Tham vọng trí tuệ nhân tạo của Australia gây áp lực lên mục tiêu xây dựng nhà ở

Chính phủ Australia đang đẩy mạnh phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm nâng cao vị thế của quốc gia trong lĩnh vực này tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ngày 15/7, Thủ tướng Anthony Albanese công bố thành lập Văn phòng AI mới và các chính sách đơn giản hóa quy định liên quan đến năng lượng, nước và bản quyền cho các nhà phát triển trung tâm dữ liệu, nhằm thu hút đầu tư hạ tầng số trong khu vực. Tuy nhiên, song song với nỗ lực này, chính phủ cũng cam kết thực hiện mục tiêu xây dựng 1,2 triệu căn nhà mới đến giữa năm 2029 theo Thỏa thuận Nhà ở Quốc gia, nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng giá nhà ngày càng tăng cao đang làm giảm khả năng sở hữu nhà của người dân.

Bất chấp tăng trưởng kinh tế cùng mức nhập cư cao, giá nhà tại Australia vẫn tiếp tục tăng, khiến nhiều người trẻ không thể tiếp cận thị trường bất động sản và góp phần làm gia tăng bất bình đẳng trong xã hội. Số lượng nhà hoàn thành hiện nay đang thấp hơn mục tiêu gần 200.000 căn, tạo áp lực không nhỏ lên ngành xây dựng.

Các chuyên gia kinh tế, nhà xây dựng và tuyển dụng nhận định sự bùng nổ các trung tâm dữ liệu đang tạo thêm nhu cầu về lao động có kỹ năng đặc biệt trong khi ngành xây dựng vốn đã chịu áp lực lớn do các dự án về nhà ở, năng lượng tái tạo, truyền tải và giao thông. Timothy Hibbert - trưởng bộ phận dự báo bất động sản và xây dựng tại Oxford Economics Australia - cho biết trung tâm dữ liệu không đòi hỏi nhiều lao động, nhưng yêu cầu kỹ năng nghề rất chuyên biệt, vì vậy áp lực lên nhóm lao động có kỹ năng chuyên ngành là đáng kể.

Trong khi các trung tâm dữ liệu không phải nguyên nhân chủ yếu làm chậm tiến độ xây dựng nhà ở, nhưng đây là một trong những yếu tố làm xói mòn lực lượng lao động vốn đã thiếu hụt trầm trọng. Dự báo của Infrastructure Australia cho thấy lĩnh vực xây dựng sẽ thiếu hụt khoảng 300.000 lao động vào năm 2027, và ngay cả nhu cầu vừa phải cho thợ điện, kỹ sư hệ thống HVAC hay quản lý dự án cũng khiến tình trạng thiếu lao động ngày càng trầm trọng hơn.

Tính đến nay, Australia có khoảng 290 trung tâm dữ liệu đang thi công hoặc trong giai đoạn lên kế hoạch, với 93 trung tâm ở Sydney và 56 tại Melbourne. Các dự án lớn nổi bật như khu trung tâm dữ liệu trị giá 40 tỷ AUD gần Darwin dự kiến sử dụng nguồn năng lượng phát điện tại chỗ lên tới 2 gigawatt từ khí đốt, do Beetaloo Energy đề xuất. Dự án lớn khác là khu vực đất 123 ha ở bang Victoria cho phép hình thành một trong những cụm trung tâm dữ liệu lớn nhất quốc gia, được công ty Keppel sở hữu quyền phát triển.

Mức đầu tư được dự báo vượt 26 tỷ AUD đến năm 2030, với tổng công suất lên gấp đôi so với năm 2024, do các tên tuổi công nghệ lớn như Microsoft, Amazon Web Services, cùng các nhà đầu tư khu vực như Keppel và DC Alliance thúc đẩy. Điều này kéo theo nhu cầu lớn về nhân lực chuyên môn như thợ điện, kỹ sư cơ điện và quản lý dự án, với mức tăng lương từ 15-20% trong năm qua tại Sydney và Melbourne.

Bên cạnh áp lực nhân lực, việc sử dụng đất cũng là vấn đề đáng chú ý. Ví dụ, công ty NextDC đã mua lại khu đất tại Lovely Banks gần Melbourne với giá gần 165 triệu AUD, trước đây được quy hoạch cho phát triển nhà ở, khiến chính quyền thành phố Greater Geelong muốn tăng cường kiểm soát việc phê duyệt trung tâm dữ liệu trong các khu vực dành cho nhà ở. Hiệp hội Công nghiệp Nhà ở Australia (HIA) cảnh báo nước này thiếu khoảng 83.000 lao động xây dựng có kỹ năng để đạt mục tiêu nhà ở, đồng thời các dự án trung tâm dữ liệu và hạ tầng lớn khác đang gây áp lực lên nguồn lao động hạn hẹp.

Theo báo cáo của Turner & Townsend, Australia và New Zealand hiện là thị trường xây dựng thiếu hụt lao động nghiêm trọng nhất thế giới, với trung tâm dữ liệu là lĩnh vực thiếu hụt nhất, cạnh tranh nhân lực với các dự án bệnh viện, quốc phòng và chuẩn bị cho Thế vận hội Brisbane 2032.

Dù có những ý kiến khác nhau, như giảng viên Đại học Melbourne M. Reza Hosseini cho rằng trung tâm dữ liệu chưa thực sự lấy đi lực lượng lao động khỏi các dự án nhà ở, ngành dữ liệu vẫn đối mặt với thách thức khi nhiều dự án tập trung tại cùng khu vực có thể gây áp lực cục bộ.

Chính phủ và doanh nghiệp đang triển khai nhiều chương trình đào tạo, ví dụ như Microsoft Academy tại Sydney và Melbourne, cùng các chương trình học nghề điện của chính quyền Victoria nhằm bổ sung nguồn lao động kỹ năng. Giám đốc điều hành Data Centres Australia Belinda Dennett nhấn mạnh cam kết hợp tác với các tổ chức công đoàn, đào tạo và giáo dục nghề để phát triển nhân lực, đặc biệt là các thợ điện và kỹ thuật viên điện áp cao.

Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế cho rằng nỗ lực này có thể chưa đủ để đáp ứng được nhu cầu tăng nhanh của ngành, nhất là khi chính sách mới yêu cầu các trung tâm dữ liệu tự đảm bảo năng lượng tái tạo và trả chi phí kết nối lưới điện, làm tăng thêm nhu cầu nhân lực kỹ thuật.

Timothy Hibbert kết luận rằng áp lực thiếu lao động trong ngành xây dựng sẽ kéo dài đến tận thập niên 2030, đặt ra thách thức lớn cho ngành xây dựng và phát triển công nghệ của Australia trong thời gian tới.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.