Phân tích mới cho thấy băng biển mùa đông ở Bắc Cực tiếp tục suy giảm mạnh

Một phân tích gần đây do các chuyên gia từ Đại học Southampton phối hợp với Trung tâm Đại dương Quốc gia (NOC) thực hiện đã khẳng định rằng giai đoạn giảm tốc độ mất băng biển mùa đông ở Bắc Cực đã kết thúc. Nghiên cứu này sử dụng dữ liệu vệ tinh cập nhật, đặc biệt là quan sát mùa đông năm 2025 và đầu năm 2026 về diện tích băng biển trong mùa tăng trưởng và thời điểm băng đạt diện tích tối đa.

Trước đó, một số phân tích cho thấy vào đầu thập niên 2020, tốc độ mất băng đã chậm lại đôi chút. Tuy nhiên, các quan sát gần đây với mức giá trị kỷ lục thấp vào mùa đông năm 2025 và 2026 cho thấy xu hướng giảm diện tích băng đang trở lại mạnh mẽ trong khoảng thời gian 20 năm qua.

Các chuyên gia nhấn mạnh băng biển Bắc Cực là chỉ báo quan trọng cho thấy biến đổi khí hậu đang diễn ra. Trong mùa đông, lớp băng biển tạo nên rào chắn giữa nước ấm tương đối của Đại dương Bắc Cực và khí quyển lạnh hơn nhiều. Khi diện tích băng biển giảm, lượng nhiệt và hơi ẩm từ biển bốc lên khí quyển nhiều hơn, ảnh hưởng đến các hệ thống áp suất khí quyển, cơn bão và sự tuần hoàn khí quyển quy mô lớn. Những tác động này tiếp tục ảnh hưởng mạnh đến điều kiện thời tiết ở những vùng xa hơn về phía nam.

Phân tích cũng chỉ ra rằng giữa năm 2024 và 2025, diện tích băng biển Bắc Cực trong giai đoạn đạt mức tối đa vào mùa đông (từ tháng 2 đến tháng 3) đã giảm tới 5,8%, đánh dấu mức suy giảm theo năm tồi tệ nhất kể từ khi có dữ liệu vệ tinh từ năm 1978. Mặc dù năm 2026 diện tích băng biển mùa đông tăng nhẹ so với năm trước đó, nhưng vẫn đứng ở mức thấp thứ hai trong lịch sử quan sát.

Để hiểu rõ hơn về xu hướng này, nhóm nghiên cứu đã so sánh số liệu vệ tinh với các mô phỏng khí hậu mới nhất, từ đó kết luận rằng sự sụt giảm mạnh mẽ tương tự năm 2025 là hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra trong bối cảnh ấm lên hiện nay của Bắc Cực. Theo Giáo sư Simon Josey tại Trung tâm Đại dương Quốc gia, các mô hình dự đoán băng biển mùa đông ở Bắc Cực trong những năm tới sẽ dao động quanh mức thấp hiện tại thay vì nhanh chóng phục hồi như đầu thập niên 2020.

Nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh những cải thiện tạm thời về diện tích băng biển có thể gây nhầm lẫn, làm cho người ta tưởng rằng xu hướng mất băng đã chậm lại hoặc ngừng lại. Tuy nhiên, dữ liệu trong các năm 2025 và 2026 cho thấy rõ ràng băng biển Bắc Cực vẫn đang tiếp tục mất đi trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu ngày càng nghiêm trọng.

Nhà khoa học Duo Chan, tác giả chính của nghiên cứu thuộc Trường Khoa học Đại dương và Trái đất, Đại học Southampton, khẳng định: "Mức giảm mạnh gần đây thay đổi cách chúng ta hiểu về sự biến động của băng biển mùa đông ở Bắc Cực và cho thấy xu hướng giảm dài hạn vẫn không thay đổi dù có những giai đoạn ngắn ngủi phục hồi".

Thông tin về nghiên cứu: Duo Chan và cộng sự, "Record-low 2025 and 2026 ice extents restore Arctic winter sea-ice decline", đăng trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), 2026. DOI: 10.1073/pnas.2614134123

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.