục vụ bệnh nhân ngay tại cộng đồng.

Nhóm nghiên cứu muốn thay thế các hệ thống siêu dẫn đa triệu đô la, cồng kềnh hiện nay bằng các thiết bị nhỏ gọn sử dụng nam châm vĩnh cửu, có giá thành phù hợp với các phòng khám trong khu dân cư và dễ vận hành mà không cần cơ sở hạ tầng chuyên biệt.

Trong khi máy quét MRI thông thường hoạt động ở mức từ 1,5 đến 3 Tesla và có giá 15-25 triệu HKD mỗi máy, thiết bị thế hệ mới sẽ chạy ở mức trường từ 0,05 Tesla nhưng vẫn đảm bảo hình ảnh chẩn đoán chính xác về cấu trúc mô, ung thư, đột quỵ và các tổn thương.

Mục tiêu của nhóm là đưa thiết bị đến các trung tâm chăm sóc người cao tuổi, phòng khám cộng đồng và các khu vực xa xôi trong khu vực Vịnh Lớn. Giáo sư Gilberto Leung Ka-kit, đồng trưởng nhóm nghiên cứu, nhấn mạnh máy nhẹ hơn, dễ vận hành, có yêu cầu cách ly thấp và có thể dễ dàng di chuyển, thậm chí có thể chở trên xe tải để đưa hình ảnh y tế đến tận người bệnh.

Thông qua các chương trình tài trợ này, Hong Kong đang khẳng định quyết tâm phát triển các công nghệ tiên tiến, phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia và các mục tiêu bền vững về môi trường.