Trước bầu cử giữa kỳ Mỹ, ông Trump bị tố chuẩn bị làm sai lệch kết quả

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bài phát biểu phát sóng giờ vàng đã tái khẳng định các cáo buộc chưa được chứng minh về việc Trung Quốc can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, gây ra làn sóng chỉ trích từ phe Dân chủ và các nhóm bảo vệ quyền bầu cử. Các nhà phê bình nhận định đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy ông Trump đang chuẩn bị tạo điều kiện để thao túng kết quả bầu cử giữa kỳ dự kiến diễn ra vào tháng 11 tới.

Bầu cử giữa kỳ quyết định tới sự cân bằng quyền lực tại Quốc hội và nhiều cơ quan lập pháp bang quan trọng, đồng thời là thước đo sức hút của ông Trump với cử tri sau hai năm ông thất bại trước Kamala Harris và Joe Biden. Trong bối cảnh các cuộc khảo sát cho thấy tỉ lệ không ưa ông Trump ở mức cao và đảng Cộng hòa có nguy cơ mất Hạ viện, bài phát biểu hôm thứ Năm của ông nhằm tái khởi động các cáo buộc về cuộc bầu cử 2020 đã làm dấy lên nghi ngại ông tìm cách đảm bảo kết quả tháng 11 có lợi cho mình.

Joe Morelle, thành viên cấp cao của Ủy ban Quản trị Hạ viện phụ trách các vấn đề bầu cử liên bang, gọi bài phát biểu của Tổng thống là “những lời lẽ vô lý và thiếu nghiêm túc”, đồng thời cho rằng đây là “cái cớ để làm suy yếu kết quả bầu cử tháng 11 bằng cách gieo nghi ngờ sai lệch về tính toàn vẹn của hệ thống dân chủ”. Ông nhấn mạnh: “An ninh bầu cử thực sự không phải là giúp một chính trị gia giữ thể diện, mà là để đảm bảo mỗi công dân có thể tự do bỏ phiếu và phiếu của họ được đếm công bằng”.

Thượng nghị sĩ Georgia Jon Ossoff, người đối mặt với nhiều thách thức nhất trong kỳ bầu cử lại vào tháng 11, cho rằng ông Trump đang phát đi tín hiệu rõ ràng muốn tấn công cuộc bầu cử này cùng quyền bỏ phiếu của người dân, giống như cách ông từng cố gắng hủy bỏ phiếu và tranh giành quyền Tổng thống hồi 2020.

Về phía chính quyền bang, 24 thống đốc thuộc đảng Dân chủ trong một tuyên bố chung gọi hành động của ông Trump là “đáng báo động sâu sắc” khi liên tục cố phá hoại các cuộc bầu cử tự do và công bằng. Họ khẳng định không có lời dối trá nào có thể thay đổi sự thật rằng các cuộc bầu cử tại Mỹ được chứng minh là an toàn và bảo mật nhiều lần. Chủ tịch Hiệp hội các Thư ký Bang Dân chủ, Cisco Aguilar, thẳng thắn chỉ trích: “Đó là những lời nói vô nghĩa”.

Trong bài phát biểu, ông Trump tiếp tục thúc giục Quốc hội thông qua Đạo luật Save America, một dự luật đề xuất cấm bỏ phiếu qua thư trên toàn quốc và yêu cầu bổ sung quy định nhận dạng người bỏ phiếu khi đăng ký và tại điểm bỏ phiếu. Tuy nhiên, dự luật này gần như không có khả năng được thông qua tại Thượng viện do phe Dân chủ hoàn toàn phản đối và những nỗ lực của các nghị sĩ Cộng hòa cánh hữu nhằm thay đổi quy định về quyền phủ quyết để tạo điều kiện thông qua dự luật chưa thành công.

Dù vậy, nhiều người ủng hộ dự luật đã tận dụng bài phát biểu của ông Trump để gia tăng sức ép yêu cầu Quốc hội thông qua luật này. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Mike Lee gọi các cuộc bầu cử Mỹ không nên kém an toàn hơn cả một chuỗi nhà hàng Olive Garden và kêu gọi: “Hãy thông qua Đạo luật Save America”.

Trong khi đó, lãnh đạo phe Cộng hòa tại Quốc hội tương đối im lặng. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune đều không có mặt trong bài phát biểu và chưa có bình luận công khai sau đó. Johnson tiếp tục cố gắng đưa Đạo luật Save America vào một dự luật chi ngân sách nhằm chỉ đạo theo đảng, dù cơ hội thành công rất thấp. Thune lại chịu áp lực từ các nhóm cánh hữu vì không thúc đẩy đủ để dự luật được thông qua. Đáp lại, lãnh đạo phe thiểu số Dân chủ Chuck Schumer tuyên bố sẽ kiên quyết phản đối dự luật nếu Thượng viện tiếp tục xét thông qua: “Tòa án đã bác, Quốc hội đã bác, kể cả đảng của ông cũng bác rồi - hãy từ bỏ đi. Đạo luật Save America không đi đến đâu hết.”

Ngay cả một số đồng minh cũ của ông Trump cũng chỉ trích bài phát biểu. Cựu Nghị sĩ Cộng hòa Marjorie Taylor Greene trên mạng xã hội X vạch ra nhiều giả thuyết chưa được chứng minh về gian lận trong bầu cử gần đây nhưng khẳng định chỉ có người ủng hộ Trump bị trừng phạt. Bà mô tả bài phát biểu của Tổng thống là “một màn trình diễn lấp lánh nhằm đánh lạc hướng dư luận khỏi các vấn đề như cuộc chiến Iran, các tài liệu Epstein và thất bại lớn trong việc thực hiện cam kết vận động tranh cử”.

Nghị sĩ Thomas Massie, người từng thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ vừa qua sau khi ông Trump ủng hộ đối thủ, cho rằng cáo buộc về việc Trung Quốc đánh cắp dữ liệu cử tri và CIA che giấu là “vô lý” vì các thông tin đó thường công khai để bán.

Tiffany Muller, Chủ tịch tổ chức vận động End Citizens United, cảnh báo Tổng thống “đang cố bán cho người dân Mỹ một lời dối trá” với ý đồ “chiếm lấy cuộc bầu cử và gian lận vào tháng 11 cho phe Cộng hòa”. Bà nhấn mạnh: “Đảng Cộng hòa đang trên đà thất bại trong bầu cử giữa kỳ bởi người dân chán ngán với chính quyền tham nhũng mà chỉ phục vụ giới tỉ phú, bỏ quên các gia đình lao động. Thay vì chiến thắng bằng các ý tưởng và mang lại sự cứu trợ cho người dân, ông ấy lại định thay đổi luật chơi để giúp đảng mình.”

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.