Góc ký ức tuổi thơ dẫn lối thiết kế ngôi nhà nhiệt đới gần Ubud, Bali

Kiến trúc sư Livina Cali sinh ra tại Surabaya trên đảo Java, Indonesia, nhưng từ nhỏ bà đã thường xuyên đến thăm Bali. Những chuyến đi này để lại ấn tượng sâu sắc với bà bởi cha bà thường xuyên công tác ở Bali và mang về những câu chuyện, đồ lưu niệm và đặc sản địa phương. Gia đình Livina còn có nhiều chuyến đi đường bộ đến Bali, trong đó có bức ảnh chụp bà cùng gia đình tại Cung điện Tổng thống Tampaksiring, khu vực gắn liền với đền nước thiêng Tirta Empul nơi người Hindu Bali thực hiện nghi lễ tẩy tịnh. Không ngờ rằng nhiều năm sau, bà lại được xây dựng tổ ấm của mình tại chính nơi này, cách trung tâm Ubud khoảng 30 phút lái xe.

Livina từng làm việc tại các công ty kiến trúc Ernesto Bedmar, Formwerkz và hiện đang công tác tại SCDA Architects, những trải nghiệm này giúp bà phát triển nhạy cảm trong thiết kế phù hợp với khí hậu nhiệt đới. Ngôi nhà Rumah Subak thực hiện sự hòa quyện giữa không gian trong nhà và ngoài trời, tạo khung cảnh mở ra phía bên ngoài với ánh sáng tự nhiên và vật liệu thân thiện môi trường. Nhà được đặt tên theo hệ thống thủy lợi subak truyền thống, hệ thống này đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa và tồn tại ít nhất từ thế kỷ IX, phản ánh triết lý Balinese Tri Hita Karana nhằm hòa hợp giữa tinh thần, con người và thiên nhiên.

Kiến trúc của Rumah Subak được lấy cảm hứng từ wantilan - một loại nhà hội truyền thống của người Bali với mái xếp tầng giúp thoát khí nóng hiệu quả, tạo sự thông thoáng cho khu vực sinh hoạt chung gồm phòng khách, bếp và phòng ăn. Khu nhà nằm trên các cao độ khác nhau để hòa nhập với địa hình, bảo tồn dòng nước tự nhiên và giảm thiểu ảnh hưởng đến hệ thống subak đang hoạt động. Riêng khu vực phòng ngủ được xây bằng gạch, nằm dưới phần mái của nhà hội. Thêm vào đó là khu vực phụ trợ với phòng tập gym, phòng mát-xa và sauna, được ốp gỗ từ phía bên hông nhà.

Livina sử dụng gỗ Bengkirai cho phần mái, sàn và cột của sân hiên nhằm mang lại độ bền và phù hợp với khí hậu nhiệt đới, đồng thời ưu tiên vật liệu ulin (gỗ sắt Borneo) ở những vị trí chịu tác động nhiều như mái nhà và sàn ngoài trời. Đồ nội thất được làm thủ công tại địa phương, với bàn ăn gỗ sồi được xử lý bằng kỹ thuật shou sugi ban của Nhật Bản để bảo vệ bề mặt và tạo hiệu ứng bóng mờ, kết hợp với sàn và tường gạch đặc trưng Bali tạo nên sự hài hòa về thể chất và thị giác.

Bố cục và tỉ lệ của các món gạch được chính bà Livina trực tiếp điều chỉnh trên công trình sau khi thử nghiệm nhiều mẫu mô hình trên diện rộng để đảm bảo sự cân đối và hiện đại. Nội thất bên trong được bài trí đơn giản nhưng tinh tế, với ghế nằm thấp tạo góc nhìn không bị chắn khu vườn nước, những chiếc bàn cà phê làm từ gỗ tái chế và đèn trang trí từ gỗ hóa thạch, phản ánh nghệ thuật thủ công truyền thống Bali.

Ngôi nhà sở hữu các khung cửa rộng mở, cho phép không khí mát và ánh sáng tự nhiên len lỏi khắp không gian, tạo ra sự chuyển động ánh sáng đầy mê hoặc theo từng thời điểm trong ngày. Livina chia sẻ rằng thời điểm đẹp nhất của ngôi nhà là buổi sáng khi ánh nắng sớm chiếu vàng lên gỗ và sương mù lơ lửng trên tán rừng. Buổi tối, ánh sáng ấm áp từ hệ thống đèn chiếu gián tiếp tạo không gian ấm cúng và dịu nhẹ ở phòng ăn và phòng khách.

Gia đình thường dành thời gian thưởng thức bữa sáng trên sân hiên, luyện tập thể thao, thư giãn trong sauna, bơi lội hoặc nghỉ ngơi bên bể bơi được ốp gỗ và cây xanh, giúp ngôi nhà biến thành nơi nghỉ dưỡng lý tưởng và cũng là mục tiêu nghỉ hưu trong tương lai của họ. Cuộc sống tại Rumah Subak xoay quanh các hoạt động mà thiên nhiên và khí hậu nhiệt đới mang lại, khiến cho mỗi khoảnh khắc đều trở nên bình yên và đầy ý nghĩa.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.