Israel đổi chiến lược ảnh hưởng tại Mỹ từ AIPAC sang công ty vận động và kỹ thuật số

Theo báo cáo mới từ Viện Quincy (Quincy Institute for Responsible Statecraft), Israel đang có sự thay đổi rõ nét trong cách xây dựng và duy trì ảnh hưởng tại Washington D.C. Thay vì chỉ tập trung vào nhóm vận động truyền thống là Hội đồng Chính sách Mỹ-Israel (AIPAC), Israel đang mở rộng sử dụng các công ty vận động chính trị, quan hệ công chúng và các đại diện nước ngoài được đăng ký theo Đạo luật Đăng ký Đại lý Nước ngoài (FARA) của Mỹ.

Báo cáo được nghiên cứu bởi nhà phân tích Nick Cleveland-Stout nhấn mạnh rằng từ năm 2023 đến nay, Israel đã chi hơn 1 tỷ USD cho các hoạt động ngoại giao công chúng và cải thiện hình ảnh quốc tế. Trong số này, ít nhất 100 triệu USD dành riêng để thúc đẩy ảnh hưởng ngay trên nước Mỹ, thể hiện qua các khoản công khai theo luật FARA. Điều này giúp Israel trở thành quốc gia nước ngoài đầu tư lớn nhất trong lĩnh vực vận động chính trị đăng ký hợp pháp ở Mỹ trong năm 2026.

Trong 2024 và 2025, có tới 17 công ty mới đăng ký hợp tác với lợi ích Israel, điều này đánh dấu sự gia tăng chưa từng có trong mạng lưới vận động của Israel tại Mỹ. Một trong số các công ty nổi bật là Clock Tower X, do Brad Parscale, cựu giám đốc chiến dịch tranh cử của Tổng thống Donald Trump sáng lập, với hợp đồng trị giá lên đến 46,5 triệu USD.

Đáng chú ý, Clock Tower X đã thừa nhận việc đưa các nội dung thân Israel vào dữ liệu huấn luyện mô hình trí tuệ nhân tạo ngôn ngữ lớn (large language models), nhằm tác động tới câu trả lời của các chatbot AI như ChatGPT, thông qua mạng các trang web được thiết kế để ảnh hưởng đến người dùng.

Báo cáo còn cho biết, Israel đã chi hàng triệu USD để tuyển dụng các influencer mạng xã hội và tài trợ cho các chiến dịch nhắn tin hàng loạt nhắm vào dư luận Mỹ. Ví dụ, Israel trả 161 nghìn USD cho Yovav Davis, người điều hành tài khoản 'Jews of NY' trên Instagram có gần 200 nghìn người theo dõi. Cũng có khoản 900 nghìn USD trả cho công ty Bridges Partners để tìm kiếm hơn 12 influencer truyền tải nội dung ủng hộ Israel, dù các influencer này không đăng ký là đại diện nước ngoài.

Phần lớn các hoạt động trong nước Mỹ được điều phối qua hãng truyền thông Pháp Havas Media, vốn ký hợp đồng với ít nhất bảy công ty Mỹ đăng ký theo FARA, trong đó có SKDK và Bridges Partners. Các chiến dịch tập trung vào các nhóm người Mỹ trẻ, người Tin Lành Đạo Tin Lành và phe bảo thủ, những nhóm đang dần giảm sự ủng hộ dành cho Israel.

Tháng 9/2025, công ty Havas ký hợp đồng 3,2 triệu USD với đơn vị marketing Cơ đốc giáo Show Faith by Works sử dụng công nghệ geofencing để gửi quảng cáo ủng hộ Israel trực tiếp tới điện thoại của người dân ở hoặc gần các nhà thờ tại Mỹ. Đây là cách tiếp cận mang tính chiến lược nhằm tăng cường ảnh hưởng qua các nhóm tôn giáo truyền thống vốn có ảnh hưởng quan trọng trong chính trị Mỹ.

Sự dịch chuyển chiến lược này diễn ra trong bối cảnh Israel phải đối mặt với sự suy giảm uy tín và sự ủng hộ tại Mỹ, đặc biệt sau các phản ứng từ quốc hội và quan chức cao cấp trong chính quyền như Phó Tổng thống JD Vance, liên quan đến triển khai chiến dịch ở Dải Gaza.

Báo cáo được công bố trong thời điểm Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chuẩn bị có chuyến thăm Washington để gặp Tổng thống Donald Trump nhằm tăng cường lại mối quan hệ với các nhóm dư luận tại Mỹ.

Nhà nghiên cứu Nick Cleveland-Stout kết luận rằng, mặc dù những phương pháp mới đã thay đổi cách thức Israel có ảnh hưởng trong chính trị Mỹ, nhưng chúng chưa giải quyết được vấn đề cốt lõi làm giảm mức độ ủng hộ: chính sách của chính phủ Israel. Những chính sách này bị nhiều người Mỹ phản đối rộng rãi, khiến các nỗ lực truyền thông chỉ có thể hạn chế khôi phục niềm tin.

Việc chuyển hướng sang công nghệ kỹ thuật số, trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội thể hiện bài toán mới trong cuộc đấu tranh định hình nhận thức công chúng, bên cạnh các hoạt động vận động truyền thống tại Quốc hội. Tuy nhiên, nguồn lực lớn đầu tư chưa chắc đã mang lại hiệu quả do các biến cố trường kỳ tại khu vực chiến sự tiếp tục tác động sâu sắc lên dư luận Mỹ.

Báo cáo cũng nêu bật sự thay đổi trong cách các nước sử dụng các công cụ vận động ảnh hưởng, không chỉ qua vận động truyền thống và các chiến dịch trực tiếp, mà còn qua việc điều chỉnh nội dung trên các nền tảng trí tuệ nhân tạo, một lĩnh vực mới đầy tiềm năng nhưng cũng đặt ra nhiều tranh cãi về pháp lý và đạo đức.

Thống kê ý kiến năm gần đây cho thấy, dù chi tiêu tăng vọt, tỉ lệ ủng hộ Israel ở các nhóm dân cư trẻ, người Dân chủ và người độc lập giảm rõ rệt, cho thấy những hình ảnh và sự kiện thực tế từ vùng xung đột có ảnh hưởng quyết định trong việc hình thành nhận thức công chúng tại Mỹ hơn bất kỳ chiến dịch PR nào.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.