Năm 2024 đánh dấu sự hồi phục của trải nghiệm xem phim tập thể sau đại dịch

Đại dịch Covid-19 đã tạo nên bước ngoặt lớn trong thói quen làm việc và giải trí trên toàn thế giới. Khi người dân buộc phải ở nhà hạn chế tiếp xúc xã hội, hoạt động giải trí trực tuyến lên ngôi và các nền tảng xem phim, video trực tuyến trở thành phương tiện chủ đạo. Các rạp chiếu phim rơi vào khủng hoảng trầm trọng suốt nhiều năm, trong đó năm 2023 thêm nhiều khó khăn với các cuộc đình công của diễn viên và biên kịch tại Mỹ, ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất và tiếp thị phim trên toàn cầu. Do Mỹ là nhà xuất khẩu phim số một, tác động này lan rộng ra toàn ngành công nghiệp chiếu phim quốc tế.

Tuy nhiên, sự thay đổi này không chỉ là bình thường hóa công nghệ mới mà còn đánh dấu một bước chuyển mang tính xã hội sâu sắc. Hiện tượng đó tái định hình lại mối quan hệ giữa nơi làm việc, gia đình và không gian giải trí.

Nhà xã hội học Ray Oldenburg đã giới thiệu trong tác phẩm "The Great Good Place" ý tưởng về "nơi thứ ba" – không gian công cộng trung lập nơi con người có thể giao lưu tự do ngoài hai không gian chính là gia đình và công việc. Nơi thứ ba này đóng vai trò quan trọng trong việc giữ cân bằng cuộc sống, tạo ra chỗ dừng cần thiết để giải tỏa trước áp lực của gia đình và công việc.

Đại dịch đã phá vỡ không gian này khi các biện pháp giãn cách xã hội buộc nhiều người chuyển sang làm việc tại nhà, đồng thời mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến trở thành cách duy trì giao tiếp xã hội trong tình trạng giãn cách. Tuy nhiên, sự bão hòa nhanh chóng xuất hiện khi nhà, nơi làm việc và giải trí cùng hội tụ trong một không gian, khiến nhiều người thiếu chốn để thực sự nghỉ ngơi và kết nối xã hội.

Tại Mỹ, tỷ lệ làm việc từ xa đã tăng từ 5-7% năm 2019 lên 26% làm việc từ xa toàn thời gian và 56% hình thức kết hợp giữa làm việc tại nhà và văn phòng. Trái lại, Argentina đã giảm mạnh tỷ lệ làm việc từ xa từ 83% năm 2020 còn 17% năm nay, chủ yếu do yêu cầu của doanh nghiệp mặc dù lý do thực sự chưa rõ ràng. Tuy nhiên, hơn nửa số lao động Argentina vẫn ưa chuộng hình thức làm việc tại nhà. Ở châu Âu cũng ghi nhận tỷ lệ tương tự với Mỹ.

Sự trở lại của rạp chiếu phim năm 2024 là minh chứng rõ nét cho nhu cầu được trải nghiệm chung bên ngoài không gian gia đình và làm việc. Thế hệ trẻ, đặc biệt nhóm 15-20 tuổi, đang dẫn đầu xu hướng này với sự ưa thích các phim kinh dị hoặc hài có màu sắc gần gũi với họ, tạo điều kiện cho những cảm xúc cộng hưởng trong nhóm khán giả như bộ phim "Obsesión" hay "El Diablo viste a la moda 2". Năm 2023, chương trình phát hành đôi "Barbienheimer" là ví dụ điển hình khi hàng triệu khán giả cùng nhau đến rạp, tạo thành một hiện tượng xã hội thu hút sự chú ý.

Sự thất bại đáng chú ý của phim "The Mandalorian & Grogu" trong năm cho thấy rằng không phải phim nào ăn khách trên nền tảng streaming cũng đủ sức thu hút khán giả đến rạp. Khán giả hiện nay tìm kiếm ở rạp những trải nghiệm tập thể mà các dịch vụ trực tuyến không thể thay thế. Ngoài ra, các hình thức giải trí khác như quán bar trò chơi hay chiếu các buổi hòa nhạc trực tiếp tại rạp cũng đang gia tăng, minh chứng cho sự trở lại mạnh mẽ của các không gian xã hội truyền thống.

Rạp chiếu phim với hơn một thế kỷ lịch sử đã bắt đầu tìm lại vai trò kết nối cộng đồng và mang đến trải nghiệm cảm xúc chung đặc sắc vốn bị lu mờ những năm qua. Trong khi đó, sự bão hòa nội dung kém chất lượng trên các nền tảng trực tuyến khiến người dùng có nhu cầu quay lại với những không gian giải trí thực tế.

Chúng ta đang chứng kiến sự cân bằng mới giữa các không gian quan trọng trong đời sống hiện đại và rạp chiếu phim một lần nữa được xem như nơi hội tụ của trải nghiệm tập thể – “nơi thứ ba” mà xã hội từng thiếu hụt trong đại dịch.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.