Mối đe dọa từ các loài xâm lấn đối với hệ sinh thái

Theo báo cáo năm 2023 của nền tảng khoa học và chính sách liên Chính phủ về Đa dạng Sinh học và Dịch vụ Hệ sinh thái (IPBES), các loài xâm lấn là một trong những nguy cơ hàng đầu đối với hệ sinh thái trên toàn thế giới. Các loài này không chỉ là những sinh vật ngoại lai mà còn dễ dàng sinh sản, thiếu các kẻ thù tự nhiên như loài săn mồi tại khu vực chúng xâm nhập, và chiếm dụng nguồn tài nguyên thiết yếu mà các loài bản địa cần để tồn tại.

Biến đổi khí hậu thúc đẩy sự lan rộng của các loài xâm lấn

Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng biến đổi khí hậu góp phần làm tăng tốc độ lan truyền của các loài xâm lấn trong các hệ sinh thái. Khi môi trường thay đổi, nhiều loài ngoại lai có khả năng thích nghi và phát triển nhanh hơn, từ đó gây ra áp lực lớn cho các hệ sinh thái bản địa vốn đã mong manh.

Tác động nghiêm trọng hơn tại các quốc gia đang phát triển

Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Science đã bác bỏ quan điểm truyền thống cho rằng thiệt hại do các loài xâm lấn chủ yếu tập trung ở các quốc gia giàu có thuộc Bắc Bán cầu. Các tác giả chỉ ra rằng ở các nước phương Bắc, nguồn lực tài chính dồi dào giúp thực hiện nhiều nghiên cứu hơn, dẫn đến việc báo cáo số lượng loài xâm lấn và mức độ tác động được ghi nhận nhiều hơn.

Trái lại, các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, đặc biệt những nước đang phát triển như Colombia, có thể chịu các ảnh hưởng nghiêm trọng hơn, nhưng thiếu nguồn lực để đầu tư cho nghiên cứu và giám sát. Ví dụ, Colombia mất nhiều năm cảnh báo khoa học trước khi chính phủ dành ngân sách để chứng minh hà mã là loài xâm lấn nguy hiểm cho môi trường, có thể đe dọa nhiều loài bản địa.

Ví dụ điển hình tại Colombia

Hà mã được công nhận là loài xâm lấn tại Colombia từ tháng 2 năm 2022 sau nhiều năm theo dõi và cảnh báo của các nhà khoa học. Loài này sinh sản nhanh, không có kiểm soát sinh học tự nhiên tại khu vực, và làm suy giảm nguồn tài nguyên sinh thái, gây ảnh hưởng tiêu cực đến đa dạng sinh học bản địa. Việc công nhận này mở đường cho các biện pháp quản lý nhằm hạn chế sự lan rộng của loài này.

Qua trường hợp Colombia, cho thấy rõ sự cần thiết phải tăng cường nghiên cứu và chính sách quản lý ở các quốc gia đang phát triển nhằm bảo vệ hệ sinh thái và đa dạng sinh học trước nguy cơ từ các loài xâm lấn.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Các loài xâm lấn là mối đe dọa lớn với đa dạng sinh học toàn cầu.
  • Biến đổi khí hậu thúc đẩy sự lan rộng của các loài xâm lấn trong các hệ sinh thái.
  • Thiệt hại từ loài xâm lấn nghiêm trọng hơn ở các quốc gia thu nhập thấp và trung bình do hạn chế nguồn lực nghiên cứu.
  • Colombia mất nhiều năm mới xác nhận hà mã là loài xâm lấn gây nguy hại nghiêm trọng.
  • Cần tăng cường nghiên cứu và chính sách quản lý loài xâm lấn ở các nước đang phát triển.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.