Ai Cập mở cửa lăng mộ Amenhotep III 3.400 năm tuổi sau 20 năm tu sửa

Lăng mộ của Amenhotep III, một trong những vị vua quyền lực bậc nhất của Ai Cập cổ đại, vừa được mở cửa đón khách tham quan sau 20 năm đóng cửa bảo trì. Nằm sâu 46 feet (khoảng 14 mét) dưới mặt đất, lăng mộ có tuổi đời khoảng 3.400 năm này đánh dấu sự kiện quan trọng trong lĩnh vực khảo cổ Ai Cập và thu hút sự chú ý của giới chuyên môn cũng như du khách quốc tế.

Amenhotep III, còn được gọi là Amenhotep Đệ Tam Vĩ Đại, lên ngai vàng khi chỉ mới thanh thiếu niên và trị vì gần 38 năm, từ khoảng năm 1390 đến 1350 trước Công nguyên, thuộc triều đại thứ 18 hưng thịnh của Ai Cập. Ông kết hôn với Tiy, một người phụ nữ xuất thân bình dân nhưng có tài năng và mưu lược, trở thành Hoàng hậu chính và là mẹ của vua cải cách Akhenaten.

Trong suốt thời gian trị vì, Amenhotep III đã cho xây dựng nhiều đền đài, cung điện và tượng đài lớn, trong đó nổi bật là Tượng đôi Memnon gần Luxor – những pho tượng đá khổng lồ từng bảo vệ đền thờ tang lễ của ông, cùng với ngôi đền lớn tại Soleb ở Nubia và nhiều công trình tại Memphis. Các di tích này đến nay vẫn thu hút sự quan tâm nghiên cứu của các nhà khảo cổ và lịch sử.

Lăng mộ của Amenhotep III được phát hiện lần đầu vào năm 1799 bởi hai kỹ sư Pháp, Prosper Jollois và Édouard de Villiers du Terrage, trong chiến dịch Ai Cập của Napoleon. Sau đó, nhà khảo cổ người Anh Howard Carter tiến hành khai quật đầy đủ vào năm 1915. Tuy nhiên, thời điểm đó lăng mộ đã bị những kẻ trộm mộ cướp phá sạch sẽ từ nhiều thế kỷ trước.

Việc phục hồi lăng mộ được tiến hành qua ba giai đoạn chính trong hơn 20 năm, gồm các năm 2001-2004, 2010-2012 và 2023-2024. Đây là kết quả hợp tác giữa các nhóm chuyên gia Ai Cập, Nhật Bản cùng nhiều quốc tế, tập trung vào việc làm sạch, bảo tồn và sửa chữa các bức tranh tường bị hư hại, mô tả Amenhotep III cùng Hoàng hậu Tiye. Nuria Sanz, Giám đốc khu vực UNESCO tại Ai Cập, đánh giá cao thành tựu đặc biệt của dự án với sự tham gia của 260 đại diện chuyên gia và kỹ thuật viên suốt 20 năm qua.

Lăng mộ sở hữu hành lang dài 36 mét (118 feet) dốc xuống với ba phòng nối tiếp nhau. Phòng trung tâm thuộc về vua Amenhotep III, hai phòng còn lại dành cho các hoàng hậu Tiye và Sitamun. Các bức tranh tường mô tả Amenhotep III đứng giữa các vị thần, bao quanh bởi các dòng chữ thần chú lấy từ "Sách về Thế giới bên kia" nhằm bảo hộ cho nhà vua trên hành trình sang thế giới vĩnh hằng. Khác với nhiều lăng mộ khác trong Thung lũng các Vua, nơi này chưa từng được trang trí hoàn chỉnh.

Xác ướp của Amenhotep III hiện không còn tại lăng mộ vì đã được các vị thầy tế cổ đại chuyển đến lăng mộ của ông nội Amenhotep II để bảo vệ. Ngày nay, xác ướp của ông được trưng bày tại Bảo tàng Văn minh Ai Cập ở Cairo cùng 16 vị vua khác.

Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập kỳ vọng sự kiện mở cửa lại lăng mộ Amenhotep III kết hợp với hoạt động sôi động của Bảo tàng Ai Cập Lớn sẽ tạo sức hút lớn đối với khách quốc tế, góp phần thúc đẩy ngành du lịch nước này. Sherif Fathi, Bộ trưởng Du lịch và Cổ vật Ai Cập, cho biết lưu lượng khách du lịch đang tăng trưởng đều đặn khoảng 20% theo mùa, mở ra triển vọng tươi sáng cho ngành du lịch trong tương lai gần.

Việc mở cửa lăng mộ cũng góp phần nâng cao giá trị văn hóa, đồng thời là minh chứng cho nỗ lực bảo tồn di sản lịch sử của Ai Cập trong bối cảnh phát triển kinh tế du lịch.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.