Tòa án Tối cao Ấn Độ đồng ý xét xử Đơn kiện liên quan đến lạm quyền của cảnh sát vào thứ Hai

Ngày 20 tháng 7 vừa qua tại New Delhi xảy ra cuộc tuần hành do Chủ tịch Tối cao Ủy ban Luật pháp (CJP) tổ chức hướng tới Quốc hội, trong đó cảnh sát Delhi đã bị cáo buộc sử dụng vũ lực quá mức và tiến hành bắt giữ tùy tiện các sinh viên tham gia. Trước tình hình này, luật sư Shailendra Mani Tripathi đã đệ đơn kiến nghị phổ biến (PIL) yêu cầu Tòa án Tối cao Ấn Độ can thiệp nhằm đề ra các hướng dẫn quốc gia nghiêm ngặt trong quản lý đám đông và hoạt động của cảnh sát.

Đơn kiện của ông Tripathi đề xuất khuyến cáo rằng "không một sĩ quan cảnh sát hay nhân viên an ninh nào được phép thực hiện kiểm soát đám đông, quản lý tụ tập công cộng hoặc bắt giữ trong trang phục thường dân mà không hiển thị giấy tờ chứng minh nhân thân". Điều này nhằm tránh tình trạng cảnh sát hành động bí mật gây mất an toàn cho công dân và hạn chế các vi phạm quyền con người.

Trong đơn, vị luật sư còn đề nghị thành lập một ủy ban độc lập do một thẩm phán nghỉ hưu của Tòa án Tối cao đứng đầu để điều tra nghiêm túc các hành vi sử dụng vũ lực quá mức và việc bắt giữ tùy tiện trong dịp tuần hành vừa qua. Bên cạnh đó, ông cũng yêu cầu đình chỉ và khởi tố các sĩ quan cảnh sát được xác định đã có hành vi sai phạm.

Bên cạnh đó, trong đơn kiến nghị, ông Tripathi kêu gọi tòa án cấm ban hành các lệnh cấm tụ tập mang tính toàn diện, lặp đi lặp lại hay liên tục ("rolling, repetitive, or blanket prohibitory orders") tại bất kỳ khu vực nào mà không có căn cứ khách quan, xác thực và ghi nhận cụ thể về mối đe dọa nghiêm trọng đến trật tự công cộng.

Ông cũng nhấn mạnh rằng tòa án nên ra lệnh cho các cơ quan chức năng không được truy tố bất kỳ ai tham gia biểu tình ôn hòa, hay thể hiện quan điểm chính trị, đưa ra phê bình học thuật hay phản biện chính phủ, trừ khi có bằng chứng rõ ràng về kích động bạo động vũ trang hoặc hành động ly khai ngay lập tức.

Đơn kiện cũng đề nghị tuyên bố việc sử dụng vũ lực cưỡng chế bởi những người mặc thường phục hoặc không thể nhận dạng được trong các cuộc tụ tập công cộng là hành vi tùy tiện, bất hợp pháp và vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ công vụ của lực lượng cảnh sát và an ninh.

Trong diễn biến liên quan, Chánh án Tòa án Tối cao Surya Kant đã lên tiếng đính chính việc ông bị báo chí trích sai khi từ chối tiếp nhận đơn của một luật sư khác về các vụ việc xảy ra ngày 20 tháng 7. Ông cho biết qua kiểm tra, phát hiện ra không có bất kỳ đơn kiện hay thư phản ánh nào được gửi tới tòa án, do đó làm sao một phiên tòa có thể diễn ra khi không có tài liệu pháp lý chính thức được trình lên.

Việc Tòa án Tối cao đồng ý xét xử đơn kiến nghị ngày thứ Hai tới đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ quyền công dân và đảm bảo trách nhiệm của lực lượng cảnh sát trong các hoạt động quản lý trật tự và an ninh công cộng tại Ấn Độ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.