Nghệ sĩ Federico Ibarra kỷ niệm 80 năm với đời nhạc đầy dấu ấn tại Mexico

Nhân dịp sinh nhật lần thứ 80, nhà soạn nhạc danh tiếng Federico Ibarra Groth sẽ được tôn vinh với một buổi hòa nhạc đặc biệt tại phòng Manuel M. Ponce thuộc Cung điện Bellas Artes, do Viện Quốc gia Mỹ thuật và Văn học Mexico (Inbal) tổ chức. Buổi biểu diễn tập trung vào các sonata dành cho piano của ông, được trình tấu bởi nghệ sĩ piano Guadalupe Parrondo cùng các tài năng trẻ Diego Sánchez-Villa, Héctor Melicoff, Mateo Torres Mendoza và Sergio Solís Pinzón.

Federico Ibarra là nhà soạn nhạc còn sống người Mexico có số lượng vở opera nhiều nhất với chín tiểu phẩm và một oratorio sân khấu trong sự nghiệp kéo dài hơn 50 năm. Tác phẩm của ông trải rộng trong nhiều thể loại, từ ballet, giao hưởng, concerto, sonata cho đến âm nhạc dành cho sân khấu và điện ảnh. Ông được công nhận là một trong những nhân vật nổi bật của nền âm nhạc đương đại Mexico.

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại, nhà soạn nhạc chia sẻ rằng âm nhạc chưa từng phụ lòng ông ngay cả khi có những lúc ông từng cân nhắc từ bỏ nó. Đó là vào đầu những năm 1970 khi ông còn đang tìm kiếm hướng đi. Tuy nhiên, sự kiện ĐH Quốc gia Tự trị Mexico (UNAM) đặt hàng tác phẩm đầu tiên đã giúp ông quyết định tiếp tục đi trên con đường âm nhạc. Kể từ đó, ông không còn do dự nữa, khẳng định âm nhạc mang lại niềm hạnh phúc lớn và ông không hối tiếc về chọn lựa đó.

Mặc dù hiện tại ông đã giảm bớt hoạt động sáng tác để dưỡng sức, Federico Ibarra cho biết vẫn chờ đợi dịp ra mắt bản giao hưởng thứ sáu của mình - một tác phẩm dành cho dàn nhạc, organ và năm tay trống, hoàn thành vào năm ngoái và được ông dành tặng Giacomo Puccini. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có dàn nhạc nào thể hiện mối quan tâm với tác phẩm này.

So sánh giữa thời trẻ và hiện nay, ông thừa nhận sự khác biệt về cách tiếp cận sáng tác khi ngày càng có nhiều thời gian để suy tư và phân tích hơn là chỉ đơn thuần hừng hực nhiệt huyết. Minh chứng rõ ràng là vở opera mới nhất của ông "El vencedor vencido" (2024), đề cập đến chuyến thám hiểm không thành công của Hernán Cortés tại Las Hibueras (Honduras) năm 1524. Việc hợp tác cùng biên kịch Enrique Serna giúp ông hình thành rõ hơn ý tưởng và cách kể câu chuyện này.

Federico Ibarra từng được trao giải thưởng Quốc gia về Khoa học và Nghệ thuật năm 2001 và Huân chương Bellas Artes năm 2015, như những ghi nhận cho những đóng góp của ông. Bên cạnh nghiệp sáng tác, ông cũng tham gia quản lý văn hóa thông qua Quỹ ủy thác mang tên mình được thành lập từ năm 2011 nhằm lưu giữ và quảng bá tác phẩm cá nhân. Quỹ này đã phát hành 12 album và tổ chức các giải thưởng sáng tác định kỳ do UNAM thực hiện.

Ông còn tái khởi động hoạt động của Nhà xuất bản Ediciones Mexicanas de Música (EMM) - nơi từng bị ngưng trệ lâu năm và được nhóm nhạc sĩ gồm ông hồi sinh vào năm 2025. Đây là một bước tiến nhằm hiện đại hóa và chỉnh đốn các hoạt động của EMM để bảo tồn âm nhạc Mexico.

Một trong những niềm vui lớn nhất của Federico Ibarra là tác phẩm của ông vẫn được các thế hệ nhạc sĩ trẻ yêu thích và trình diễn. Việc buổi hòa nhạc kỷ niệm có sự góp mặt của các nghệ sĩ trẻ thể hiện sự kế thừa và phát triển nền âm nhạc Mexico. Ông thông báo sẽ có thêm các buổi biểu diễn mừng sinh nhật do UNAM tổ chức ở các địa điểm như phòng Carlos Chávez và Anfiteatro Simón Bolívar.

Về việc trình diễn các vở opera trên sân khấu hiện nay, ông cho biết chưa nhận được sự tiếp cận từ những người phụ trách opera tại Bellas Artes, nên chưa thể hé lộ kế hoạch cụ thể nào.

Gắn bó với âm nhạc từ thuở niên thiếu, dù gia đình từng không ủng hộ, Federico Ibarra vẫn quyết tâm theo đuổi con đường này. Ông từng học kiến trúc theo mong muốn của gia đình nhưng không hành nghề, và âm nhạc đã mang lại cho ông sự thỏa mãn sâu sắc, không chỉ qua sáng tác mà còn qua vai trò biểu diễn và nghiên cứu.

Buổi tiệc nhỏ sẽ diễn ra ngay sau buổi hòa nhạc nhằm chia sẻ khoảnh khắc quan trọng này với những người bạn và đồng nghiệp.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.