Cuộc Khủng Hoảng An Sinh Xã Hội Mỹ Đang Đến Gần

Vấn đề khó có thể trì hoãn thêm nữa khi các chính trị gia nhiệm kỳ sau năm 2024 sẽ phải đối mặt với cuộc khủng hoảng này. Họ sẽ phải tìm cách duy trì sự bền vững cho chương trình nhà nước lớn nhất và được yêu thích nhất của Mỹ. Giải pháp thường được cân nhắc bao gồm tăng thuế, gia tăng nợ công, giảm trợ cấp hoặc kết hợp các biện pháp này, dù mỗi phương án đều gây tranh cãi trong chính trường.

An Sinh Xã Hội ra đời năm 1935 khi tuổi thọ trung bình của người lao động mới bắt đầu làm việc chỉ khoảng 65 tuổi. Ban đầu, chương trình này thu một khoản thuế 1% trên 3.000 USD thu nhập đầu tiên và tương đương từ người sử dụng lao động, giúp trả trợ cấp tương xứng với thu nhập làm việc cho người về hưu. Năm 1940, mức trợ cấp trung bình khoảng 22,60 USD một tháng (tương đương 550 USD hôm nay). Sự chênh lệch lớn giữa số lao động đóng thuế và người hưởng lợi giúp duy trì quỹ lúc bấy giờ.

Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng mức lương trung bình và tuổi thọ kéo dài trung bình lên 20 năm sau tuổi 65 hiện nay, quỹ An Sinh Xã Hội dần trở nên quá tải. Số lao động đóng quỹ giảm do tỷ lệ sinh giảm cũng làm tỷ lệ người đóng thuế trên mỗi người nhận trợ cấp giảm 24% kể từ năm 1990, đặt áp lực lớn cho hệ thống.

Công thức thu thuế An Sinh Xã Hội hiện là 6% thu nhập của người lao động và người sử dụng lao động, đến mức tối đa 184.500 USD mỗi năm. Mặt khác, công thức tính trợ cấp phức tạp hơn khi dựa trên thu nhập trung bình cao nhất của 35 năm làm việc điều chỉnh theo mức tăng lương trung bình. Phần trăm trợ cấp giảm dần theo từng khung thu nhập nhằm tính toán số tiền hưu trí mỗi tháng.

Tuy nhiên, vì yếu tố điều chỉnh lương và tăng tuổi thọ, phần lớn người hưởng nhận được số tiền trợ cấp lớn hơn nhiều so với những gì họ đóng góp. Do đó, tổng nguồn thu không thể bù đắp đủ chi, dẫn đến mất cân đối tài chính kéo dài. Theo Andrew Biggs, cựu phó giám đốc An Sinh Xã Hội, điều này không phải là sự cố, mà do số lượng lao động thanh toán thuế không còn đủ để hỗ trợ số người hưởng trợ cấp đang ngày càng tăng.

Việc đảm bảo quỹ không bị phá sản chỉ là bài toán số học đơn giản liên quan đến việc điều chỉnh thuế, trợ cấp hoặc cả hai. Các cuộc khảo sát cho thấy người dân Mỹ sẵn sàng chấp nhận các biện pháp tăng thuế hoặc giảm chi nếu được thông tin đầy đủ, thậm chí đa số đề xuất những giải pháp này để khắc phục vấn đề.

Song mỗi phương án đều gây tác động và có chiều hướng tranh cãi lớn. Đảng Dân chủ thường ủng hộ tăng thuế đối với người giàu để duy trì trợ cấp còn Đảng Cộng hòa ưu tiên giảm bớt quy mô chương trình. Ví dụ, đề xuất của Đảng Cộng hòa nhằm nâng cao tuổi nghỉ hưu và chuyển sang mức trợ cấp “phẳng” nhằm tiết giảm chi phí được đưa ra nhưng không nhận được phản hồi tích cực từ các lãnh đạo GOP hàng đầu.

Các đề xuất của phe Dân chủ như không giới hạn mức thuế bảo hiểm xã hội đối với thu nhập trên 400.000 USD – gọi là “lỗ hổng” trong hệ thống thuế – hướng tới việc bảo vệ tầng lớp trung lưu cao cấp ưa thích của đảng, nhưng đã tạo ra nhiều chỉ trích và phản biện. Một số nhà lập pháp như John Larson cho rằng biện pháp này không công bằng nhưng được chấp nhận để phù hợp với dòng cử tri hiện tại.

An Sinh Xã Hội ngày nay không còn đơn thuần là chương trình giảm nghèo dành cho người già mà đã trở thành cầu nối tài sản chuyển giao giữa các nhóm giàu có và trung lưu. Thế hệ lớn tuổi hiện nay sở hữu tài sản và giá trị nhà đất cao, trở thành nhóm giàu nhất nước Mỹ.

Thực tế, nhóm 20% người lớn tuổi nghèo nhất chỉ nhận 7% tổng số trợ cấp. Trong khi đó, nguồn lực dành cho người già lớn gấp sáu lần so với trẻ em, dù trẻ em và gia đình trẻ có tỷ lệ đói nghèo cao hơn nhiều. Điều này đặt ra câu hỏi về hiệu quả và định hướng của quỹ trong tương lai.

Thay vì dành tiền cho tăng thuế hoặc củng cố quỹ An Sinh Xã Hội theo cách hiện nay, nhiều chuyên gia cho rằng nguồn lực này có thể được chi theo hướng hỗ trợ trẻ em thông qua trợ cấp trực tiếp, đồng thời giảm bớt lợi ích cho các nhóm thu nhập cao nhằm tập trung mục tiêu chống nghèo hiệu quả hơn.

Kết quả khảo sát cho thấy người dân Mỹ nói chung ưa chuộng việc tăng thuế bảo hiểm xã hội trên diện rộng hơn là cắt giảm trợ cấp. Các phương án đề xuất tập trung vào việc loại bỏ giới hạn mức thu nhập áp thuế bảo hiểm xã hội nhận được nhiều sự đồng thuận, trong khi mức giảm trợ cấp chỉ ảnh hưởng đến nhóm giàu lại ít được ủng hộ.

Dù vậy, chương trình vẫn duy trì sự phổ biến cao nhờ tính bao phủ rộng rãi, khiến việc cắt giảm trợ cấp cho các nhóm giàu có hoặc trung lưu có thể làm giảm sức hút chính trị của chương trình. Điều này làm tăng khả năng người dân sẽ chấp nhận các thay đổi nhỏ nhằm duy trì hệ thống hơn là những cải cách triệt để.

Nhiều chuyên gia nhận định rằng xu hướng tương lai có thể là sự gia tăng khoảng cách giữa các nhóm nhận trợ cấp giàu và nghèo, đồng thời phân phối nguồn lực theo cách không tối ưu về mặt xã hội, nhưng vẫn là lựa chọn thực tế của các nhà lập pháp trong bối cảnh chính trị hiện nay.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.