5 điểm cần biết về Andy Burnham, thủ tướng mới của Vương quốc Anh

Ngày thứ Hai vừa qua, Andy Burnham chính thức tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng Vương quốc Anh, kế nhiệm Keir Starmer sau khi ông này từ chức và bàn giao quyền lực trong buổi gặp gỡ Nhà vua Charles III tại cung điện Buckingham. Việc Burnham lên nắm quyền đánh dấu ông là thủ tướng thứ bảy của Anh trong vòng 10 năm qua, cho thấy sự biến động cao trong lãnh đạo đất nước trong thập kỷ gần đây.

Andy Burnham, 56 tuổi, có hơn 20 năm kinh nghiệm trong chính trường Anh. Trước khi trở thành thủ tướng, ông giữ chức Thị trưởng Greater Manchester kể từ năm 2017. Trước đó, Burnham từng là nghị sĩ đảng Lao động và đảm nhiệm nhiều chức vụ trong nội các dưới thời các thủ tướng Tony Blair và Gordon Brown, bao gồm Bộ trưởng Y tế, Bộ trưởng Văn hóa và Bí thư Ngân khố.

Burnham nổi tiếng nhờ phong cách lãnh đạo mạnh mẽ khi làm Thị trưởng Greater Manchester, đặc biệt trong giai đoạn đại dịch COVID-19, ông luôn bảo vệ quyền lợi của vùng Bắc Anh. Nỗ lực kêu gọi thêm quyền lực cũng như ngân sách cho các vùng miền của nước Anh đã giúp ông được gọi với biệt danh "King of the North". Người ủng hộ Burnham đánh giá cao vai trò của ông trong việc cải thiện giao thông công cộng và thúc đẩy phân cấp từ Westminster tới các cộng đồng địa phương.

Đặc điểm của hệ thống nghị viện Anh cho phép đảng cầm quyền thay thế lãnh đạo của mình mà không cần tổ chức bầu cử toàn quốc. Vì đảng Lao động hiện chiếm đa số trong Quốc hội nên Andy Burnham chính thức trở thành thủ tướng ngay sau khi được bầu làm lãnh đạo đảng và sau khi ông Keir Starmer từ chức. Cuộc tổng tuyển cử tiếp theo của Anh dự kiến vào năm 2029, trừ khi Burnham quyết định tổ chức bầu cử sớm.

Trong bài phát biểu đầu tiên trên cương vị thủ tướng, Andy Burnham cam kết sẽ "tái thiết nước Anh" bằng cách lấy lại lòng tin của người dân vào chính trị. Ông ưu tiên giải quyết khủng hoảng chi phí sinh hoạt, cải thiện các dịch vụ công đang gặp khó khăn, thu hẹp bất bình đẳng vùng miền và xây dựng một chính quyền ổn định, có trách nhiệm hơn. Ngoài ra, Burnham cũng nhấn mạnh kế hoạch phân quyền sâu hơn từ trung ương Westminster đến các cộng đồng địa phương.

Ngày đầu tiên tại nhiệm, Burnham đã kế thừa nhiều khó khăn về chính trị và kinh tế. Những thách thức quan trọng nhất bao gồm chi phí sinh hoạt cao, áp lực lớn lên Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS), tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm chạp, tình trạng thiếu hụt nhà ở và lo ngại về tài chính công. Bên cạnh đó, ông còn phải đoàn kết nội bộ đảng Lao động sau sự ra đi của Starmer đồng thời chuẩn bị cho cuộc bầu cử quốc gia sắp tới.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.