FIFA lên kế hoạch huy động hàng tỷ USD bằng cách bán cổ phần World Cup

FIFA vừa công bố ý định tạo ra một công ty mới mang tên FIFA Forward Enterprise, chịu trách nhiệm quản lý toàn bộ quyền thương mại liên quan đến các giải đấu bóng đá lớn do tổ chức này điều hành, bao gồm World Cup nam, World Cup nữ và giải Câu lạc bộ thế giới mới được giới thiệu. Công ty này sẽ quyết định các quyền liên quan đến truyền hình và thương mại các giải đấu, trong khi FIFA vẫn duy trì vai trò tổ chức và quản lý tất cả các quyết định chuyên môn và thể thao.

Điểm đáng chú ý trong kế hoạch này là FIFA dự định tìm kiếm các nhà đầu tư chiếm cổ phần thiểu số tại FIFA Forward Enterprise, qua đó bán một phần quyền lợi thương mại của các giải đấu hàng đầu thế giới để huy động nguồn vốn lên đến 4,2 tỷ USD. Đây là bước đi chưa từng có trước đây của tổ chức bóng đá toàn cầu này.

Để triển khai kế hoạch huy động vốn, FIFA sẽ phối hợp cùng Thrive Eternal - một công ty giữ vốn lâu dài và sở hữu các cổ phần doanh nghiệp trong thời gian không giới hạn. Thrive Eternal do Joshua Kushner, em trai Jared Kushner – con rể cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, điều hành. Ngoài ra, J.P. Morgan cũng được FIFA thuê làm cố vấn tài chính trong thương vụ này.

FIFA cam kết sẽ phân phối phần lớn số tiền thu được cho 211 liên đoàn thành viên trên toàn thế giới nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững và toàn diện của bóng đá tại các quốc gia thành viên. Chủ tịch FIFA Gianni Infantino nhấn mạnh bóng đá là môn thể thao phổ biến nhất thế giới và là động lực phát triển xã hội quan trọng, vì vậy cần tận dụng giá trị thương mại để tạo nguồn lực hỗ trợ cho các hoạt động phát triển bóng đá toàn cầu.

Kế hoạch của FIFA nhanh chóng gặp phải sự phản đối mạnh mẽ từ UEFA, cơ quan quản lý các liên đoàn bóng đá châu Âu. UEFA cảnh báo rằng việc bán cổ phần thương mại các giải đấu vi phạm nguyên tắc hoạt động của các tổ chức quản lý bóng đá, cho rằng bóng đá không phải là tài sản để giao dịch, đặc biệt khi không có sự minh bạch về những người hưởng lợi tài chính từ thương vụ.

UEFA khẳng định bóng đá là tài sản chung, không thuộc sở hữu của FIFA và nhấn mạnh FIFA không có quyền đưa bóng đá vào đàm phán thương mại dưới hình thức bán cổ phần như vậy. FIFA chưa có phản hồi chính thức trước những chỉ trích này.

Một số giải đấu quốc gia tại châu Âu, như LaLiga của Tây Ban Nha, từng tiến hành bán cổ phần nhỏ cho nhà đầu tư tư nhân. Tuy nhiên, FIFA là tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Thụy Sĩ, do đó việc mở cửa cho các nhà đầu tư tư nhân tham gia tài chính là bước đi mới mang tính đột phá, đồng thời gây tranh cãi.

Thời gian qua, FIFA gặp không ít sóng gió liên quan đến vấn đề giá vé trận đấu tại World Cup 2026, bị các cơ quan chức năng tại Mỹ như bang New York và New Jersey điều tra. Ngoài ra, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino còn bị yêu cầu điều trần vì cáo buộc tham nhũng liên quan đến khả năng có sự trao đổi quyền lợi giữa FIFA và chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump, tuy FIFA bác bỏ mọi cáo buộc.

FIFA cũng chịu chỉ trích về quyết định thu hồi thẻ đỏ dành cho cầu thủ Folarin Balogun của đội tuyển Mỹ theo yêu cầu từ chính quyền Trump, tạo điều kiện cho cầu thủ này thi đấu tiếp trong trận đấu tiếp theo của Mỹ với Bỉ, mặc dù đội Mỹ thất bại.

Những yếu tố trên cho thấy FIFA đang trong giai đoạn thay đổi mạnh về cơ cấu tài chính và vận hành, đồng thời cũng phải đối mặt với áp lực minh bạch và phản ứng từ các tổ chức quản lý bóng đá trên toàn cầu.