40 năm Festival Ludique International de Parthenay và sự chuyển mình của trò chơi bàn cờ hiện đại

Festival Ludique International de Parthenay (Flip) là sự kiện tôn vinh trò chơi bàn cờ tiêu biểu tại Pháp và đã hoàn thành 40 năm tồn tại vào năm 2026. Trong khoảng thời gian diễn ra gần mười ngày, thành phố Parthenay biến thành khu vực dành cho các hoạt động liên quan đến trò chơi bàn cờ. Nhà tổ chức và cửa hàng tạm thời bày bán các trò chơi với sự góp mặt của đông đảo game thủ trên mọi lứa tuổi.

Kỷ niệm bốn thập kỷ, Flip đã tổ chức nhiều hoạt động đặc biệt, bao gồm chương trình trải nghiệm 40 trò chơi mang tính biểu tượng trong lịch sử phát triển của sự kiện. Mặc dù vậy, đa phần khách tham dự chủ yếu quan tâm tới những trò chơi ra mắt trong vòng năm nay, bởi theo ước tính, mỗi năm có khoảng 1.000 trò chơi mới được tung ra thị trường.

Thomas, một người chơi thường xuyên chia sẻ rằng anh mua khoảng 10 trò chơi mỗi năm, nhưng bạn gái của anh cho rằng con số thực tế có thể lên tới ba lần. Quan điểm này phản ánh đúng xu hướng ở Flip khi nhiều người chỉ chơi những trò chơi vừa phát hành trong 12 tháng gần nhất. Họ cảm thấy thôi thúc khám phá những cơ chế hiện đại nhưng vẫn thân thuộc, ví dụ như các trò chơi so sánh với những cái tên đình đám như Terraforming Mars hay Kingdomino.

Thierry, một game thủ khác, so sánh sự thay đổi trong lĩnh vực trò chơi với thế giới điện ảnh khi khẳng định: "Có ai cấm xem phim mới chỉ vì cổ điển Hitchcock vẫn tồn tại?". Giới chơi trò chơi hiện đại thường chế biến lại những nguyên tắc sẵn có, xây dựng trên yếu tố sáng tạo của những cơ chế như bluff, thảo luận, quản lý tài nguyên và xây dựng, kèm theo chủ đề gắn sát với cách chơi.

Khởi đầu từ thập niên 1980, Flip chỉ là chuỗi sự kiện nhỏ gắn với nhân vật Flip - chú hề. Khi đó, trò chơi tại Pháp còn khá thủ công và ít phổ biến. Người yêu thích thể loại "trò chơi Đức" phải sang nước láng giềng để tiếp cận những sản phẩm như "Colons de Catane" (Catan).

Trưởng ban tổ chức Étienne Delorme cho biết 40 năm qua, ngành trò chơi bàn cờ tại Pháp đã phát triển mạnh mẽ với mạng lưới các câu lạc bộ, thư viện cho thuê trò chơi và cửa hàng đặc thù xuất hiện rộng khắp. Sự phát triển này tạo điều kiện cho sự ra đời của "French touch" – những sáng tạo riêng biệt làm nên nét đặc trưng của trò chơi Pháp hiện đại.

Bérengère Prévost, chủ tịch hội đồng giám khảo của Festival International des Jeux de Cannes, cho biết trò chơi hiện đại đã phá vỡ rào cản về sự nhàm chán và nghiêm túc vốn tồn tại ở các trò chơi cổ điển như "Jeu de l’oie", "Échecs", "Monopoly" hay "Scrabble". Những quy tắc đơn giản, thời gian chơi ngắn và đa dạng cơ chế giúp trò chơi trở nên phù hợp với nhiều đối tượng, thậm chí cả những người vốn không thích chơi trò chơi bàn cờ.

Những bước đột phá lần lượt xuất hiện trong thập niên 1990 với các trò chơi liên quan tới đấu giá, thương mại và đàm phán. Sự xuất hiện của "Carcassonne" hay "Les Loups-Garous de Thiercelieux" đánh dấu thời kỳ hội nhập sâu rộng của trò chơi này với công chúng, dù hiện tại chúng đã trở nên khác biệt so với những tiêu chuẩn ngày nay.

Mặc dù các tựa như Carcassonne có khả năng tồn tại qua nhiều năm, nhiều trò chơi cổ điển khác như "Monopoly", "Mille Bornes", "Scrabble" hay "La Bonne Paye" dần bị bỏ quên và đóng vai trò như các hiện tượng nằm trong "tủ kính" của lịch sử trò chơi bàn cờ. Sự xuống dốc này phần lớn do khả năng hấp dẫn và tính năng động của các trò chơi mới.

Ví dụ, trò chơi "Athlètes de Compète" được giới thiệu tại Flip tái hiện lại dạng chơi "Jeu de l’oie" nhưng bổ sung yếu tố vui nhộn, mang lại không khí khác biệt hoàn toàn. Thiết kế đồ họa mô phỏng phong cách retro sặc sỡ tạo cảm giác gần gũi mà không nhàm chán, thể hiện rõ nét xu hướng hiện đại trong ngành công nghiệp trò chơi.

Điều này chứng tỏ sự cần thiết và sự hấp dẫn của các trò chơi hiện đại trong việc thu hút được đối tượng đa dạng, đổi mới liên tục không ngừng, và luôn tạo ra những trải nghiệm chơi mới mẻ hơn so với trò chơi cổ điển truyền thống.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.