Trump đe dọa trừng phạt Iran sau cuộc tấn công vào tàu dầu Saudi trên Biển Đỏ

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Năm cam kết sẽ áp đặt "hình phạt quân sự lớn" đối với Iran cùng các đồng minh Houthi, sau khi lực lượng vũ trang Yemen tấn công hai tàu dầu Saudi Arabia trên Biển Đỏ. Hành động này đã mở rộng phạm vi xung đột Trung Đông ra tuyến đường vận chuyển hàng hải thứ hai có vai trò chiến lược, gây nên nỗi lo ngại về sự gián đoạn chuỗi cung ứng dầu toàn cầu.

Giá dầu Brent đã tăng hơn 6%, vượt ngưỡng 100 USD một thùng lần đầu tiên kể từ tháng 5, phản ánh sức ép leo thang từ tình hình căng thẳng. Trong khi đó, hai tàu dầu mang tên Encelia và Layla, theo tuyên bố của lực lượng Houthi, đã bị tấn công bằng tên lửa và drone gần cảng Saudi Jizan trên Biển Đỏ. Các cơ quan hàng hải xác nhận tàu Encelia đã phát đi cảnh báo sự cố do bị trúng tên lửa, gây cháy ở mũi tàu.

Lực lượng Houthi, kiểm soát khu vực phía bắc và tây Yemen, tuyên bố thực hiện phong tỏa hải quân đối với Saudi Arabia nhằm phản đối việc Riyadh chuyển hướng hàng triệu thùng dầu từ tuyến đường ống tới Biển Đỏ để tránh phong tỏa của Iran qua eo biển Hormuz. Theo các nguồn tin, quân đội Iran đã điều động chỉ huy Vệ binh Cách mạng, cố vấn quân sự, cùng trang thiết bị tên lửa và drone tới Yemen trước khi phong tỏa được công bố.

Việc phong tỏa Bab el-Mandeb, tuyến đường biển giữ vai trò cửa ngõ từ Biển Đỏ tới Ấn Độ Dương, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, chỉ đứng sau eo biển Hormuz về tầm quan trọng. Nhiều tàu chở dầu đã chuyển hướng qua kênh đào Suez kéo dài thời gian và chi phí vận tải.

Ngay sau các vụ tấn công, Mỹ đã tiến hành thêm các đòn không kích nhằm vào các mục tiêu của Iran trong đêm thứ Năm. Tehran đáp trả bằng các cuộc phóng tên lửa vào các khu vực có lực lượng Mỹ đóng quân ở Jordan và Kuwait. Theo truyền thông nhà nước Iran, tên lửa đã đánh trúng đảo Qeshm tại eo biển Hormuz, làm dấy lên khả năng tiếp diễn các đợt tấn công trong bối cảnh cuộc xung đột đã kéo dài trên 5 tháng, khiến hàng nghìn người thiệt mạng và đe dọa kinh tế toàn cầu.

Bộ Quốc phòng Jordan xác nhận đã đánh chặn phần lớn tên lửa và drone của Iran trong 24 giờ qua, chỉ có một tên lửa rơi xuống khu vực không có người cư trú. Quân Vệ binh Cách mạng Iran thông báo đã tấn công một đơn vị chiến tranh điện tử của Mỹ tại căn cứ Al-Adiri ở Kuwait để trả đũa vụ đánh phá tại cửa khẩu Shalamcheh của Iran giáp Iraq.

Cuộc khủng hoảng hiện nay đẩy giá dầu thế giới lên cao, góp phần làm tăng lạm phát toàn cầu và tạo sức ép đối với các đồng minh của Tổng thống Trump trước cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ vào tháng 11. Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát đã thông qua một dự luật yêu cầu Tổng thống Donald Trump ngừng mọi hành động quân sự với Iran, thể hiện sự phản đối chính sách của chính phủ đối với Tehran. Tuy nhiên, Thượng viện sau đó đã chặn một dự luật tương tự.

Trong suốt cuộc xung đột bắt đầu từ tháng 2, Iran đã nhiều lần chứng minh có khả năng tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực, nhiều lần phủ nhận các tuyên bố cho rằng lực lượng quân sự nước này bị triệt hạ hoàn toàn. Các nguồn tin tình báo Mỹ cho biết, các đòn tấn công Iran vào mục tiêu CIA tại vùng Vịnh đã khiến họ phải điều tra khả năng Nga hỗ trợ Iran về công nghệ drone và thông tin định vị mục tiêu.

Việc bảo vệ các tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược đang trở thành một trong những ưu tiên cấp bách khi xung đột kéo dài, với triển vọng leo thang gây thêm áp lực lên thị trường dầu và kinh tế toàn cầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.