Cố vấn của Andy Burnham cảnh báo thuế giá trị đất đai ở London và Đông Nam nước Anh gây tranh cãi và cần nhiều năm để thực hiện

Lord Blunkett, người từng phục vụ trong Nội các của Thủ tướng Tony Blair và là cố vấn chính trị thân cận của ông Andy Burnham, đã lên tiếng cảnh báo về những thách thức lớn khi áp dụng một loại thuế mới dựa trên giá trị đất đai tại London và khu vực Đông Nam nước Anh. Ông nhấn mạnh việc này “có thể gây ra sự gián đoạn lớn trong hệ thống thuế” do xuất hiện nhiều nhóm người thắng, kẻ thua, cùng với những trở ngại về mặt chính trị.

Ông cho rằng để thực hiện chuyển đổi sang loại thuế giá trị đất đai (Land Value Tax - LVT) đòi hỏi một quá trình dài, có thể kéo dài tới 10 năm, chứ không phải là một sự thay đổi có thể làm ngay lập tức. Theo Blunkett, chính trị cần phải đặt trong sự cân bằng giữa hiện thực và đổi mới mạnh mẽ.

Sự cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh dự báo rằng việc chuyển đổi từ thuế hội đồng (council tax) và thuế chuyển nhượng (stamp duty) sang thuế đất sẽ khiến nhiều người phải chi trả những khoản tiền lớn hơn nhiều so với hiện tại, đồng thời kéo theo sự giảm sút mạnh của giá bất động sản ở một số khu vực đặc biệt tại Anh.

Nghiên cứu từ tổ chức Tax Policy Associates tính toán rằng một loại thuế đất hàng năm với mức 1,28% giá trị đất có thể thay thế gộp hai nguồn thu hiện tại của thuế hội đồng và thuế chuyển nhượng. Tuy nhiên, kết quả mô phỏng cho thấy tác động rất mạnh đến các chủ sở hữu bất động sản ở London và các hạt lân cận.

Ví dụ, một căn hộ hạng F ở Islington hiện phải trả khoảng 2.900 bảng mỗi năm tiền thuế hội đồng, nhưng với thuế đất mới, khoản này có thể lên tới 12.000 bảng. Với những căn hộ và nhà ở hạng H tại Westminster hoặc Kensington – khu vực có giá trị bất động sản tăng vọt – các chủ sở hữu có thể đối mặt với hóa đơn lên đến 44.000 đến 54.000 bảng mỗi năm.

Bên ngoài vùng M25, một căn nhà hạng F ở Guildford hiện phải đóng thuế khoảng 3.500 bảng, có thể tăng lên 6.200 bảng mỗi năm, trong khi ở Brighton, hóa đơn có thể lên tới 8.700 bảng từ mức thuế hiện tại tương đương.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng việc áp dụng thuế đất có thể dẫn đến sự sụt giảm giá nhà trung bình từ 19% ở các khu vực như Richmond-Upon-Thames. Điều này phản ánh khả năng chuyển đổi mô hình thuế có thể gây biến động lớn đối với thị trường bất động sản.

Để giảm thiểu ảnh hưởng, các chuyên gia đề xuất sẽ có các biện pháp chuyển tiếp, bao gồm tín dụng bù đắp cho thuế chuyển nhượng mà người dân đã đóng trước đó. Tuy nhiên, phương án hoãn thu thuế cũng đồng nghĩa với việc mức thuế suất định kỳ phải tăng lên nhằm bù đắp cho sự chậm trễ này.

Bài học tham khảo từ Australia cho thấy việc triển khai thuế giá trị đất đai nên được thực hiện dần dần trong vòng 20 năm để giảm bớt sự sốc đối với người dân và thị trường.

Ông Andy Burnham từng bày tỏ quan điểm ủng hộ việc áp dụng thuế giá trị đất đai, cho rằng đây là một bước đi cần thiết để cải cách hệ thống thuế hiện tại dựa trên giá trị đất chưa phát triển.

Dưới góc nhìn của ông Lord Blunkett, quá trình này cần có sự kiên nhẫn và chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt chính trị, tránh gây ra những bất ổn xã hội.

Liverpool Metro Mayor Steve Rotheram, đồng minh gần gũi của ông Burnham, đã nhấn mạnh thách thức đối với những người có tài sản giá trị lớn nhưng không có nhiều tiền mặt để thanh toán thuế. Ông cho biết sự công bằng là yếu tố quan trọng hàng đầu trong mọi quyết định chính sách liên quan đến thuế đất đai.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.